إِنَّهُ يُسَخِّي نَفْسِي فِي سُرْعَةِ اَلْمَوْتِ وَ اَلْقَتْلِ فِينَا قَوْلُ اَللَّهِ أَ وَ لَمْ يَرَوْا أَنّا نَأْتِي اَلْأَرْضَ نَنْقُصُها مِنْ أَطْرافِها َ هُوَ ذَهَابُ اَلْعُلَمَاءِ .
زین العابدین علیه السلام میفرمود: زود مردن و کشته شدن ما خانواده را گفتار خدا بر من گوارا میکند(41 سوره 13)«مگر نمی بینند که ما بر زمین درآییم و از اطرافش کاهش دهیم» کاهش اطراف زمین همان از دست رفتن علماست.
جَاءَ رَجُلٌ إِلَى عَلِيِّ بْنِ اَلْحُسَيْنِ ع فَسَأَلَهُ عَنْ مَسَائِلَ فَأَجَابَ ثُمَّ عَادَ لِيَسْأَلَ عَنْ مِثْلِهَا فَقَالَ عَلِيُّ بْنُ اَلْحُسَيْنِ ع مَكْتُوبٌ فِي اَلْإِنْجِيلِ لاَ تَطْلُبُوا عِلْمَ مَا لاَ تَعْلَمُونَ وَ لَمَّا تَعْمَلُوا بِمَا عَلِمْتُمْ فَإِنَّ اَلْعِلْمَ إِذَا لَمْ يُعْمَلْ بِهِ لَمْ يَزْدَدْ صَاحِبُهُ إِلاَّ كُفْراً وَ لَمْ يَزْدَدْ مِنَ اَللَّهِ إِلاَّ بُعْداً .
مردی خدمت امام چهارم علیه السلام آمد و از او مسایلی پرسید و آن حضرت جوابداد سپس بازگشت تا همچنان بپرسد حضرت فرمود: در انجیل نوشته است که: تا بدان چه دانسته اید عمل نکرده اید از آنچه نمیدانید نپرسید، همانا علمی که بآن عمل نشود جز کفر ناسپاسی داننده و دوری او را از خدا نیفزاید.
عَنْ عَلِيِّ بْنِ اَلْحُسَيْنِ عَلَيْهِمَا اَلسَّلاَمُ يَقُولُ مَنْ أَخَذَ عَلَى هَذَا اَلْعِلْمِ مَالا أَوْ هَدَايَا فَلاَ يَنْفَعُهُ أَبَدا .
امام سجاد علیه السّلام فرمود:هر کس در قبال این علم پول یا هدیه ای بگیرد هرگز آن علم به او نفعی نرساند.
عَلَى اَلْأَئِمَّةِ مِنَ اَلْفَرْضِ مَا لَيْسَ عَلَى شِيعَتِهِمْ وَ عَلَى شِيعَتِنَا مَا لَيْسَ عَلَيْنَا أَمَرَهُمُ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ أَنْ يَسْأَلُونَا قَالَ فَسْئَلُوا أَهْلَ اَلذِّكْرِ إِنْ كُنْتُمْ لا تَعْلَمُون َأَمَرَهُمْ أَنْ يَسْأَلُونَا وَ لَيْسَ عَلَيْنَا اَلْجَوَابُ إِنْ شِئْنَا أَجَبْنَا وَ إِنْ شِئْنَا أَمْسَكْنَا.
حضرت امام رضا از علی بن الحسین علیهما السلام نقل میفرماید: بر امامان چیزی واجبست که بر شیعیانشان واجب نیست(مانند لباس خشن پوشیدن و غذای درشت خوردن-مجلسی(ره)-)و بر شیعیان ماست چیزی که بر ما نیست، (و آن امور دین خود را از ما پرسیدن است)خدای عز و جل ایشان را امر فرموده که از ما بپرسند زیرا فرموده است«اگر نمیدانید از اهل ذکر بپرسید»بایشان فرمان داده که از ما بپرسند ولی پاسخ بر ما لازم نیست، اگر بخواهیم پاسخ دهیم و اگر بخواهیم باز ایستیم.
