احادیث درباره برادر دینی از امام صادق (ع)

مَنْ عَظَّمَ دِينَ اللَّهِ عَظَّمَ حَقَّ إِخْوَانِهِ وَ مَنِ اسْتَخَفَّ بِدِينِهِ اسْتَخَفَّ بِإِخْوَانِهِ.

هر که دین خدا را بزرگ شمارد حقوق برادران دینی خود را بزرگ می شمارد، و هر که دین خود را سبک شمارد برادران دینی خود را هم سبک شمرده.

قُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاكَ اَلْمُؤْمِنُ رَحْمَةٌ عَلَى اَلْمُؤْمِنِ فَقَالَ نَعَمْ فَقُلْتُ وَ كَيْفَ ذَلِكَ فَقَالَ أَيُّمَا مُؤْمِنٍ أَتَاهُ أَخُوهُ فِي حَاجَةٍ فَإِنَّمَا ذَلِكَ رَحْمَةٌ سَاقَهَا اَللَّهُ إِلَيْهِ وَ سَبَّبَهَا لَهُ فَإِنْ قَضَى حَاجَةً كَانَ قَدْ قَبِلَ اَلرَّحْمَةَ لِقَبُولِهَا وَ إِنْ رَدَّهُ عَنْ حَاجَتِهِ وَ هُوَ يَقْدِرُ عَلَى قَضَائِهَا فَإِنَّمَا رَدَّ عَنْ نَفْسِهِ اَلرَّحْمَةَ اَلَّتِي سَاقَهَا اَللَّهُ إِلَيْهِ وَ سَبَّبَهَا لَهُ وَ ذُخِرَتِ اَلرَّحْمَةُ إِلَى يَوْمِ اَلْقِيَامَةِ فَيَكُونُ اَلْمَرْدُودُ عَنْ حَاجَتِهِ هُوَ اَلْحَاكِمُ فِيهَا إِنْ شَاءَ صَرَفَهَا…

اسماعیل بن عمار صیرفی گوید: به امام صادق علیه السلام عرض کردم: فدایت شوم آیا مومن برای مومن رحمت است؟ فرمود: آری. عرض کردم: چگونه؟ فرمود: هر مومنی که برادرش برای حاجتی به سراغش رود همانا این رحمتی است که خداوند برایش فرستاده و فراهم آورده است؛ پس اگر حاجتش را برآورد بی گمان با برآوردن آن، رحمت الهی را پذیرفته است و چون با وجود توانایی بر برآوردن حاجتش آن را 28 - 1 برنیاورد بی تردید رحمتی را که پروردگار برایش فرستاده و فراهم آورده نپذیرفته است و آن رحمت تا روز رستاخیز ذخیره می گردد و در آن روز مومنی که حاجتش برآورده نشده در باره آن رحمت تصمیم می گیرد، اگر خواهد خود آن را بر می گیرد و یا به دیگری می دهد. ای اسماعیل پس در این صورت که او در روز رستاخیز در باره آن رحمت خدای گرامی و بزرگ تصمیم…

مَنْ قَدَّمَ أَرْبَعِينَ رَجُلاً مِنْ إِخْوَانِهِ فَدَعَا لَهُمْ ثُمَّ دَعَا لِنَفْسِهِ اُسْتُجِيبَ لَهُ فِيهِمْ وَ فِي نَفْسِهِ.

امام صادق علیه السلام فرمود کسی که چهل تن از برادران خودش را پیش بیندازد و برای آنان دعا کند و سپس برای خود دعا نماید دعای او در باره آنان و خودش مستجاب می شود.

مَنْ أَطْعَمَ أَخاً فِي اَللَّهِ كَانَ لَهُ مِنَ اَلْأَجْرِ مِثْلُ مَنْ أَطْعَمَ فِئَاماً مِنَ اَلنَّاسِ قُلْتُ وَ مَا اَلْفِئَامُ قَالَ مِائَةُ أَلْفٍ مِنَ اَلنَّاسِ .

