گنجینه احادیث

إِنَّ هَذَا اَلْعِلْمَ عَلَيْهِ قُفْلٌ وَ مِفْتَاحُهُ اَلْمَسْأَلَةُ .

و فرمود: بر در این علم قفلی است که کلید آن پرسش است.

لاَ يَسَعُ اَلنَّاسَ حَتَّى يَسْأَلُوا وَ يَتَفَقَّهُوا وَ يَعْرِفُوا إِمَامَهُمْ وَ يَسَعُهُمْ أَنْ يَأْخُذُوا بِمَا يَقُولُ وَ إِنْ كَانَ تَقِيَّةً .

و فرمود: مردم در فراخی و گشادگی نیستند مگر اینکه بپرسند و بفهمند و امام خویش بشناسند و بر آنها رواست که بآنچه امام گوید عمل کنند اگر چه از روی تقیه باشد.

أُفٍّ لِرَجُلٍ لاَ يُفَرِّغُ نَفْسَهُ فِي كُلِّ جُمُعَةٍ لِأَمْرِ دِينِهِ فَيَتَعَاهَدُهُ وَ يَسْأَلُ عَنْ دِينِهِ لِكُلِّ مُسْلِمٍ .

رسول خدا(ص)فرمود: اف بر مردیکه خود را در هر روز جمعه هفته ای یک روز برای امر دینش آماده نکند تا با آن تجدید عهد کند و از دینش سوال کند و در روایت دیگری است: اف بر هر مرد مسلمانی که. . .

إِنَّ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ يَقُولُ تَذَاكُرُ اَلْعِلْمِ بَيْنَ عِبَادِي مِمَّا تَحْيَا عَلَيْهِ اَلْقُلُوبُ اَلْمَيْتَةُ إِذَا هُمُ اِنْتَهَوْا فِيهِ إِلَى أَمْرِي .

و فرمود: خدای عز و جل فرماید: گفتگوی علمی میان بندگانم سبب زنده شدن دلهای مرده میگردد در صورتی که پایان گفتگویشان بامری که مربوط بمن است برسد(اصول دین باشد یا فروع دین).

رَحِمَ اَللَّهُ عَبْداً أَحْيَا اَلْعِلْمَ قَالَ قُلْتُ وَ مَا إِحْيَاؤُهُ قَالَ أَنْ يُذَاكِرَ بِهِ أَهْلَ اَلدِّينِ وَ أَهْلَ اَلْوَرَعِ .

ابو جارود گوید شنیدم امام باقر علیه السلام میفرمود: خدا رحمت کند بنده یی را که علم را زنده کند. گفتم زنده کردن علم چیست؟ فرمود: اینست که با اهل دین و اهل پرهیزکاری مذاکره شود.

تَذَاكَرُوا وَ تَلاَقَوْا وَ تَحَدَّثُوا فَإِنَّ اَلْحَدِيثَ جِلاَءٌ لِلْقُلُوبِ إِنَّ اَلْقُلُوبَ لَتَرِينُ كَمَا يَرِينُ اَلسَّيْفُ جِلاَؤُهَا اَلْحَدِيثُ .

رسول خدا(ص)فرمود: با یک دیگر مذاکره و ملاقات و گفتگو کنید زیرا حدیث صیقل دلهاست همانا دلها مانند شمشیر زنگار میگیرد و صیقل آنها حدیث است.

تَذَاكُرُ اَلْعِلْمِ دِرَاسَةٌ وَ اَلدِّرَاسَةُ صَلاَةٌ حَسَنَةٌ .

امام باقر علیه السلام میفرماید: مذاکره علم درس است و درس نماز دعا خوبی است(ثواب 108 - 2 نماز مقبول را دارد).

قَرَأْتُ فِي كِتَابِ عَلِيٍّ ع إِنَّ اَللَّهَ لَمْ يَأْخُذْ عَلَى اَلْجُهَّالِ عَهْداً بِطَلَبِ اَلْعِلْمِ حَتَّى أَخَذَ عَلَى اَلْعُلَمَاءِ عَهْداً بِبَذْلِ اَلْعِلْمِ لِلْجُهَّالِ لِأَنَّ اَلْعِلْمَ كَانَ قَبْلَ اَلْجَهْلِ .

امام صادق علیه السلام فرماید: در کتاب علی علیه السلام خواندم که: خدا از نادانها پیمانی برای طلب علم نمیگیرد تا آنکه از علما پیمان گیرد که بنادانان علم آموزند زیرا که علم بر جهل مقدم است (یعنی خلقت موجودات عالم مانند لوح و قلم و ملایکه و آدم بر خلقت مردم جاهل مقدم است و ابتدا خدا از آنها پیمان گرفته است سپس از نادانان).

فِي هَذِهِ اَلْآيَةِ وَ لا تُصَعِّرْ خَدَّكَ لِلنّاسِ َالَ لِيَكُنِ اَلنَّاسُ عِنْدَكَ فِي اَلْعِلْمِ سَوَاءً .

امام صادق در باره این آیه(18 سوره 31)«از مردم روی برمگردان»فرماید: باید همه مردم از نظر علم پیشت مساوی باشند(و از نظر آموختن بین دانش آموزانت فرق نگذاری).

زَكَاةُ اَلْعِلْمِ أَنْ تُعَلِّمَهُ عِبَادَ اَللَّهِ .

امام باقر علیه السلام فرمود: زکاه علم اینست که آن را به بندگان خدا بیاموزی.

قَامَ عِيسَى اِبْنُ مَرْيَمَ ع خَطِيباً فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ فَقَالَ يَا بَنِي إِسْرَائِيلَ لاَ تُحَدِّثُوا اَلْجُهَّالَ بِالْحِكْمَةِ فَتَظْلِمُوهَا وَ لاَ تَمْنَعُوهَا أَهْلَهَا فَتَظْلِمُوهُمْ .

امام صادق علیه السلام فرمود: عیسی علیه السلام میان بنی اسراییل ایستاد و گفت: ای بنی اسراییل خبر حکمت را بنادانان نگویید که بایشان ستم کرده باشید و از اهل حکمت آن را بازندارید که بآنها ستم کرده باشید. (مقصود از حکمت حقایق و دقایق دین است که هر مغزی تحمل درک آن ندارد).

أَنْهَاكَ عَنْ خَصْلَتَيْنِ فِيهِمَا هَلاَكُ اَلرِّجَالِ أَنْهَاكَ أَنْ تَدِينَ اَللَّهَ بِالْبَاطِلِ وَ تُفْتِيَ اَلنَّاسَ بِمَا لاَ تَعْلَمُ .

مفضل گوید امام صادق علیه السلام بمن فرمود: ترا بازمی دارم از دو صفت که هلاک مردان در آنست، باز میدارمت از اینکه با روش باطلی دینداری کنی و ندانسته بمردم فتوی دهی.