گنجینه احادیث

بِالْعُقُولِ تُنَالُ ذُرْوَةُ اَلْعُلُوم

با خرد به اوج دانش می توان رسید.

كُلُّ عِلْمٍ لاَ يُؤَيِّدُهُ عَقْلٌ مَضَلَّة

دانشی که خرد آن را یاری نکند، گمراهی است.

اَلْعَقْلُ غَرِيزَةٌ تَزِيدُ يَزِيدُ بِالْعِلْمِ بِالتَّجَارُب

خرد، طبیعتی است که با دانش و تجربه زیاد می شود.

اَلْعَقْلُ وَ اَلْعِلْمُ مَقْرُونَانِ فِي قَرْنٍ لاَ يَفْتَرِقَانِ وَ لاَ يَتَبَايَنَان

خرد و دانش همراه و به هم پیوسته اند، نه از هم جدا و نه از یکدیگر دور شوند.

اَلْعَقْلُ مَنْفَعَةٌ وَ اَلْعِلْمُ مَرْفَعَةٌ وَ اَلصَّبْرُ مَدْفَعَة

خرد، موجب سود و دانش، سبب بلندی مرتبه و صبر، وسیلۀ دفاع است.

اَلْعَقْلُ دَاعِي اَلْفَهْم

خرد، موجب دریافت است.

مَنْ عَقَلَ فَهِم

کسی که خردمند است، دریافت می کند.

اَلْعَقْلُ وَ اَلشَّهْوَةُ ضِدَّانِ وَ مُؤَيِّدُ اَلْعَقْلِ اَلْعِلْمُ وَ مُزَيِّنُ اَلشَّهْوَةِ اَلْهَوَى وَ اَلنَّفْسُ مُتَنَازَعَةٌ بَيْنَهُمَا فَأَيُّهُمَا قَهَرَ كَانَتْ فِي جَانِبِه

خرد و شهوت دشمن یکدیگرند.یاری دهندۀ خرد، دانش است و آرایش دهندۀ خواهش هوس.و نفس بین این دو در نزاع است:هر کدام بر دیگری غلبه کند، نفس در اختیار آن خواهد بود.

اَلْعَاقِلُ مَنْ هَجَرَ شَهْوَتَهُ وَ بَاعَ دُنْيَاهُ بِآخِرَتِه

خردمند کسی است که از شهوت خویش دور شود و دنیای خود را به آخرت بفروشد.

اَلْعَاقِلُ مَنْ تَوَرَّعَ عَنِ اَلذُّنُوبِ وَ تَنَزَّهَ عَنِ اَلْعُيُوب

خردمند کسی است که از گناهان بپرهیزد و از عیبها پاک باشد.

اَلْعَاقِلُ مَنْ عَصَى هَوَاهُ فِي طَاعَةِ رَبِّه

خردمند کسی است که برای پیروی خداوند از خواهش خود سرپیچی کند.

اَلْعَاقِلُ مَنْ غَلَبَ هَوَاهُ وَ لَمْ يَبِعْ آخِرَتَهُ بِدُنْيَاه

خردمند کسی است که بر خواهش خود غلبه کند و آخرت خود را به دنیا نفروشد.