گنجینه احادیث

حَقٌّ عَلَى اَلْعَاقِلِ أَنْ يُضِيفَ إِلَى رَأْيِهِ رَأْيَ اَلْعُقَلاَءِ وَ يَضُمَّ إِلَى عِلْمِه

شایستۀ خردمند است که اندیشۀ خردمندان را به اندیشۀ خود بیفزاید، و دانش حکما را به دانش خویش ضمیمه کند.

إِذَا أَنْكَرْتَ مِنْ عَقْلِكَ شَيْئا فَاقْتَدِ بِرَأْيِ عَاقِلٍ يُزِيلُ مَا أَنْكَرْتَه

هر گاه با خرد خود چیزی را نشناختی، از اندیشۀ خردمندی که نادانی تو را از بین برد، پیروی کن.

اَلْعَاقِلُ مَنِ اِتَّهَمَ رَأْيَهُ وَ لَمْ يَثِقْ بِكُلِّ مَا تُسَوِّلُ لَهُ نَفْسُه

خردمند کسی است که اندیشۀ خود را متّهم کند و به آنچه نفس خود آن را آرایش دهد، اعتماد نکند.

إِذَا قَلَّتِ اَلْعُقُولُ كَثُرَ اَلْفُضُول

هنگامی که خردها کاستی پذیرد، بیهوده ها بسیار گردد.

مَنْ لاَ يَعْقِلْ يُهَنْ وَ مَنْ يُهَنْ لاَ يُوَقَّر

کسی که با خرد نشود خوار گردد، و کسی که خوار گردد، تعظیم و احترام نگردد.

مَنْ لاَ عَقْلَ لَهُ لاَ تَرْتَجِيه

به بی خرد، امید مدار.

الحليم الّذى لا يشقّ لا تشقّ عليه مؤنة الحلم.

بردبار کسی است که رنج بردباری را تحمّل کند.

اِكْظِمِ اَلْغَيْظَ تَزْدَدْ حِلْما

خشم را فرو خور، تا بردباری تو فزونی یابد.

خَيْرُ اَلْحِلْمِ اَلتَّحَلُّم

بهترین بردباری، خود را به بردباری وادار کردن است.

إِنْ لَمْ تَكُنْ حَلِيما فَتَحَلَّمْ فَإِنَّهُ قَلَّ مَنْ تَشَبَّهَ بِقَوْمٍ إِلاَّ أَوْشَكَ أَنْ يَصِيرَ مِنْهُم

اگر بردبار نیستی پس خود را به بردباری شبیه ساز.همانا اندک است کسی که خود را به گروهی شبیه سازد مگر این که به سرعت همانند آنها گردد.

عِنْدَ غَلَبَةِ اَلْغَيْظِ وَ اَلْغَضَبِ يُخْتَبَرُ حِلْمُ اَلْحُلَمَاء

هنگام چیرگی خشم شدید، بردباری برد باران آزمایش می شود.

لَيْسَ اَلْحَلِيمُ مَنْ عَجَزَ فَهَجَمَ وَ إِذَا قَدَرَ اِنْتَقَمَ إِنَّمَا اَلْحَلِيمُ مَنْ إِذَا قَدَرَ عَفَا وَ كَانَ اَلْحِلْمُ غَالِبا عَلَى كُلِّ أَمْرِه

بردبار کسی نیست که اگر ناتوان است خاموش باشد و اگر توانا شود انتقام گیرد؛ بلکه بردبار کسی است که اگر توانا باشد بگذرد و بردباری بر تمامی کارهای او حاکم باشد.