فِي قَوْلِهِ تَعَالَى وَ هُدُوا إِلَى اَلطَّيِّبِ مِنَ اَلْقَوْلِ وَ هُدُوا إِلى صِراطِ اَلْحَمِيدِ قَالَ ذَاكَ حَمْزَةُ وَ جَعْفَرٌ وَ عُبَيْدَةُ وَ سَلْمَانُ وَ أَبُو ذَرٍّ وَ اَلْمِقْدَادُ بْنُ اَلْأَسْوَدِ وَ عَمَّارٌ هُدُوا إِلَى أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ ع وَ قَوْلِهِ حَبَّبَ إِلَيْكُمُ اَلْإِيمانَ وَ زَيَّنَهُ فِي قُلُوبِكُمْ يَعْنِي أَمِيرَ اَلْمُؤْمِنِينَ وَ كَرَّهَ إِلَيْكُمُ اَلْكُفْرَ وَ اَلْفُسُوقَ وَ اَلْعِصْيانَ ْأَوَّلَ وَ اَلثَّانِيَ وَ اَلثَّالِثَ .
امام صادق علیه السلام راجع بقول خدای تعالی: «بگفتار خوب هدایت شدند و براه ستوده هدایت یافتند-24 سوره 22-»فرمود: اینها حمزه و جعفر و عبیده و سلمان و ابو ذر و مقداد بن اسود و عمار هستند که بامیر المومنین علیه السلام هدایت یافتند. و قول خدای تعالی: «خدا ایمان را محبوب شما کرد و آن را در دل شما بیاراست(مقصود از ایمان امیر المومنین است)و کفر و فسق و نافرمانی را مکروه شما کرد-7 سوره 49-»مقصود اولی و دومی و سومی است(پس امیر المومنین علیه السلام بواسطه قوت و شدت ایمانش، گویا عین ایمان شده و همچنین غاصبین خلافت عین کفر و فسق و عصیانند).
سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ ع عَنْ قَوْلِهِ فَمِنْكُمْ كافِرٌ وَ مِنْكُمْ مُؤْمِنٌ فَقَالَ عَرَفَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِيمَانَهُمْ بِمُوَالاَتِنَا وَ كُفْرَهُمْ بِهَا يَوْمَ أَخَذَ عَلَيْهِمُ اَلْمِيثَاقَ وَ هُمْ ذَرٌّ فِي صُلْبِ آدَمَ وَ سَأَلْتُهُ عَنْ قَوْلِهِ عَزَّ وَ جَلَّ أَطِيعُوا اَللّهَ وَ أَطِيعُوا اَلرَّسُولَ فَإِنْ تَوَلَّيْتُمْ فَإِنَّما عَلى رَسُولِنَا اَلْبَلاغُ اَلْمُبِينُ فَقَالَ أَمَا وَ اَللَّهِ مَا هَلَكَ مَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ وَ مَا هَلَكَ مَنْ هَلَكَ حَتَّى يَقُومَ قَائِمُنَا ع إِلاَّ فِي تَرْكِ وَلاَيَتِنَا وَ جُحُودِ حَقِّنَا وَ مَا خَرَجَ رَسُولُ اَللَّهِ ص مِنَ…
نعیم صحاف گوید: از امام صادق علیه السلام آیه: «بعضی از شما کافر و بعضی مومنند -2 سوره 64-»را پرسیدم. فرمود: خدای عز و جل ایمان و کفر مردم را با ولایت ما شناخت، روزی که از ایشان پیمان گرفت و آنها بصورت مور در صلب آدم علیه السلام بودند، و نیز از آن حضرت این قول خدای عز و جل را پرسیدم «خدا را اطاعت کنید و پیغمبر را اطاعت کنید، و اگر روی بگردانید، بر رسول ما تنها ابلاغ نمایانست-2-سوره 64-»فرمود: هان بخدا سوگند، پیشینیان شما هلاک نشدند و هیچ کس هم تا زمان قیام قایم ما علیه السلام هلاک نشود، جز بسبب ترک نمودن ولایت ما و انکار حق ما، و رسول خدا صلی الله علیه و آله از دنیا نرفت، تا حق ما را بگردن این امت ثابت و لازم ساخت، و خدا هر که را بخواهد براه راست هدایت کند.