فِي قَوْلِهِ عَزَّ وَ جَلَّ يَعْرِفُونَ نِعْمَتَ اَللّهِ ثُمَّ يُنْكِرُونَها قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ إِنَّما وَلِيُّكُمُ اَللّهُ وَ رَسُولُهُ وَ اَلَّذِينَ آمَنُوا اَلَّذِينَ يُقِيمُونَ اَلصَّلاةَ وَ يُؤْتُونَ اَلزَّكاةَ وَ هُمْ راكِعُونَ اِجْتَمَعَ نَفَرٌ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اَللَّهِ ص فِي مَسْجِدِ اَلْمَدِينَةِ فَقَالَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ مَا تَقُولُونَ فِي هَذِهِ اَلْآيَةِ فَقَالَ بَعْضُهُمْ إِنْ كَفَرْنَا بِهَذِهِ اَلْآيَةِ نَكْفُرُ بِسَائِرِهَا وَ إِنْ آمَنَّا فَإِنَّ هَذَا ذُلٌّ حِينَ يُسَلِّطُ عَلَيْنَا اِبْنَ أَبِي طَالِبٍ فَقَالُوا قَدْ عَلِمْنَا أَنَّ مُحَمَّداً صَادِقٌ فِيمَا…
امام صادق از پدرش و او از جدش علیهم السلام نقل میکند که راجع بقول خدای عز و جل: «نعمت خدا را میشناسند و انکار میکنند-83 سوره 16-»فرمود: چون آیه«سرپرست شما فقط خداست و پیغمبر و کسانی که ایمان دارند، همانها که نماز گزارند و در حالت رکوع زکاه دهند-55 سوره-5» نازل شد، جمعی از اصحاب رسول خدا صلی الله علیه و آله در مسجد مدینه انجمن کردند، بعضی از آنها ببعض دیگر گفتند: در باره این آیه چه میگویید؟ بعضی گفتند: اگر این آیه را انکار کنیم، آیات دیگر را هم انکار کرده ایم، و اگر باین آیه ایمان آوریم(و آن را بپذیریم)این خودخواری ماست، زیرا پسر ابی طالب بر ما مسلط می شود، پس گفتند: ما یقین داریم که محمد در آنچه میگوید، راستگوست، ولی ما از او پیروی میکنیم و از علی نسبت بآنچه دستورمان میدهد فرمان نمیبریم…
ثَلاثٌ مَنْ کنَّ فیهِ مِنَ الْمُۆمِنینَ کانَ فی کنَفِ اللّهِ، وَ أظَلَّهُ اللّهُ یَوْمَ الْقِیامَةِ فی ظِلِّ عَرْشِهِ، وَ آمَنَهُ مِنْ فَزَعِ الْیَوْمِ الاْکبَرِ: مَنْ أعْطی النّاسَ مِنْ نَفْسِهِ ما هُوَ سائِلهُم لِنَفْسِهِ، و رَجُلٌ لَمْ یَقْدِمْ یَداً وَ رِجْلاً حَتّی یَعْلَمَ أنَّهُ فی طاعَةِ اللّهِ قَدِمَها أوْ فی مَعْصِیَتِهِ، وَ رَجُلٌ لَمْ یَعِبْ أخاهُ بِعَیْبٍ حَتّی یَتْرُک ذلک الْعِیْبَ مِنْ نَفْسِهِ
سه حالت و خصلت در هر یک از مۆمنین باشد در پناه خداوند خواهد بود و روز قیامت در سایه رحمت عرش الهی می باشد و از سختی ها و شداید محشر در امان است.
اوّل آن که به مردم چیزی را دهد که از آنان برای خویش می خواهد (آنچه برای خود می پسندد را به آنان عطا کند).
دوّم آن قدم از قدم برندارد تا آنکه بداند آن حرکتش در راه اطاعت خداست یا معصیت و نافرمانی او
سوّم از برادر مومن خود (به عیبی که در خود نیز دارد ) عیب جویی نکند تا آنکه آن عیب را از خودش دور سارد
كَانَ لِعَلِيِّ بْنِ اَلْحُسَيْنِ ع نَاقَةٌ حَجَّ عَلَيْهَا اِثْنَتَيْنِ وَ عِشْرِينَ حَجَّةً مَا قَرَعَهَا قَرْعَةً قَطُّ قَالَ فَجَاءَتْ بَعْدَ مَوْتِهِ وَ مَا شَعَرْنَا بِهَا إِلاَّ وَ قَدْ جَاءَنِي بَعْضُ خَدَمِنَا أَوْ بَعْضُ اَلْمَوَالِي فَقَالَ إِنَّ اَلنَّاقَةَ قَدْ خَرَجَتْ فَأَتَتْ قَبْرَ عَلِيِّ بْنِ اَلْحُسَيْنِ فَانْبَرَكَتْ عَلَيْهِ فَدَلَكَتْ بِجِرَانِهَا اَلْقَبْرَ وَ هِيَ تَرْغُو فَقُلْتُ أَدْرِكُوهَا أَدْرِكُوهَا وَ جِيئُونِي بِهَا قَبْلَ أَنْ يَعْلَمُوا بِهَا أَوْ يَرَوْهَا قَالَ وَ مَا كَانَتْ رَأَتِ اَلْقَبْرَ قَطُّ .
