گنجینه احادیث

لاَ تَرْغَبْ فِي خُلْطَةِ اَلْمُلُوكِ فَإِنَّهُمْ يَسْتَكْثِرُونَ مِنَ اَلْكَلاَمِ رَدَّ اَلسَّلاَمِ وَ يَسْتَقِلُّونَ مِنَ اَلْعِقَابِ ضَرْبَ اَلرِّقَاب

به آمیزش پادشاهان میل مکن، اینان بزرگترین کلام خود را، جواب سلام می دانند و کمترین عقاب خود را گردن زدن.

لاَ تَطْمَعَنَّ فِي مَوَدَّةِ اَلْمُلُوكِ فَإِنَّهُمْ يُوحِشُونَكَ آنَسَ مَا تَكُونُ بِهِمْ وَ يَقْطَعُونَكَ أَقْرَبَ مَا تَكُونُ إِلَيْهِم

هرگز به دوستی پادشاهان دل مبند، اینان از تو می رمند در آرامترین هنگام تو، و می برند از تو در هنگامی که گمان می بری از همه وقت به آنها نزدیکتری.

رَغْبَتُكَ فِي زَاهِدٍ فِيكَ ذُل

میل تو، به کسی که به تو بی میل است خواری است.

لُزُومُ اَلْكَرِيمِ عَلَى اَلْهَوَانِ خَيْرٌ مِنْ صُحْبَةِ اَللَّئِيمِ عَلَى اَلْإِحْسَان

همراهی بزرگوار با خواری بهتر از همنشینی فرومایه با نیکی کردن است.

مَنْ كَثُرَ خُلْطَتُهُ قَلَّتْ تَقِيَّتُه

هر که رفت و آمدش بسیار باشد، پرهیزگاری او اندک شود.

مَعْرِفَةُ اَلنَّفْسِ أَنْفَعُ اَلْمَعَارِف

خود شناسی، سودمندترین شناخت است.

نَالَ اَلْفَوْزَ اَلْأَكْبَرَ مَنْ ظَفَرَ بِمَعْرِفَةِ اَلنَّفْس

کسی که به خودشناسی رسیده، به رستگاری بزرگ رسیده است.

اَلنَّفْسُ اَلدَّنِيَّةُ لاَ تَنْفَكُّ عَنِ اَلدَّنَاءَات

نفس پست، از پستیها جدا نشود.

اَلتَّوْفِيقُ وَ اَلْخِذْلاَنُ يَتَجَاذَبَانِ اَلنَّفْسَ فَأَيُّهُمَا غَلَبَ كَانَتْ فِي حَيِّزِه

توفیق و بی بهرگی، نفس را به خود می کشند، هر کدام پیروز شوند نفس در اختیار او قرار خواهد گرفت.

أَكْثَرُ اَلنَّاسِ مَعْرِفَة لِنَفْسِهِ أَخْوَفُهُمْ لِرَبِّه

مردمی که خود را بهتر شناخته اند از خداوند بیشتر می ترسند.

إِنَّ نَفْسَكَ مَطِيَّتُكَ إِنْ أَجْهَدْتَهَا قَتَلْتَهَا وَ إِنْ رَفَقْتَ بِهَا أَبْقَيْتَهَا

همانا نفس تو همانند شتری است که بر آن سواری، اگر او را زیاد بار کنی، می کشی او را و اگر با او مدارا کنی، آن را خواهی داشت.

إِنَّكَ إِنْ أَخْلَلْتَ بِشَيْءٍ مِنْ هَذَا اَلتَّقْسِيمِ فَلاَ تَقُومُ نَوَافِلُ تَكْتَسِبُهَا بِفَرَائِضَ تُضَيِّعُهَا

همانا اگر این تقسیم را برهم زنی مراد همان اعتدالی است که در روایت قبل ذکر شد مستحباتی که بجا آورده، با واجباتی که ترک کردید برابری نمی کند.