فِي قَوْلِهِ تَعَالَى وَ لَقَدْ أُوحِيَ إِلَيْكَ وَ إِلَى اَلَّذِينَ مِنْ قَبْلِكَ لَئِنْ أَشْرَكْتَ لَيَحْبَطَنَّ عَمَلُكَ قَالَ يَعْنِي إِنْ أَشْرَكْتَ فِي اَلْوَلاَيَةِ غَيْرَهُ بَلِ اَللّهَ فَاعْبُدْ وَ كُنْ مِنَ اَلشّاكِرِينَ َعْنِي بَلِ اَللَّهَ فَاعْبُدْ بِالطَّاعَةِ وَ كُنْ مِنَ اَلشَّاكِرِينَ أَنْ عَضَدْتُكَ بِأَخِيكَ وَ اِبْنِ عَمِّكَ.
امام صادق علیه السلام راجع بقول خدای تعالی: «بتو و کسانی که پیش از تو بوده اند، وحی شد که: اگر شرک آوری عملت تباه می شود-65 سوره 39-»فرمود: یعنی اگر در امر ولایت دیگری را شریک گردانی«بلکه خدا را عبادت کن و از شکرگزاران باش 66 سوره 39-»یعنی بلکه خدا را با اطاعت عبادت کن و از شکرگزاران باش، که برادر و پسر عمت را یاور تو ساختم.
سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ ع عَنْ قَوْلِ اَللَّهِ كَشَجَرَةٍ طَيِّبَةٍ أَصْلُها ثابِتٌ وَ فَرْعُها فِي اَلسَّماءِ َالَ فَقَالَ رَسُولُ اَللَّهِ ص أَصْلُهَا وَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ ع فَرْعُهَا وَ اَلْأَئِمَّةُ مِنْ ذُرِّيَّتِهِمَا أَغْصَانُهَا وَ عِلْمُ اَلْأَئِمَّةِ ثَمَرَتُهَا وَ شِيعَتُهُمُ اَلْمُؤْمِنُونَ وَرَقُهَا هَلْ فِيهَا فَضْلٌ قَالَ قُلْتُ لاَ وَ اَللَّهِ قَالَ وَ اَللَّهِ إِنَّ اَلْمُؤْمِنَ لَيُولَدُ فَتُورَقُ وَرَقَةٌ فِيهَا وَ إِنَّ اَلْمُؤْمِنَ لَيَمُوتُ فَتَسْقُطُ وَرَقَةٌ مِنْهَا .
عمرو بن حریث گوید: قول خدای تعالی را: «مانند درخت پاکی که ریشه اش برجا و شاخه اش سر بآسمان کشیده-24 سوره 14-»از امام صادق علیه السلام پرسیدم، حضرت فرمود: رسول خدا صلی الله علیه و آله اصل و ریشه آن درخت است و امیر المومنین علیه السلام فرع(و تنه)آن و امامان از نسل آنها شاخه های آن و علم امامان میوه آن و شیعیان مومن ایشان برگهای آنست، آیا در آن درخت چیز زیاد دیگری هست؟ عرضکردم: نه، بخدا. فرمود: بخدا که چون مومنی متولد شود، برگی در آن درخت پیدا می شود و چون مومنی میمیرد، برگی از آن درخت می افتد.
فِي قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ لا يَنْفَعُ نَفْساً إِيمانُها لَمْ تَكُنْ آمَنَتْ مِنْ قَبْلُ يَعْنِي فِي اَلْمِيثَاقِ أَوْ كَسَبَتْ فِي إِيمانِها خَيْراً الَ اَلْإِقْرَارُ بِالْأَنْبِيَاءِ وَ اَلْأَوْصِيَاءِ وَ أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ ع خَاصَّةً قَالَ لاَ يَنْفَعُ إِيمَانُهَا لِأَنَّهَا سُلِبَتْ .
امام صادق علیه السلام راجع بقول خدای عز و جل«کسی که از پیش(یعنی هنگام میثاق) ایمان نیاورده یا در ایمان خویش کار خیری نکرده، ایمانش سودی ندهد-158 سوره 7-»فرمود: مقصود، اقرار بپیغمبران و اوصیایشان و امیر المومنین بالخصوص است که خدا فرماید: ایمانش او را سود ندهد، زیرا ایمانش را سلب کرده است.
سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ ع عَنْ قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ أَ فَمَنِ اِتَّبَعَ رِضْوانَ اَللّهِ كَمَنْ باءَ بِسَخَطٍ مِنَ اَللّهِ وَ مَأْواهُ جَهَنَّمُ وَ بِئْسَ اَلْمَصِيرُ هُمْ دَرَجاتٌ عِنْدَ اَللّهِ َقَالَ اَلَّذِينَ اِتَّبَعُوا رِضْوَانَ اَللَّهِ هُمُ اَلْأَئِمَّةُ وَ هُمْ وَ اَللَّهِ يَا عَمَّارُ دَرَجَاتٌ لِلْمُؤْمِنِينَ وَ بِوَلاَيَتِهِمْ وَ مَعْرِفَتِهِمْ إِيَّانَا يُضَاعِفُ اَللَّهُ لَهُمْ أَعْمَالَهُمْ وَ يَرْفَعُ اَللَّهُ لَهُمُ اَلدَّرَجَاتِ اَلْعُلَى .
عمار ساباطی گوید: از امام صادق علیه السلام این قول خدای عز و جل را پرسیدم: «آیا کسی که از خشنودی خدا پیروی کرده مانند کسی است که بخشم خدا گرفتار شده و در دوزخ جایگاه دارد؟ چه بد سرانجامیست ایشان درجات مختلفی نزد خدا دارند-162 سوره 3-»حضرت فرمود: کسانی که از خشنودی خدا پیروی کرده ایمه هستند. ای عمار بخدا که ایشان درجات اهل ایمانند، که بوسیله ولایت و معرفت ایشان نسبت بما، خدا اعمال نیکشان را چند برابر کند و درجات عالی آنها را افراشته سازد.
فِي قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ إِلَيْهِ يَصْعَدُ اَلْكَلِمُ اَلطَّيِّبُ وَ اَلْعَمَلُ اَلصّالِحُ يَرْفَعُهُ َلاَيَتُنَا أَهْلَ اَلْبَيْتِ وَ أَهْوَى بِيَدِهِ إِلَى صَدْرِهِ فَمَنْ لَمْ يَتَوَلَّنَا لَمْ يَرْفَعِ اَللَّهُ لَهُ عَمَلاً.
امام صادق علیه السلام راجع بقول خدای عز و جل: «سخنان پاک بسوی او بالا رود و کار شایسته را بالا برد-10 سوره 35-»فرمود: ولایت ما خانواده مقصود است، و با دست اشاره بسینه خود نمود- و فرمود: کسی که ولایت ما را نداشته باشد، خدا هیچ عملی را از او بالا نبرد.
فِي قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ يُؤْتِكُمْ كِفْلَيْنِ مِنْ رَحْمَتِهِ قَالَ اَلْحَسَنُ وَ اَلْحُسَيْنُ وَ يَجْعَلْ لَكُمْ نُوراً تَمْشُونَ بِهِ الَ إِمَامٌ تَأْتَمُّونَ بِهِ.
امام صادق علیه السلام در باره قول خدای عز و جل: «خدا دو بهره از رحمت خود بشما دهد-28 سوره 57-»فرمود: آنها حسن و حسین علیهما السلام اند«و نوری که با آن راه روید، برای شما قرار میدهد»فرمود: آن امامی است که پیرویش میکنید.
فِي قَوْلِهِ وَ يَسْتَنْبِئُونَكَ أَ حَقٌّ هُوَ قَالَ مَا تَقُولُ فِي عَلِيٍّ قُلْ إِي وَ رَبِّي إِنَّهُ لَحَقٌّ وَ ما أَنْتُمْ بِمُعْجِزِينَ
امام صادق علیه السلام راجع بقول خدای تعالی«از تو میپرسند آن حقست؟ -53 سوره 10-»یعنی آنچه در باره علی علیه السلام میگویی«بگو آری بپروردگارم که آنچه(در باره علی)میگویم حق است و شما خدا را درمانده نکنید».
قُلْتُ لَهُ جُعِلْتُ فِدَاكَ قَوْلُهُ فَلاَ اِقْتَحَمَ اَلْعَقَبَةَ فَقَالَ مَنْ أَكْرَمَهُ اَللَّهُ بِوَلاَيَتِنَا فَقَدْ جَازَ اَلْعَقَبَةَ وَ نَحْنُ تِلْكَ اَلْعَقَبَةُ اَلَّتِي مَنِ اِقْتَحَمَهَا نَجَا قَالَ فَسَكَتَ فَقَالَ لِي فَهَلاَّ أُفِيدُكَ حَرْفاً خَيْرٌ لَكَ مِنَ اَلدُّنْيَا وَ مَا فِيهَا قُلْتُ بَلَى جُعِلْتُ فِدَاكَ قَالَ قَوْلُهُ فَكُّ رَقَبَةٍ مَّ قَالَ اَلنَّاسُ كُلُّهُمْ عَبِيدُ اَلنَّارِ غَيْرَكَ وَ أَصْحَابِكَ فَإِنَّ اَللَّهَ فَكَّ رِقَابَكُمْ مِنَ اَلنَّارِ بِوَلاَيَتِنَا أَهْلَ اَلْبَيْتِ .
