مِنْ كِتَابِ اَلْمَحَاسِنِ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : أَتَى رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اَللَّهِ إِنِّي جِئْتُ أُبَايِعُكَ عَلَى اَلْإِسْلاَمِ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ عَلَى أَنْ تَقْتُلَ أَبَاكَ فَقَبَضَ اَلرَّجُلُ يَدَهُ وَ اِنْصَرَفَ ثُمَّ عَادَ وَ قَالَ يَا رَسُولَ اَللَّهِ إِنِّي جِئْتُ لِأُبَايِعَكَ عَلَى اَلْإِسْلاَمِ فَقَالَ لَهُ عَلَى أَنْ تَقْتُلَ أَبَاكَ قَالَ نَعَمْ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اَللَّهِ إِنَّ اَلْمُؤْمِنَ يُرَى يَقِينُهُ فِي عَمَلِهِ وَ اَلْكَافِرَ…
امام صادق علیه السّلام فرمود:مردی نزد رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله آمد و گفت:ای رسول خدا من آمده ام که با تو بر اسلام بیعت نمایم.رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:تا پدرت را بکشی؟مرد دستش را کشید و منصرف شد، سپس برگشت و گفت:ای رسول خدا من آمده ام تا بر اسلام با تو بیعت کنم.فرمود:تا پدرت را بکشی؟گفت:بلی، رسول خدا فرمود:مؤمن یقینش را در عملش می بیند و کافر انکارش را در عملش مشاهده می کند.قسم به آنکه جانم در دست اوست؛ موقعیت و شأن خود را نشناختند تا از انکار کافرین و منافقین بوسیلۀ اعمال زشتشان عبرت گیرند.
عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ إِنَّ لِأَهْلِ اَلدِّينِ عَلاَمَاتٍ يُعْرَفُونَ بِهَا صِدْقُ اَلْحَدِيثِ وَ أَدَاءُ اَلْأَمَانَةِ وَ اَلْوَفَاءُ بِالْعَهْدِ وَ صِلَةُ اَلْأَرْحَامِ وَ رَحْمَةُ اَلضُّعَفَاءِ وَ قِلَّةُ مُشَابَقَةِ اَلنِّسَاءِ أَوْ قَالَ وَ قِلَّةُ مُؤَاتَاةِ اَلنِّسَاءِ وَ بَذْلُ اَلْمَعْرُوفِ وَ حُسْنُ اَلْخُلُقِ وَ اَلسَّعَةُ وَ اِتِّبَاعُ اَلْعِلْمِ وَ مَا يُقَرِّبُ إِلَى اَللَّهِ زُلْفَى طُوبىٰ لَهُمْ وَ حُسْنُ مَآبٍ : .
امام صادق علیه السّلام از امیر مؤمنان نقل کند که می فرمود:برای اهل دین نشانه هائی است که بوسیلۀ آن شناخته می شوند:راستگویی، امانت داری، وفاء به عهد و پیمان، صلۀ ارحام، مهربانی با ضعیفان و زیردستان، کم آمیختن با زنان، بخشیدن چیزهای خوب، خوش اخلاقی و خوشرفتاری، پیروی از علم، و آنچه انسان را بسیار به خداوند نزدیک کند، خوشا بحال آنها و خوش سرانجامی دارند.
قَالَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ أَيْضا كَانَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ يَقُولُ لاَ يَطْعَمُ عَبْدٌ طَعْمَ اَلْإِيمَانِ حَتَّى يَعْلَمَ أَنَّ مَا أَصَابَهُ لَمْ يَكُنْ لِيُخْطِئَهُ وَ أَنَّ مَا أَخْطَأَهُ لَمْ يَكُنْ لِيُصِيبَهُ فَإِنَّ اَلضَّارَّ اَلنَّافِعَ هُوَ اَللَّهُ.
امام صادق علیه السّلام از امیر مؤمنان علیه السّلام روایت کند که می فرمود:هیچ بنده ای مزۀ ایمان را نمی چشد مگر اینکه بداند هر چه باید به او برسد می رسد و از او نمی گذرد، و هر چه باید به او نرسد و از او بگذرد به او نمی رسد، پس زیانبخش سود دهنده همان خداست.
عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِنَّ اَلدُّنْيَا يُعْطِيهَا اَللَّهُ مَنْ أَحَبَّ وَ أَبْغَضَ وَ إِنَّ اَلْإِيمَانَ لاَ يُعْطِيهِ إِلاَّ مَنْ أَحَبَّ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:خداوند دنیا را به دوست و دشمنش عطا می فرماید، و لیکن ایمان را فقط به کسانی که دوستشان دارد عطا می کند.
