صَلاَةُ اَلْجُمُعَةِ فَرِيضَةٌ وَ اَلاِجْتِمَاعُ إِلَيْهَا فَرِيضَةٌ مَعَ اَلْإِمَامِ فَإِنْ تَرَكَ رَجُلٌ مِنْ غَيْرِ عِلَّةٍ ثَلاَثَ جُمَعٍ فَقَدْ تَرَكَ ثَلاَثَ فَرَائِضَ وَ لاَ يَدَعُ ثَلاَثَ فَرَائِضَ مِنْ غَيْرِ عِلَّةٍ إِلاَّ مُنَافِقٌ وَ قَالَ مَنْ تَرَكَ اَلْجَمَاعَةَ رَغْبَةً عَنْهَا وَ عَنْ جَمَاعَةِ اَلْمُؤْمِنِينَ مِنْ غَيْرِ عِلَّةٍ فَلاَ صَلاَةَ لَهُ.
امام باقر علیه السلام فرمود: نماز جمعه واجب است و گرد هم آمدن همراه با امام نیز واجب است؛ پس اگر مردی نماز جمعه را سه بار بدون دلیل وارهد بی گمان سه عمل واجب را وارهانده است و کسی جز منافق سه واجب را فرو نگذارد. و نیز فرمود: هر که نماز جماعت را از روی بی رغبتی به نماز جماعت و گردهمایی مومنان و بدون دلیل وارهد نمازی ندارد(نمازش درست نیست).
مَن تَرَکَ الجَماعَةَ رَغبَةً عَنها وَ عَن جَماعَةِ المُسلِمینَ مِن غَیرِ عِلَّةِ فَلا صَلاةَ لَه؛
کسی که از روی بی میلی، بدون عذر و علت نمازجماعت را که اجتماع مسلمانان است ترک کند، نمازی برای او نیست.
إِنَّ اللَّهَ أَکرَمَ بِالْجُمُعَةِ الْمُؤْمِنِینَ، فَسَنَّهَا رَسُولُ اللَّهِ(ص) بِشَارَةً لَهُمْ، وَ الْمُنَافِقِینَ تَوْبِیخاً لِلْمُنَافِقِینَ، وَ لَاینْبَغِی تَرْکهَا، فَمَنْ تَرَکهَا مُتَعَمِّداً، فَلَا صَلَاةَ لَهُ.
نماز جمعه سنتی است از پیامبر اسلام، بشارتی است برای مؤمنان و توبیخی است برای منافقان هر کسی عمدا آن را ترک کند، نمازی برای او نیست.(نمازش آثار چندانی ندارد.)
إِنَّمَا فَرَضَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ مِنَ اَلْجُمُعَةِ إِلَى اَلْجُمُعَةِ خَمْساً وَ ثَلاَثِينَ صَلاَةً فِيهَا صَلاَةٌ وَاحِدَةٌ فَرَضَهَا اَللَّهُ فِي جَمَاعَةٍ وَ هِيَ اَلْجُمُعَةُ.
امام باقر علیه السلام فرمود: خدای عز و جل از جمعه تا جمعه دیگر فقط سی و پنج نماز واجب فرموده است و در میان آنها یک نماز است که واجب است با جماعت خوانده شود و آن نماز جمعه است
أَدْنَى مَا يُجْزِي مِنَ اَلتَّكْبِيرِ فِي اَلتَّوَجُّهِ إِلَى اَلصَّلاَةِ تَكْبِيرَةٌ وَاحِدَةٌ وَ ثَلاَثُ تَكْبِيرَاتٍ وَ خَمْسٌ وَ سَبْعٌ أَفْضَلُ.
امام باقر(ع)فرمود: بهنگام نماز کمترین شماره تکبیر که کافی است همان یک تکبیر است و سه تکبیر و پنج و هفت بهتر است
سَبْعَةٌ لاَ يُقَصِّرُونَ اَلصَّلاَةَ اَلْجَابِي اَلَّذِي يَدُورُ فِي جِبَايَتِهِ وَ اَلْأَمِيرُ اَلَّذِي يَدُورُ فِي إِمَارَتِهِ وَ اَلتَّاجِرُ اَلَّذِي يَدُورُ فِي تِجَارَتِهِ مِنْ سُوقٍ إِلَى سُوقٍ وَ اَلرَّاعِي وَ اَلْبَدَوِيُّ اَلَّذِي يَطْلُبُ مَوَاضِعَ اَلْقَطْرِ وَ مَنْبِتَ اَلشَّجَرِ وَ اَلرَّجُلُ اَلَّذِي يَطْلُبُ اَلصَّيْدَ يُرِيدُ بِهِ لَهْوَ اَلدُّنْيَا وَ اَلْمُحَارِبُ اَلَّذِي يَقْطَعُ اَلسَّبِيلَ.