زراره گوید: شنیدم امام باقر علیه السلام میفرمود: علی بن الحسین علیهما السلام ماده شتری داشت که 22 سفر بر او بحج رفته بود و یک تازیانه باو نزده بود، پس از وفات آن حضرت، ما بی خبر بودیم که ناگاه یکی از خدمتگزاران یا غلامان آمد و گفت: ماده شتر از خانه بیرون رفته و بر سر قبر علی بن الحسین زانو زده، گردنش را بقبر میمالد و مینالد، با وجود آنکه هنوز قبر را ندیده بود، من گفتم: خود را باو رسانید، خود را باو رسانید، و پیش از آنکه مردم او را ببینند و آگاه شوند نزد منش آرید.
لَوْ يَعْلَمُ اَلنَّاسُ مَا فِي طَلَبِ اَلْعِلْمِ لَطَلَبُوهُ وَ لَوْ بِسَفْكِ اَلْمُهَجِ وَ خَوْضِ اَللُّجَجِ إِنَّ اَللَّهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى أَوْحَى إِلَى دَانِيَالَ أَنَّ أَمْقَتَ عَبِيدِي إِلَيَّ اَلْجَاهِلُ اَلْمُسْتَخِفُّ بِحَقِّ أَهْلِ اَلْعِلْمِ اَلتَّارِكُ لِلاِقْتِدَاءِ بِهِمْ وَ أَنَّ أَحَبَّ عَبِيدِي إِلَيَّ اَلتَّقِيُّ اَلطَّالِبُ لِلثَّوَابِ اَلْجَزِيلِ اَللاَّزِمُ لِلْعُلَمَاءِ اَلتَّابِعُ لِلْحُلَمَاءِ اَلْقَابِلُ عَنِ اَلْحُكَمَاءِ .
امام چهارم علیه السلام فرمود: اگر مردم بدانند در طلب علم چه فایده ایست آن را میطلبند اگر چه با ریختن خون دل و فرورفتن در گردابها باشد. خداوند تبارک و تعالی بدانیال وحی فرمود که: منفور ترین بندگانم نزد من نادانی است که حق علما را سبک شمرد و پیروی ایشان نکند و محبوبترین بندگانم پرهیزکاریست که طالب ثواب بزرگ و ملازم علما و پیرو خویشتن داران و پذیرنده حکما باشد.
سُئِلَ عَلِيُّ بْنُ اَلْحُسَيْنِ ع عَنِ اَلتَّوْحِيدِ فَقَالَ إِنَّ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ عَلِمَ أَنَّهُ يَكُونُ فِي آخِرِ اَلزَّمَانِ أَقْوَامٌ مُتَعَمِّقُونَ فَأَنْزَلَ اَللَّهُ تَعَالَى قُلْ هُوَ اَللّهُ أَحَدٌ وَ اَلْآيَاتِ مِنْ سُورَةِ اَلْحَدِيدِ إِلَى قَوْلِهِ وَ هُوَ عَلِيمٌ بِذاتِ اَلصُّدُورِ فَمَنْ رَامَ وَرَاءَ ذَلِكَ فَقَدْ هَلَكَ .
از امام چهارم(ع)راجع بتوحید پرسش شد، فرمود: خدای عز و جل دانست که در آخر الزمان مردمی محقق و مو شکاف آیند از این رو سوره« / قل هو الله احد / »و آیات سوره حدید را که آخرش« / و هو علیم بذات الصدور / »است نازل فرمود، پس هر که برای خداشناسی غیر از این جوید هلاک است.
