گنجینه احادیث

اَلشَّرِيعَةُ رِيَاضَةُ اَلنَّفْس

دین برای رام کردن نفس است.

آفَةُ اَلرِّيَاضَةِ غَلَبَةُ اَلْعَادَة

آفت خود سازی، چیرگی عادت است.

اَلْعَاقِلُ يَضَعُ نَفْسَهُ فَيَرْتَفِعُ فَيُرْفَع

خردمند نفس خود را خوار می کند تا بلند مرتبه گردد.

اَلْمَرْءُ حَيْثُ وَضَعَ نَفْسَهُ بِرِيَاضَتِهِ وَ طَاعَتِهِ فَإِنْ نَزَّهَهَا تَنَزَّهَتْ وَ إِنْ دَنَّسَهَا تَدَنَّسَتْ دُنِّسَت

مرد در جایی است که نفس خود را به رام کردن یا فرمان بردن بگذارد.اگر نفس را پاکیزه دارد، پاکیزه گردد و اگر پلید گرداند، پلید گردد.

اَلرَّجُلُ حَيْثُ اِخْتَارَ لِنَفْسِهِ إِنْ صَانَهَا اِرْتَفَعَتْ وَ إِنِ اِبْتَذَلَهَا اِتَّضَعَت

مرد در مرتبه ای است که برای نفس خود برگزیند:اگر آن را نگاه دارد، بلند مرتبه گردد و اگر آن را واگذارد، پست گردد.

خِدْمَةُ اَلنَّفْسِ صِيَانَتُهَا عَنِ اَللَّذَّاتِ وَ اَلْمُقْتَنَيَاتِ وَ رِيَاضَتُهَا بِالْعُلُومِ وَ اَلْحِكَمِ وَ اِجْتِهَادُهَا إِجْهَادُهَا بِالْعِبَادَاتِ وَ اَلطَّاعَاتِ وَ فِي ذَلِكَ نَجَاةُ اَلنَّفْس

خدمت کردن به نفس، بازداشتن آن از لذّتها و مادیّات است، و واداشتن آن به دانشها و حکمتها، و آن را به عادتها و فرمانبردنها مجبور ساختن، و در آن رستگاری نفس است.

ذَلِّلُوا أَنْفُسَكُمْ بِتَرْكِ اَلْعَادَاتِ وَ قُودُوهَا إِلَى فِعْلِ أَفْضَلِ اَلطَّاعَاتِ وَ حَمِّلُوهَا أَعْبَاءَ اَلْمَغَارِمِ وَ حُلُّوهَا بِفِعْلِ اَلْمَكَارِمِ وَ صُونُوهَا عَنْ دَنَسِ اَلْمَآثِم

نفس خود را به ترک عادتها وا دارید و آن را به سوی فرمانبری بکشید و بر آن سنگینی تاوان را تحمیل کنید و آن را به نیکوکاری آرایش دهید و از پلیدی گناهان نگاه دارید.

سِيَاسَةُ اَلنَّفْسِ أَفْضَلُ سِيَاسَةٍ وَ رِيَاسَةُ اَلْعِلْمِ أَشْرَفُ رِيَاسَة

تربیت نفس، برترین تربیت و ریاست دانش، بزرگترین ریاست است.

لاَ يَسْتَغْنِي اَلْعَاقِلُ عَنِ اَلْمُشَاوَرَة

خردمند از مشورت کردن بی نیاز نمی شود.

اَلْمَشُورَةُ تَجْلِبُ لَكَ صَوَابَ غَيْرِك

مشورت کردن، درستی دیگران را به سوی تو می کشد.

اَلشِّرْكَةُ فِي اَلرَّأْيِ تُؤَدِّي إِلَى اَلصَّوَاب

شرکت در رأی، به درستی کشیده می شود.

اِمْخَضُوا اَلرَّأْيَ مَخْضَ اَلسَّقَّاءِ يُنْتِجْ سَدِيدَ شَدِيدَ اَلْآرَاء

تکان دهید رأی را مانند تکان دادن سقّا تا استوارترین آراء را به بار آورید.