ربعی گوید که امام صادق علیه السلام فرمود: هر که برادر دینی اش را در راه خدا غذا دهد او را پاداشی همانند پاداش آن کس باشد که فیامی از مردم را غذا داده است. عرض کردم: فیام چیست؟ فرمود: صد هزار تن از مردم

مَنْ دَخَلَ اَلْحَمَّامَ فَغَضَّ طَرْفَهُ عَنِ اَلنَّظَرِ إِلَى عَوْرَةِ أَخِيهِ آمَنَهُ اَللَّهُ مِنَ اَلْحَمِيمِ يَوْمَ اَلْقِيَامَةِ .

هر که به حمام در آید و دیده خویش را از نگاه کردن به عورت برادر دینی اش فرو بندد، خداوند او را از آب گداخته در روز واپسین در امان بدارد

أَشَدُّ اَلْأَعْمَالِ ثَلاَثَةٌ إِنْصَافُ اَلنَّاسِ مِنْ نَفْسِكَ حَتَّى لاَ تَرْضَى لَهَا مِنْهُمْ بِشَيْ ءٍ إِلاَّ رَضِيتَ لَهُمْ مِنْهَا بِمِثْلِهِ وَ مُوَاسَاتُكَ اَلْأَخَ فِي اَلْمَالِ وَ ذِكْرُ اَللَّهِ عَلَى كُلِّ حَالٍ لَيْسَ سُبْحَانَ اَللَّهِ وَ اَلْحَمْدُ لِلَّهِ وَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اَللَّهُ وَ اَللَّهُ أَكْبَرُ فَقَطْ وَ لَكِنْ إِذَا وَرَدَ عَلَيْكَ شَيْ ءٌ مِنْ أَمْرِ اَللَّهِ أَخَذْتَ بِهِ وَ إِذَا وَرَدَ عَلَيْكَ شَيْ ءٌ نَهَى اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ عَنْهُ تَرَكْتَهُ.

امام صادق(ع)فرمود: دشوارترین کارها سه کار است: نسبت بمردم در باره خود انصاف دادن تا آنجا که بنفع خود به چیزی از مردم راضی نشوی مگر آنکه بهمان مقدار بنفع مردم از خود راضی باشی و با برادر دینی در امور مالی همراهی کردن و در همه حال بیاد خدای بودن مقصود از یاد خدای نه فقط گفتن سبحان الله و الحمد لله و لا له الا الله و الله اکبر است بلکه چون امری از طرف خداوند بتو برسد فرمان بری و چون بچیزی برسی که خداوند عز و جل از آن نهی فرموده ترکش نمایی.

ثَلاَثٌ لاَ يُطِيقُهُنَّ اَلنَّاسُ اَلصَّفْحُ عَنِ اَلنَّاسِ وَ مُوَاسَاةُ اَلْأَخِ أَخَاهُ فِي مَالِهِ وَ ذِكْرُ اَللَّهِ كَثِيراً.

امام صادق(ع)فرمود: سه کار بر مردم طاقت فرسا است: گذشت از مردم و همدردی برادر با برادر دینی در مال خود و زیاد بیاد خدای بودن.

وَ عَنْهُ قَالَ : لاَ تُذْهِبِ اَلْحِشْمَةَ فِيمَا بَيْنَكَ وَ بَيْنَ أَخِيكَ فَإِنَّ ذَهَابَ اَلْحِشْمَةِ ذَهَابُ اَلْحَيَاءِ وَ بَقَاءَ اَلْحِشْمَةِ بَقَاءُ اَلْمُرُوءَةِ.

امام صادق علیه السّلام فرمود:پردۀ شرم و حیای میان خود و برادر دینیت را بر مدار، زیرا رفتن آبرو و اعتبار رفتن حیاء، و بقاء اعتبار به بقاء مردانگی است.

عَنْهُ قَالَ : مَنْ مَشَى مَعَ أَخِيهِ اَلْمُؤْمِنِ فِي حَاجَةٍ فَلَمْ يُنَاصِحْهُ فَقَدْ خَانَ اَللَّهَ وَ رَسُولَهُ .

امام صادق علیه السّلام فرمود:هر که دنبال حاجتی با برادر دینی خود همراه شود، ولی خیر خواه او نباشد، مانند کسی است که به خدا و رسولش خیانت کرده.

