گنجینه احادیث

جَمِيلُ اَلْقَوْلِ دَلِيلُ وُفُورِ اَلْعَقْل

سخن زیبا، نشانۀ فزونی خرد است.

خَيْرُ اَلْكَلاَمِ مَا لاَ يُمِلُّ وَ لاَ يُقِل

بهترین سخن آن است که نه اندک باشد و نه ملال آور.

صَلاَحُ اَلْإِنْسَانِ فِي حَبْسِ اَللِّسَانِ وَ بَذْلِ اَلْإِحْسَان

مصلحت انسان در بستن زبان و نیکوکاری است.

عَوِّدْ لِسَانَكَ حُسْنَ اَلْكَلاَمِ تَأْمَنِ اَلْمَلاَم

زبانت را به سخن نیکو عادت ده تا از سرزنش ایمن باشی.

كُنْ حَسَنَ اَلْمَقَالِ جَمِيلَ اَلْأَفْعَالِ فَإِنَّ مَقَالَ اَلرَّجُلِ بُرْهَانُ فَضْلِهِ وَ فِعَالَهُ عُنْوَانُ عَقْلِه

نیک گفتار و زیبا کردار باش؛ پس همانا گفتار مرد نشانۀ برتری او و کردارش نشانۀ خرد اوست.

لِسَانُ اَلْبِرِّ يَأْبَى سَفَهَ اَلْجُهَّال

زبان نیکوکار از گستاخی نادانان پرهیز دارد.

مَنْ حَسُنَ كَلاَمُهُ كَانَ اَلنَّجْحُ أَمَامَه

کسی که سخن او نیکوست رستگاری در پیش روی اوست.

مَنْ سَاءَ كَلاَمُهُ كَثُرَ مَلاَمُه

کسی که سخن زشت بگوید، سرزنش او بسیار شود.

إِيَّاكَ وَ اَلْكَلاَمَ فِيمَا لاَ تَعْرِفُ طَرِيقَتَهُ وَ لاَ تَعْلَمُ حَقِيقَتَهُ فَإِنَّ قَوْلَكَ يَدُلُّ عَلَى عَقْلِكَ وَ عِبَارَتَكَ تُنْبِىءُ عَنْ مَعْرِفَتِكَ فَتَوَقَّ مِنْ طُولِ لِسَانِكَ مَا أَمِنْتَهُ وَ اِخْتَصِرْ مِنْ كَلاَمِكَ مَا اِسْتَحْسَنْتَهُ فَإِنَّهُ بِكَ أَجْمَلُ وَ عَلَى فَضْلِكَ أَدَل

از آنچه راه آن را نشناسی و حقیقت آن را ندانی سخن نگو؛ زیرا گفتار تو نمودار خرد توست و سخت از شناخت تو خبر می دهد.پس خود را از زبان درازی دور نگه دار تا از زیان آن ایمن باشی.در سخن به آنچه آن را به نیکی می دانی اکتفا کن؛ پس همانا این کار برای تو زیباتر است و بر بلندی مرتبه ات بهترین گواه.

دَعِ اَلْقَوْلَ فِيمَا لاَ تَعْرِفُ وَ اَلْخِطَابَ فِيمَا لَمْ تُكَلَّفْ وَ أَمْسِكْ عَنْ طَرِيقٍ إِذَا خِفْتَ ضَلاَلَتَه

واگذار سخن گفتن را در اموری که نمی شناسی و سخنوری را در آنچه مجبور نشده ای و خود را از رفتن به راهی که بیم گمراهی تو را دارد، باز دار.

مَنْ تَرَكَ قَوْلَ لاَ أَدْرِي أُصِيبَتْ مَقَاتِلُه

هر کس«نمی دانم»را واگذارد، به جایگاه هلاکت رسیده است.

لاَ تَقُولُوا فِيمَا لاَ تَعْرِفُونَ فَإِنَّ أَكْثَرَ اَلْحَقِّ فِيمَا تُنْكِرُون

نگویید آنچه را نمی دانید؛ پس همانا حق بیشتر در چیزی است که انکار می کنید.