عَشْرُ خِصَالٍ مِنْ صِفَاتِ اَلْإِمَامِ اَلْعِصْمَةُ وَ اَلنُّصُوصُ وَ أَنْ يَكُونَ أَعْلَمَ اَلنَّاسِ وَ أَتْقَاهُمْ لِلَّهِ وَ أَعْلَمَهُمْ بِكِتَابِ اَللَّهِ وَ أَنْ يَكُونَ صَاحِبَ اَلْوَصِيَّةِ اَلظَّاهِرَةِ وَ يَكُونَ لَهُ اَلْمُعْجِزُ وَ اَلدَّلِيلُ وَ تَنَامَ عَيْنُهُ وَ لاَ يَنَامَ قَلْبُهُ وَ لاَ يَكُونَ لَهُ فَيْ ءٌ وَ يَرَى مِنْ خَلْفِهِ كَمَا يَرَى مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ.
امام صادق علیه السلام فرمود: ده خصلت است که امام علیه السلام دارا است. 1-از خطا و گناه معصوم بودن. 2-تصریح بنام او از پیغمبر رسیدن. 3-باید از همه مردم دانشمندتر باشد. 4-و از همه کس پرهیزکارتر باشد. 5-باید به تفسیر قرآن از همه داناتر باشد. 6-امام پیشین آشکارا او را وصی خود قرار داده باشد. 7-معجزه و دلیل داشته باشد. 8-چشمش میخوابد ولی دلش بیدار است. 9-سایه ندارد. 10-از پشت سرش مانند پیش رومی بیند.
اَلْمَكَارِمُ عَشْرٌ فَإِنِ اِسْتَطَعْتَ أَنْ تَكُونَ فِيكَ فَلْتَكُنْ فَإِنَّهَا تَكُونُ فِي اَلرَّجُلِ وَ لاَ تَكُونُ فِي وَلَدِهِ وَ تَكُونُ فِي وَلَدِهِ وَ لاَ تَكُونُ فِي أَبِيهِ وَ تَكُونُ فِي اَلْعَبْدِ وَ لاَ تَكُونُ فِي اَلْحُرِّ صِدْقُ اَلْبَأْسِ وَ صِدْقُ اَللِّسَانِ وَ أَدَاءُ اَلْأَمَانَةِ وَ صِلَةُ اَلرَّحِمِ وَ إِقْرَاءُ اَلضَّيْفِ وَ إِطْعَامُ اَلسَّائِلِ وَ اَلْمُكَافَأَةُ عَلَى اَلصَّنَائِعِ وَ اَلتَّذَمُّمُ لِلْجَارِ وَ اَلتَّذَمُّمُ لِلصَّاحِبِ وَ رَأْسُهُنَّ اَلْحَيَاءُ.
امام صادق علیه السلام فرمود: اخلاق ستوده ده تا است اگر توانی که آنها را در خود فراهم آوری باید چنین باشی که آنها گاهی در خود مرد هست و در فرزندش نیست و در فرزندش هست و در پدر همین فرزند نیست و در بنده باشد و در آزاد نباشد و آن ده خصلت شجاعت واقعی است و راستی زبان و ادای امانت و پیوستگی با خویشان و مهمان نوازی و غذا دادن بگدا و پاداش کارهای نیک دیگران و حمایت از همسایه و حمایت از رفیق و سرآمد همه آنها حیا است.
أَنْهَاكَ عَنْ خَصْلَتَيْنِ فِيهِمَا هَلاَكُ اَلرِّجَالِ أَنْهَاكَ أَنْ تَدِينَ اَللَّهَ بِالْبَاطِلِ وَ تُفْتِيَ اَلنَّاسَ بِمَا لاَ تَعْلَمُ .
مفضل گوید امام صادق علیه السلام بمن فرمود: ترا بازمی دارم از دو صفت که هلاک مردان در آنست، باز میدارمت از اینکه با روش باطلی دینداری کنی و ندانسته بمردم فتوی دهی.
قَالَ لِي أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ ع إِيَّاكَ وَ خَصْلَتَيْنِ فَفِيهِمَا هَلَكَ مَنْ هَلَكَ إِيَّاكَ أَنْ تُفْتِيَ اَلنَّاسَ بِرَأْيِكَ أَوْ تَدِينَ بِمَا لاَ تَعْلَمُ .
ابن حجاج گوید حضرت صادق بمن فرمود: از دو صفت بپرهیز که هر کس هلاک شد از آن جهت بود: بپرهیز از اینکه طبق رای و نظر خویش بمردم فتوی دهی یا بآنچه نمیدانی عقیده دینی پیدا کنی.
كَانَ أَكْثَرُ عِبَادَةِ أَبِي ذَرٍّ رَحْمَةُ اَللَّهِ عَلَيْهِ خَصْلَتَيْنِ اَلتَّفَكُّرَ وَ اَلاِعْتِبَارَ.
امام صادق علیه السلام فرمود: بیشتر عبادت ابی ذر-خدایش رحمت کند-تفکر و عبرت گرفتن بود.
مَا نَاصَحَ اَللَّهَ عَبْدٌ مُسْلِمٌ فِي نَفْسِهِ فَأَعْطَى اَلْحَقَّ مِنْهَا وَ أَخَذَ اَلْحَقَّ لَهَا إِلاَّ أُعْطِيَ خَصْلَتَيْنِ رِزْقاً مِنَ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ يَقْنَعُ بِهِ وَ رِضًى عَنِ اَللَّهِ يُنْجِيهِ.