عَنِ اَلصَّادِقِ عَنْ آبَائِهِ عَنْ أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ مَنْ أَسْبَغَ وُضُوءَهُ وَ أَحْسَنَ صَلاَتَهُ وَ أَدَّى زَكَّاةَ مَالِهِ وَ كَفَّ غَضَبَهُ وَ سَجَنَ لِسَانَهُ وَ اِسْتَغْفَرَ لِذَنْبِهِ وَ أَدَّى اَلنَّصِيحَةَ لِأَهْلِ بَيْتِهِ فَقَدِ اِسْتَكْمَلَ حَقَائِقَ اَلْإِيمَانِ وَ أَبْوَابُ اَلْجَنَّةِ مُفَتَّحَةٌ لَهُ.
امام صادق علیه السّلام از پدران بزرگوارش از امیر المؤمنین علیه السّلام نقل می کند که فرمود:رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله می فرمود:هر کس وضویش را صحیح و کامل بگیرد و نمازش را بصورت نیکو بجای آورد، و زکات مالش را پرداخت نماید، و خشم و غضبش را فرو نشاند و زبانش را نگهدارد و از گناهانش توبه کند، و خیر اندیشی برای خانواده اش کند؛ بحق حقائق ایمان را کامل کرده است، و درهای بهشت به رویش باز است.
عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : لَقِيَ رَسُولُ اَللَّهِ يَوْما حَارِثَةَ بْنَ مَالِكِ بْنِ اَلنُّعْمَانِ اَلْأَنْصَارِيَّ فَقَالَ لَهُ كَيْفَ أَصْبَحْتَ يَا حَارِثَةُ قَالَ أَصْبَحْتُ يَا رَسُولَ اَللَّهِ مُؤْمِنا حَقّا فَقَالَ إِنَّ لِكُلِّ إِيمَانٍ حَقِيقَة فَمَا حَقِيقَةُ إِيمَانِكَ فَقَالَ عَزَفَتْ نَفْسِي عَنِ اَلدُّنْيَا فَأَسْهَرَتْ لَيْلِي وَ أَظْمَأَتْ نَهَارِي فَكَأَنِّي نَظَرْتُ إِلَى عَرْشِ رَبِّي قَدْ قَرُبَ الحساب لِلْحِسَابِ فَكَأَنِّي بِأَهْلِ اَلْجَنَّةِ فِيهَا يَتَزَاوَرُونَ وَ أَهْلِ اَلنَّارِ يُعَذَّبُونَ فَقَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ…
امام صادق علیه السّلام فرمود:روزی رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله حارثة بن مالک بن نعمان انصاری را دید و به او فرمود:ای حارثه چگونه شب را به صبح رساندی؟گفت:ای رسول خدا صبح کردم در حالی که مؤمن حقیقی بودم.فرمود:هر ایمانی حقیقتی دارد، حقیقت ایمان تو چیست؟گفت:خودم را از دنیا منع نمودم و شبم را تا صبح بیدار ماندم، و سراسر روزم را تشنه بودم کنایه از روزه بودن ، گویا به عرش پروردگارم نگاه کردم و روز حساب را نزدیک شده، و گویا داخل بهشتیان شدم در حالی که آنها بدیدن هم می رفتند، و اهل آتش عذاب می شدند.رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:تو مؤمنی، خداوند نور ایمان را در دلت انداخته، پس ثابت بمان، خداوند تو را ثابت بدارد سپس گفت:ای رسول خدا من بر خودم از هیچ چیزی هراسان نیستم مگر از چشمم، رسول خدا…
عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : فِي قَوْلِ اَللَّهِ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى وَ مٰا يُؤْمِنُ أَكْثَرُهُمْ بِاللّٰهِ إِلاّٰ وَ هُمْ مُشْرِكُونَ : قَالَ يُطِيعَ اَلشَّيْطَانَ مِنْ حَيْثُ يُشْرِكُ .
امام صادق علیه السّلام در مورد قول خداوند تبارک و تعالی اکثر آنها به خدا ایمان نیاورند در حالی که آنها مشرک هستند فرمود:آنان از هر طریقی که شرک می ورزند از همان طریق فرمانبردار شیطان می باشند.