امام باقر علیه السلام فرمود: هفت کس نباید نماز را شکسته بخوانند: آنکه برای جمع آوری زکاه میرود و فرماندهی که در حوزه فرماندهی خود در گشت است و بازرگانی که برای تجارتش از بازاری ببازاری میرود و دوره گردی میکند و چوپان و بیابان گردی که بدنبال آب و گیاه در گردش است و مردیکه برای بازی و تفریح بشکار میرود و راهزن خونخوار.
إِنَّمَا فَرَضَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ مِنَ اَلْجُمُعَةِ إِلَى اَلْجُمُعَةِ خَمْساً وَ ثَلاَثِينَ صَلاَةً فِيهَا صَلاَةٌ وَاحِدَةٌ فَرَضَهَا اَللَّهُ فِي جَمَاعَةٍ وَ هِيَ اَلْجُمُعَةُ وَ وَضَعَهَا عَنْ تِسْعَةٍ عَنِ اَلصَّغِيرِ وَ اَلْكَبِيرِ وَ اَلْمَجْنُونِ وَ اَلْمُسَافِرِ وَ اَلْعَبْدِ وَ اَلْمَرْأَةِ وَ اَلْمَرِيضِ وَ اَلْأَعْمَى وَ مَنْ كَانَ عَلَى رَأْسِ فَرْسَخَيْنِ وَ اَلْقِرَاءَةُ فِيهَا جِهَارٌ وَ اَلْغُسْلُ فِيهَا وَاجِبٌ وَ عَلَى اَلْإِمَامِ فِيهَا قُنُوتَانِ قُنُوتٌ فِي اَلرَّكْعَةِ اَلْأُولَى قَبْلَ اَلرُّكُوعِ وَ فِي اَلثَّانِيَةِ بَعْدَ اَلرُّكُوعِ.
امام باقر(ع)فرمود: خدای عز و جل از هر جمعه تا جمعه دیگر سی و پنج نماز واجب فرموده است و در میان این سی و پنج نماز یک نماز هست که خداوند واجب فرموده است با جماعت خوانده شود و آن نماز جمعه است و از چند نفر ساقط است از طفل نابالغ و شخص سالخورده و دیوانه و مسافر و بنده و زن و بیمار و کور و آنکه اقلا در دو فرسخی از محل نماز جمعه باشد و در نماز جمعه حمد و سوره بایستی بلند خوانده شود و غسل هم در آن واجب است و بر امام است که در نماز جمعه دو قنوت بگیرد یکی در رکعت اول پیش از رکوع و دیگری در رکعت دوم پس از رکوع.
فَرَضَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ اَلصَّلاَةَ وَ سَنَّ رَسُولُ اَللَّهِ ص عَلَى عَشَرَةِ أَوْجُهٍ صَلاَةِ اَلْحَضَرِ وَ اَلسَّفَرِ وَ صَلاَةِ اَلْخَوْفِ عَلَى ثَلاَثَةِ أَوْجُهٍ وَ صَلاَةِ اَلْكُسُوفِ لِلشَّمْسِ وَ اَلْقَمَرِ وَ صَلاَةِ اَلْعِيدَيْنِ وَ صَلاَةِ اَلاِسْتِسْقَاءِ وَ اَلصَّلاَةِ عَلَى اَلْمَيِّتِ .
امام باقر(ع)فرمود: خدای عز و جل نماز را واجب کرد و رسول خدا(ص)آن را ده قسم فرمود نماز حضر نماز سفر نماز خوف بر سه وجه و نماز گرفتن آفتاب و ماه و نماز عید فطر و عید قربان و نماز طلب باران و نماز میت.
اعلَم انَّ اوَّلَ الوَقتِ ابداً افضَل
بدان بدرستی که اول وقت همواره بهتر است.
- میزان الحکمه، ج 5، ص 401.
قَالَ لِي أَبُو جَعْفَرٍ ع يَا جَابِرُ إِنَّ اَللَّهَ أَوَّلَ مَا خَلَقَ خَلَقَ مُحَمَّداً ص وَ عِتْرَتَهُ اَلْهُدَاةَ اَلْمُهْتَدِينَ فَكَانُوا أَشْبَاحَ نُورٍ بَيْنَ يَدَيِ اَللَّهِ قُلْتُ وَ مَا اَلْأَشْبَاحُ قَالَ ظِلُّ اَلنُّورِ أَبْدَانٌ نُورَانِيَّةٌ بِلاَ أَرْوَاحٍ وَ كَانَ مُؤَيَّداً بِرُوحٍ وَاحِدَةٍ وَ هِيَ رُوحُ اَلْقُدُسِ فَبِهِ كَانَ يَعْبُدُ اَللَّهَ وَ عِتْرَتُهُ وَ لِذَلِكَ خَلَقَهُمْ حُلَمَاءَ عُلَمَاءَ بَرَرَةً أَصْفِيَاءَ يَعْبُدُونَ اَللَّهَ بِالصَّلاَةِ وَ اَلصَّوْمِ وَ اَلسُّجُودِ وَ اَلتَّسْبِيحِ وَ اَلتَّهْلِيلِ وَ يُصَلُّونَ اَلصَّلَوَاتِ وَ يَحُجُّونَ وَ يَصُومُونَ .