معاویه بن وهب گوید: شنیدم امام صادق(ع)میفرمود: هیچ بنده مسلمانی خیر خواهی خدای را در باره خویش نپذیرفت: که حق دیگران را بدهد و حق خویشتن را بستاند مگر اینکه دو چیز به پاداش دریافت کرد یکی نصیبی از جانب خدا که بهمان قناعت کند و دیگر خوشنودی الهی که باعث نجاتش گردد.
لَمَّا هَبَطَ نُوحٌ ع مِنَ اَلسَّفِينَةِ أَتَاهُ إِبْلِيسُ فَقَالَ لَهُ مَا فِي اَلْأَرْضِ رَجُلٌ أَعْظَمُ مِنَّةً عَلَيَّ مِنْكَ دَعَوْتَ اَللَّهَ عَلَى هَؤُلاَءِ اَلْفُسَّاقِ فَأَرَحْتَنِي مِنْهُمْ أَ لاَ أُعَلِّمُكَ خَصْلَتَيْنِ إِيَّاكَ وَ اَلْحَسَدَ فَهُوَ اَلَّذِي عَمِلَ بِي مَا عَمِلَ وَ إِيَّاكَ وَ اَلْحِرْصَ فَهُوَ اَلَّذِي عَمِلَ بِآدَمَ مَا عَمِلَ.
امام صادق(ع)فرمود: هنگامی که نوح از کشتی فرود آمد شیطان بنزدش آمده و گفت: در روی زمین بزرگترین منت را تو بر من داری زیرا این بد کرداران را نفرین کردی و مرا از زحمت گمراه ساختنشان راحت کردی میخواهی دو نکته بیاموزمت؟ : زنهار از حسد، که آن با من کرد آنچه کرد، و زنهار از حرص، که آن با آدم کرد آنچه کرد.
أَنْهَاكَ عَنْ خَصْلَتَيْنِ فِيهِمَا هُلْكُ اَلرِّجَالِ أَنْ تَدِينَ اَللَّهَ بِالْبَاطِلِ وَ تُفْتِيَ اَلنَّاسَ بِمَا لاَ تَعْلَمُ.
امام صادق(ع)بمفضل بن مزید فرمود: از دو چیزت باز میدارم که نابودی مردان جهان با آن دو انجام گرفته است، یکی اینکه دین باطل گزینی و دیگر آنکه مردم را ندانسته فتوی دهی.
إِيَّاكَ وَ خَصْلَتَيْنِ فَفِيهِمَا هَلَكَ مَنْ هَلَكَ إِيَّاكَ أَنْ تُفْتِيَ اَلنَّاسَ بِرَأْيِكَ أَوْ تَدِينَ بِمَا لاَ تَعْلَمُ.
عبد الرحمن بن حجاج گوید: امام صادق مرا فرمود: زنهار از دو چیز که هر که نابود گشته در آن دو مورد بوده است: زنهار که به رای خود فتوی دهی یا ندانسته دینی را برگزینی
حُرِمَ اَلْحَرِيصُ خَصْلَتَيْنِ وَ لَزِمَتْهُ خَصْلَتَانِ حُرِمَ اَلْقَنَاعَةَ فَافْتَقَدَ اَلرَّاحَةَ وَ حُرِمَ اَلرِّضَا فَافْتَقَدَ اَلْيَقِينَ.
امام صادق علیه السلام فرمود: شخص حریص از دو خصلت محروم است و بدو خصلت پای بند: چون از قناعت محروم است راحتی را از دست داده و چون از رضا محروم است دارای یقین نیست.
ثَلاَثٌ فِيهِنَّ اَلْمَقْتُ مِنَ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ نَوْمٌ مِنْ غَيْرِ سَهَرٍ وَ ضَحِكٌ مِنْ غَيْرِ عَجَبٍ وَ أَكْلٌ عَلَى اَلشِّبَعِ.
امام صادق علیه السلام فرمود: سه چیز است که دشمنی خداوند عز و جل در آنها است. خواب تمام شب و خنده بدون جهت و خوردن در حال سیری.
ثَلاَثُ خِصَالٍ مَنْ كُنَّ فِيهِ اِسْتَكْمَلَ خِصَالَ اَلْإِيمَانِ مَنْ صَبَرَ عَلَى اَلظُّلْمِ وَ كَظَمَ غَيْظَهُ وَ اِحْتَسَبَ وَ عَفَى وَ غَفَرَ كَانَ مِمَّنْ يُدْخِلُهُ اَللَّهُ اَلْجَنَّةَ بِغَيْرِ حِسَابٍ وَ يُشَفِّعُهُ فِي مِثْلِ رَبِيعَةَ وَ مُضَرَ .
امام صادق(ع)فرمود: سه خصلت در هر کس باشد آثار کامل ایمان را دارا است: آنکه در برابر ستم بردباری کند و خشم خود فرو خورده و بحساب خدا منظور بدارد، و گذشت و اغماض داشته باشد چنین کس از کسانی است که خداوندش بدون حساب وارد بهشت کند و شفاعتش را در باره جمعیتی بشماره عشیره ربیعه و مضر بپذیرد.