وَ أَمَّا مَعْنَى صِفَةِ اَلْإِسْلاَمِ فَهُوَ اَلْإِقْرَارُ بِجَمِيعِ اَلطَّاعَةِ اَلظَّاهِرِ اَلْحُكْمِ وَ اَلْأَدَاءُ لَهُ فَإِذَا أَقَرَّ اَلْمُقِرُّ بِجَمِيعِ اَلطَّاعَةِ فِي اَلظَّاهِرِ مِنْ غَيْرِ اَلْعَقْدِ عَلَيْهِ بِالْقُلُوبِ فَقَدِ اِسْتَحَقَّ اِسْمَ اَلْإِسْلاَمِ وَ مَعْنَاهُ وَ اِسْتَوْجَبَ اَلْوَلاَيَةَ اَلظَّاهِرَةَ وَ إِجَازَةَ شَهَادَتِهِ وَ اَلْمَوَارِيثَ وَ صَارَ لَهُ مَا لِلْمُسْلِمِينَ وَ عَلَيْهِ مَا عَلَى اَلْمُسْلِمِينَ فَهَذِهِ صِفَةُ اَلْإِسْلاَمِ وَ فَرْقُ مَا بَيْنَ اَلْمُسْلِمِ وَ اَلْمُؤْمِنِ أَنَّ اَلْمُسْلِمَ إِنَّمَا يَكُونُ مُؤْمِناً أَنْ يَكُونَ مُطِيعاً فِي…
صفت اسلام -اما مفهوم صفت اسلام، پس آن عبارت است اقرار به تمام طاعات که حکمش روشن و انجام دادن آن لازم است. پس اگر اقرارکننده به طاعات، به ظاهر اعتراف کند، بدون آن که در باطن به آن معتقد باشد باز هم مستحق نام مسلمانی و معنای آن است و سزاوار دوستی ظاهری است و گواهی او نافذ است و احکام ارث در خصوص او جاری است و حقوقی که مسلمانان از آن برخوردارند او نیز برخوردار باشد. این است مفهوم صفت اسلام. و فرق میان مسلمان و مومن این است که مسلمان در صورتی مومن به شمار آید که در باطن نیز به آنچه اظهار می کند فرمانبرداری نماید و اگر فقط در ظاهر اظهار اسلام نماید، مسلمان است. و چون در ظاهر اظهار اسلام نماید و در باطن نیز سرشار از فروتنی و تقربی آگاهانه باشد مومن به شمار آید. پس بنده امکان دارد مسلمان باشد ولی…
قُلْتُ لِأَبِي عَبْدِ اَللَّهِ ع إِنَّ عِنْدَنَا أَقْوَاماً يَقُولُونَ بِأَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ ع وَ يُفَضِّلُونَهُ عَلَى اَلنَّاسِ كُلِّهِمْ وَ لَيْسَ يَصِفُونَ مَا نَصِفُ مِنْ فَضْلِكُمْ أَ نَتَوَلاَّهُمْ فَقَالَ لِي نَعَمْ فِي اَلْجُمْلَةِ أَ لَيْسَ عِنْدَ اَللَّهِ مَا لَمْ يَكُنْ عِنْدَ رَسُولِ اَللَّهِ وَ لِرَسُولِ اَللَّهُ عِنْدَ اَللَّهِ مَا لَيْسَ لَنَا وَ عِنْدَنَا مَا لَيْسَ عِنْدَكُمْ وَ عِنْدَكُمْ مَا لَيْسَ عِنْدَ غَيْرِكُمْ إِنَّ اَللَّهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى وَضَعَ اَلْإِسْلاَمَ عَلَى سَبْعَةِ أَسْهُمٍ عَلَى اَلصَّبْرِ وَ اَلصِّدْقِ وَ اَلْيَقِينِ وَ اَلرِّضَا وَ اَلْوَفَاءِ…
عمار بن ابی الاحوص گوید: بامام صادق(ع)عرض کردم: در نزد ما کسانی هستند که بخلافت امیر المومنین عقیده مند هستند و آن حضرت را بر همه مردم برتری می دهند ولی آن طوری که ما در باره فضیلت شماها معتقدیم معتقد نیستند آیا ما با آنان دوست صمیمی باشیم؟ فرمود آری اجمالا دوستشان داشته باشید مگر نه این است که در نزد خدای عز و جل چیزهایی است که نزد رسول خدا نیست و رسول الله را چیزهایی است که ما را نیست و در نزد چیزی است که شما آن را ندارید و شما چیزی دارید که دیگران ندارند خدای تبارک و تعالی اسلام را بر هفت سهم قرار داد بر شکیبایی و راستی و یقین و رضا و وفا و دانش و بردباری سپس آن را در میان مردم پخش فرمود پس هر کس که همه این هفت سهم را دارا شد ایمانش کامل و طاقت و تحمل دارد سپس به پاره ای از مردم یک سهم…
إِنَّ أَبَا طَالِبٍ أَسْلَمَ بِحِسَابِ اَلْجُمَّلِ قَالَ بِكُلِّ لِسَانٍ .
و فرمود: همانا ابو طالب بحساب جمل اسلام آورد، یعنی بهر زبان.
أَسْلَمَ أَبُو طَالِبٍ بِحِسَابِ اَلْجُمَّلِ وَ عَقَدَ بِيَدِهِ ثَلاَثاً وَ سِتِّينَ.
و فرمود: ابو طالب بحساب جمل اسلام آورد و با دستش عدد شصت و سه را متشکل کرد.
إِذَا مَاتَ اَلْمُؤْمِنُ اَلْفَقِيهُ ثُلِمَ فِي اَلْإِسْلاَمِ ثُلْمَةٌ لاَ يَسُدُّهَا شَيْ ءٌ .
و فرمود: چون مومن عالمی بمیرد، رخنه یی در اسلام افتد که چیزی آن را نبندد.