جابر بن یزید گوید: امام باقر علیه السلام بمن فرمود: ای جابر همانا خدا در اول آفرینش محمد صلی الله علیه و آله و خاندان رهنما و هدایت شده او را آفرید، و آنها در برابر خدا اشباح نور بودند عرضکردم: اشباح چیست؟ فرمود: یعنی سایه نور، پیکرهای نورانی بدون روح، و محمد صلی الله علیه و آله تنها بیک روح موید بود و آن روح القدس بود که او و خاندانش بوسیله آن روح خدا را عبادت میکردند و از این جهت خدا ایشان را خویشتن دار، دانشمند، نیکوکار، برگزیده آفرید، با نماز و روزه و سجود و تسبیح و تهلیل خدا را عبادت میکردند و نمازها را میگزاردند و حج میکردند و روزه میگرفتند.
قُلْتُ لَهُ كَيْفَ كَانَتِ اَلصَّلاَةُ عَلَى اَلنَّبِيِّ ص قَالَ لَمَّا غَسَّلَهُ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ ع وَ كَفَّنَهُ سَجَّاهُ ثُمَّ أَدْخَلَ عَلَيْهِ عَشَرَةً فَدَارُوا حَوْلَهُ ثُمَّ وَقَفَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ ع فِي وَسَطِهِمْ فَقَالَ إِنَّ اَللّهَ وَ مَلائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى اَلنَّبِيِّ يا أَيُّهَا اَلَّذِينَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَ سَلِّمُوا تَسْلِيماً َيَقُولُ اَلْقَوْمُ كَمَا يَقُولُ حَتَّى صَلَّى عَلَيْهِ أَهْلُ اَلْمَدِينَةِ وَ أَهْلُ اَلْعَوَالِي .
ابو مریم انصاری گوید: بامام باقر علیه السلام عرضکردم: چگونه بر جنازه پیغمبر صلی الله علیه و آله نماز خوانده شد؟ فرمود: چون امیر المومنین علیه السلام غسلش داد و کفنش نمود و روپوشی بر او کشید، بده نفر اجازه ورود داد تا گردش حلقه زدند. امیر المومنین علیه السلام در میان آنها ایستاد و فرمود: «همانا خدا و فرشتگانش بر پیغمبر درود میفرستند، ای کسانی که ایمان آورده اید بر او درود فرستید و سلام کنید، سلام تمام-56 سوره 33-»پس مردم هم چنان که حضرت میفرمود، میگفتند تا آنکه تمام اهل مدینه و اهل عوالی(آبادیهای نزدیک مدینه، در روی تپه ها)بر آن حضرت نماز گزاردند.
لَمَّا قُبِضَ اَلنَّبِيُّ ص صَلَّتْ عَلَيْهِ اَلْمَلاَئِكَةُ وَ اَلْمُهَاجِرُونَ وَ اَلْأَنْصَارُ فَوْجاً فَوْجاً قَالَ وَ قَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ ع سَمِعْتُ رَسُولَ اَللَّهِ ص يَقُولُ فِي صِحَّتِهِ وَ سَلاَمَتِهِ إِنَّمَا أُنْزِلَتْ هَذِهِ اَلْآيَةُ عَلَيَّ فِي اَلصَّلاَةِ عَلَيَّ بَعْدَ قَبْضِ اَللَّهِ لِي إِنَّ اَللّهَ وَ مَلائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى اَلنَّبِيِّ يا أَيُّهَا اَلَّذِينَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَ سَلِّمُوا تَسْلِيماً
امام باقر علیه السلام فرمود: چون پیغمبر صلی الله علیه و آله وفات کرد، ملایکه و مهاجرین و انصار دسته دسته بر آن حضرت نماز گزاردند. و امیر المومنین علیه السلام فرمود: من از پیغمبر صلی الله علیه و آله شنیدم که در حال تندرستی و سلامتش می فرمود: همانا این آیه در باره نماز بر من پس از آنکه خدا قبض روحم فرماید، نازل شده است: «خدا و فرشتگانش بر پیغمبر نماز میگزارند، آنها که ایمان آورده اید بر او نماز گزارید و سلام کنید، سلامی کامل-56 سوره 33-».
