گنجینه احادیث

مَنْ عُرِفَ بِالْحِكْمَةِ لاَحَظَتْهُ اَلْعُيُونُ بِالْوَقَار

کسی که به حکمت شناخته شود، چشمها با احترام به او نگاه کنند.

مَنْ ثَبَتَتْ لَهُ اَلْحِكْمَةُ عَرَفَ اَلْعِبْرَة

کسی که حکمت بر او ثابت شود، عبرت گرفتن را بشناسد.

مِنَ اَلْحِكْمَةِ طَاعَتُكَ لِمَنْ فَوْقَكَ مَنْ فَوْقَكَ وَ إِجْلاَلُكَ مَنْ فِي طَبَقَتِكَ وَ إِنْصَافُكَ لِمَنْ دُونَك

پیروی تو از مافوق، احترام تو به هم ردیف و انصاف تو به زیر دست از نشانه های حکمت است.

مِنَ اَلْحِكْمَةِ أَنْ لاَ تُنَازِعَ مَنْ فَوْقَكَ وَ لاَ تَسْتَذِلَّ مَنْ دُونَكَ وَ لاَ تَتَعَاطَى مَا لَيْسَ فِي قُدْرَتِكَ وَ لاَ يُخَالِفُ لِسَانُكَ قَلْبَكَ وَ لاَ قَوْلُكَ فِعْلَكَ وَ لاَ تَتَكَلَّمْ فِيمَا لاَ تَعْلَمُ وَ لاَ تَتْرُكِ اَلْأَمْرَ عِنْدَ اَلْإِقْبَالِ وَ تَطْلُبْهُ عِنْدَ اَلْإِدْبَار

از نشانه های حکمت این است که با مافوق خود منازعه و جدال نکنی، زیر دست خویش را، خوار منمایی، و کاری را که توانایی آن را نداری عهده دار نشوی، و زبان تو با دلت، و گفتار تو با کردارت مخالفت نکند.در آنچه نمی دانی، سخن مگویی؛ کار که به تو روی آورد، وامگذاری، و آنگاه که روی گردانید، طلب منمایی.

اَلْحِكْمَةُ لاَ تَحُلُّ قَلْبَ اَلْمُنَافِقِ إِلاَّ وَ هِيَ عَلَى اِرْتِحَال

حکمت به دل منافق راه نیابد مگر آن که درآید و بیرون رود.

بِالْعِلْمِ تُعْرَفُ اَلْحِكْمَة

حکمت با دانش شناخته شود.

قَدْ يَزِلُّ اَلْحَكِيم

گاهی حکیم می لغزد.

قَدْ يَقُولُ اَلْحِكْمَةَ غَيْرُ اَلْحَكِيم

گاهی جز حکیم حکمت گوید.

اَلْعِلْمُ بِالْفَهْم

دانش به درک کردن است.

اَلْفَهْمُ آيَةُ اَلْعِلْم

درک کردن، نشانۀ دانش است.

اَلْعِلْمُ دَاعِي اَلْفَهْم

دانش، راهنمای درک کردن است.

لِقَاحُ اَلْعِلْمِ اَلتَّصَوُّرُ وَ اَلْفَهْم

تصوّر تصوّر درست و درک کردن، بارداری دانش است.