عَنْ حَمَّادِ بْنِ عُثْمَانَ قَالَ : كُنْتُ عِنْدَ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ إِذْ دَخَلَ عَلَيْهِ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِنَا فَقَالَ لَهُ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ مَا لِأَخِيكَ يَشْكُو مِنْكَ قَالَ يَشْكُونِي أَنِّي اِسْتَقْصَيْتُ حَقِّي مِنْهُ فَقَالَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهُ كَأَنَّكَ إِذَا اِسْتَقْصَيْتَ حَقَّكَ لَمْ تُسِئْ أَ رَأَيْتَ مَا ذَكَرَ اَللَّهُ جَلَّ وَ عَزَّ فِي اَلْقُرْآنِ يَخٰافُونَ سُوءَ اَلْحِسٰابِ : أَ خَافُوا أَنْ يَجُورَ اَللَّهُ جَلَّ ثَنَاؤُهُ عَلَيْهِمْ لاَ وَ اَللَّهِ مَا خَافُوا ذَلِكَ وَ إِنَّمَا خَافُوا اَلاِسْتِقْصَاءَ فَسَمَّاهُ اَللَّهُ سُوءَ…

حمّاد بن عثمان گوید:نزد امام صادق علیه السّلام بودم که مردی از یاران ما خدمت ایشان رسید، امام علیه السّلام فرمود:چرا برادر مؤمنت از تو شکایت دارد؟عرض کرد:از اینکه حقّم را از او طلب نمودم شکایت دارد، حضرت فرمود:گویا تو هنگامی که حقّت را طلب می کنی خطایی مرتکب نشده ای آیا کلام خداوند را در قرآن ندیده ای که آنها از بدی حساب می ترسند ؟آیا آنان از ظلم خدا بر خود می ترسند؟نه بخدا قسم؛ آنها از این نمی ترسند، بلکه از حساب کشی خدا می ترسند، لذا خداوند نام آن را بدی حساب گذارده.بلی؛ هر که از برادر دینی اش حسابرسی کند به او بدی نموده.

عَنْ سَعِيدَةَ وَ أَيْمَنَةَ أُخْتَيْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي عُمَيْرٍ قَالَتَا دَخَلْنَا عَلَى أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ فَقُلْنَا تَعُودُ اَلمَرْأَةُ أَخَاهَا فِي اَللَّهِ قَالَ نَعَمْ قُلْنَا فَتُصَافِحُهُ قَالَ نَعَمْ مِنْ وَرَاءِ ثَوْبٍ كَانَ رَسُولُ اَللَّهِ لَبِسَ اَلصُّوفَ يَوْمَ بَايَعَ اَلنِّسَاءَ فَكَانَتْ يَدُهُ فِي كُمِّهِ وَ هُنَّ يَمْسَحْنَ أَيْدِيَهُنَّ عَلَيْهِ .

خواهران ابن ابی عمیر گویند:خدمت امام صادق علیه السّلام رسیدیم و عرض کردیم:زن می تواند برادر دینی خود را عیادت کند؟فرمود:بلی، گفتیم:می تواند با او مصافحه کند؟فرمود:از روی پارچه ای باشد مانعی ندارد، رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله روزی که با زنان بیعت می کرد لباسی پشمین در بر داشت، و دست مبارکش را در آستین کرده بود، و آنها دست خود را روی آن می کشیدند.

وَ عَنْهُ قَالَ : إِنَّ اَلْعَبْدَ لَيَخْرُجُ إِلَى أَخِيهِ فِي اَللَّهِ لِيَزُورَهُ فَمَا يَرْجِعُ حَتَّى يُغْفَرَ لَهُ ذُنُوبُهُ وَ تُقْضَى لَهُ حَوَائِجُ اَلدُّنْيَا وَ اَلْآخِرَةِ.

امام صادق علیه السّلام فرمود:بنده برای ملاقات برادر دینی اش حرکت می کند، از ملاقات او بر نگردد مگر اینکه خداوند گناهانش را بخشیده، و حوائجش را در دنیا و آخرت بر آورد.