ابان بن تغلب گوید: بامام صادق علیه السلام عرضکردم: قربانت، خدای تعالی فرماید: «خود را بگردنه نینداخته-11 سوره 90-»حضرت فرمود: کسی را که خدا ببرکت ولایت ما گرامیش داشته از گردنه گذشته است و ما هستیم آن گردنه یی که هر کس وارد شود نجات یابد. راوی گوید: من خاموش بودم، باز حضرت فرمود: نمیخواهی بتو حرفی آموزم و افاده کنم که از دنیا و آنچه در آنست برایت بهتر باشد؟ عرضکردم: چرا قربانت، فرمود: آن قول خداست: «آزاد کردن بنده-13 سوره 90-»آنگاه فرمود: مردم همگی برده دوزخند، مگر تو و اصحابت، زیرا خدا ببرکت ولایت ما خانواده گردن شما را از آتش دوزخ رهایی بخشیده(بحدیث 1128 رجوع شود).
فِي قَوْلِ اَللَّهِ جَلَّ وَ عَزَّ وَ أَوْفُوا بِعَهْدِي قَالَ بِوَلاَيَةِ أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ ع أُوفِ بِعَهْدِكُمْ ُوفِ لَكُمْ بِالْجَنَّةِ .
امام صادق علیه السلام در باره قول خدای جل و عز: «بعهد من وفا کنید-40 سوره 2-» فرمود: یعنی بولایت امیر المومنین علیه السلام تا بعهد شما وفا کنم»یعنی بهشت را برای شما وفا کنم.
فِي قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ إِذا تُتْلى عَلَيْهِمْ آياتُنا بَيِّناتٍ قالَ اَلَّذِينَ كَفَرُوا لِلَّذِينَ آمَنُوا أَيُّ اَلْفَرِيقَيْنِ خَيْرٌ مَقاماً وَ أَحْسَنُ نَدِيًّا قَالَ كَانَ رَسُولُ اَللَّهِ ص دَعَا قُرَيْشاً إِلَى وَلاَيَتِنَا فَنَفَرُوا وَ أَنْكَرُوا فَقَالَ اَلَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ قُرَيْشٍ لِلَّذِينَ آمَنُوا اَلَّذِينَ أَقَرُّوا لِأَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ وَ لَنَا أَهْلَ اَلْبَيْتِ أَيُّ اَلْفَرِيقَيْنِ خَيْرٌ مَقاماً وَ أَحْسَنُ نَدِيًّا تَعْيِيراً مِنْهُمْ فَقَالَ اَللَّهُ رَدّاً عَلَيْهِمْ وَ كَمْ أَهْلَكْنا قَبْلَهُمْ مِنْ قَرْنٍ مِنَ اَلْأُمَمِ اَلسَّالِفَةِ هُمْ…
ابو بصیر گوید: امام صادق علیه السلام راجع بقول خدای عز و جل: «و چون آیه های روشن ما را بر آنها بخوانند، کسانی که کافرند بکسانی که مومنند گویند: کدام یک از دو دسته مقام بهتر و مجلس آراسته تری دارند-73 سوره 19-»فرمود: رسول خدا صلی الله علیه و آله قریش را بولایت ما دعوت کرد، آنها دوری گزیدند و انکار کردند، پس کفار قریش باهل ایمانی که بامیر المومنین و ما خانواده اقرار کرده بودند از راه سرزنش گفتند: «کدام یک از این دو دسته مقام بهتر و مجلس آراسته تری دارند» خدا برای رد ایشان فرمود: «پیش از ایشان چه نسلهایی را(از امتهای گذشته)هلاک کرده ایم که اثاث و جلوه زندگی بهتری داشتند-74 سوره 19-». عرضکردم: خدا فرماید: «هر که در گمراهی باشد، خدای رحمانش همی کشاند»فرمود: همه آنها در گمراهی بودند -نه بولایت…