سُئِلَ زَيْنُ اَلْعَابِدِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ أَيُّ اَلْأَعْمَالِ أَفْضَلُ عِنْدَ اَللَّهِ تَعَالَى قَالَ مَا مِنْ عَمَلٍ بَعْدَ مَعْرِفَةِ اَللَّهِ تَعَالَى وَ مَعْرِفَةِ رَسُولِهِ أَفْضَلَ مِنْ بُغْضِ اَلدُّنْيَا وَ إِنَّ لِذَلِكَ لَشُعَبا كَثِيرَة وَ لِلْمَعَاصِي شُعَبٌ فَأَوَّلُ مَا عُصِيَ اَللَّهُ بِهِ اَلْكِبْرُ وَ هُوَ مَعْصِيَةُ إِبْلِيسَ حِينَ أَبىٰ وَ اِسْتَكْبَرَ وَ كٰانَ مِنَ اَلْكٰافِرِينَ : ثُمَّ اَلْحِرْصُ وَ هُوَ مَعْصِيَةُ آدَمَ وَ حَوَّاءَ صَلَوَاتُ اَللَّهِ عَلَيْهِمَا حِينَ قَالَ اَللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى فَكُلاٰ مِنْ حَيْثُ شِئْتُمٰا وَ لاٰ تَقْرَبٰا هٰذِهِ…
از امام سجاد علیه السّلام سؤال شد:کدام اعمال نزد خداوند از همه بهتر است؟فرمود:هیچ عملی بعد از شناخت خدا و رسولش بهتر از دشمنی با دنیا نیست، دشمنی با دنیا اقسامی و گناهان نیز اقسامی دارد، نخستین معصیتی که نسبت به خداوند واقع شد تکبر بود، و آن نافرمانی شیطان بود که سرپیچی کرد و کبر ورزید و از کافران شد معصیت دیگر حرص و طمع است که آن معصیت آدم و حوّا صلوات اللّٰه علیهما بود، آن هنگام که خداوند فرمود: از هر چه می خواهید بخورید ولی به این درخت نزدیک نشوید که از ظلم کنندگان خواهید بود ، آنها با اینکه احتیاجی به آن درخت نداشتند، آن را خوردند و این حرص تا روز قیامت بین فرزندانشان باقی ماند، و از این روست که فرزندان آدم چیزهایی را جمع می کنند که به آنها نیازی ندارند. بعد از آن حسد است، که گناهی است…
عَنْهُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِذَا أَرَدْتَ أَنْ تَعْلَمَ أَنَّ فِيكَ خَيْرا فَانْظُرْ إِلَى قَلْبِكَ فَإِنْ كَانَ يُحِبُّ أَهْلَ طَاعَةِ اَللَّهِ وَ يُبْغِضُ أَهْلَ مَعْصِيَتِهِ فَفِيكَ خَيْرٌ وَ اَللَّهُ يُحِبُّكَ وَ إِنْ كَانَ يُبْغِضُ أَهْلَ طَاعَةِ اَللَّهِ وَ يُحِبُّ أَهْلَ مَعْصِيَتِهِ فَلَيْسَ فِيكَ خَيْرٌ وَ اَللَّهُ يُبْغِضُكَ وَ اَلْمَرْءُ مَعَ مَنْ أَحَبَّ.
امام باقر علیه السّلام فرمود:هر گاه خواستی بدانی در تو خیری هست، به دلت نگاه کن، اگر اهل طاعت خدا را دوست و اهل معصیت خدا را دشمن بدارد؛ در تو خیر هست و خدا نیز تو را دوست دارد، و اگر اهل طاعت خدا را دشمن و اهل معصیت خدا را دوست بدارد در تو خیری نیست و خدا دشمنت بدارد، و هر کسی همراه دوست خود است.
عَنْهُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ لِأَصْحَابِهِ أَيُّ عُرَى اَلْإِيمَانِ أَوْثَقُ فَقَالُوا اَللَّهُ وَ رَسُولُهُ أَعْلَمُ وَ قَالَ بَعْضُهُمُ اَلصَّلاَةُ وَ قَالَ بَعْضُهُمُ اَلزَّكَاةُ وَ قَالَ بَعْضُهُمُ اَلصِّيَامُ وَ قَالَ بَعْضُهُمُ اَلْحَجُّ وَ اَلْعُمْرَةُ وَ قَالَ بَعْضُهُمُ اَلْجِهَادُ فَقَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ كُلَّمَا قُلْتُمْ فَضْلٌ وَ لَيْسَ بِهِ وَ لَكِنْ أَوْثَقُ عُرَى اَلْإِيمَانِ اَلْحُبُّ فِي اَللَّهِ وَ اَلْبُغْضُ فِي اَللَّهِ وَ أَنْ تُوَالِيَ أَوْلِيَاءَ اَللَّهِ وَ تَبْرَأَ مِنْ…
و نیز از امام صادق علیه السّلام نقل شده که:رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله به اصحابش فرمود:کدامیک از دستگیره های ایمان محکمتر است؟گفتند:خدا و رسولش داناترند، و بعضی گفتند: نماز، و برخی گفتند:زکات، و بعضی گفتند:روزه، و برخی گفتند:حج و عمره، و بعضی گفتند جهاد. رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:برای هر یک از اینها که گفتید فضیلتی است، ولی جواب سؤال من نیست، لکن محکمترین دستگیره های ایمان دوستی برای خدا و دشمنی برای خداست، و اینکه دوستان خدا را دوست بداری و از دشمنان خدا دوری کنی.