جستجوی «علم»

لاَ يَقِلُّ عَمَلٌ مَعَ تَقْوَى وَ كَيْفَ يَقِلُّ مَا يُتَقَبَّلُ.

هیچ عملی آنگاه که از پشتوانه تقوی برخوردار باشد، اندک نخواهد بود، پس چگونه علمی که به درگاه خداوند مقبول افتاده، اندک باشد؟

إِنَّ اَلْمُنَافِقَ يَنْهَى وَ لاَ يَنْتَهِي وَ يَأْمُرُ وَ لاَ يَأْتِي إِذَا قَامَ إِلَى اَلصَّلاَةِ اِعْتَرَضَ وَ إِذَا رَكَعَ رَبَضَ وَ إِذَا سَجَدَ نَقَرَ يُمْسِي وَ هَمُّهُ اَلْعَشَاءُ وَ لَمْ يَصُمْ وَ يُصْبِحُ وَ هَمُّهُ اَلنَّوْمُ وَ لَمْ يَسْهَرْ وَ اَلْمُؤْمِنُ خَلَطَ عَمَلَهُ بِحِلْمِهِ يَجْلِسُ لِيَعْلَمَ وَ يُنْصِتُ لِيَسْلَمَ لاَ يُحَدِّثُ بِالْأَمَانَةِ اَلْأَصْدِقَاءَ وَ لاَ يَكْتُمُ اَلشَّهَادَةَ لِلْبُعَدَاءِ وَ لاَ يَعْمَلُ شَيْئاً مِنَ اَلْحَقِّ رِئَاءً وَ لاَ يَتْرُكُهُ حَيَاءً إِنْ زُكِّيَ خَافَ مِمَّا يَقُولُونَ وَ يَسْتَغْفِرُ اَللَّهَ لِمَا لاَ يَعْلَمُونَ وَ لاَ…

همانا، منافق نهی از منکر نماید ولی خود از منکر دست برندارد و امر به نیکی کند ولی خود به کار نیک نپردازد و چون به نماز ایستد به هر سو نگاه اندازد، چون رکوع کند گوسفندوار بر زمین زانو زند و سجده نماید و چون سجده کند کلاغ وار شتابان به زمین منقار زند و بی آن که روزه بگیرد روز را به شب رساند و همه فکر و ذکرش خوردن غذا باشد و در روز همه اش در فکر خوابیدن است با آن که شب زنده داری نکرده است. اما مومن، کردارش را با بردباری درآمیزد، بنشیند تا بیاموزد، سکوت اختیار نماید تا سالم ماند و اسرار را که به امانت نزد او گذاشته اند با دوستان صمیمی خود نیز در میان نگذارد و گواهی بیگانگان را کتمان ننماید و در انجام کار حق خود نمایی نکند و در اثر شرم حق را ترک نکند، اگر از او تعریف و تمجید نمایند و او را از…

خَمْسٌ لَوْ رَحَلْتُمْ فِيهِنَّ لَأَنْضَيْتُمُوهُنَّ وَ مَا قَدَرْتُمْ عَلَى مِثْلِهِنَّ لاَ يَخَافُ عَبْدٌ إِلاَّ ذَنْبَهُ وَ لاَ يَرْجُو إِلاَّ رَبَّهُ وَ لاَ يَسْتَحْيِي اَلْجَاهِلُ إِذَا سُئِلَ عَمَّا لاَ يَعْلَمُ أَنْ يَتَعَلَّمَ وَ اَلصَّبْرُ مِنَ اَلْإِيمَانِ بِمَنْزِلَةِ اَلرَّأْسِ مِنَ اَلْجَسَدِ وَ لاَ إِيمَانَ لِمَنْ لاَ صَبْرَ لَهُ.

پنج سخن ارزنده است که اگر برای به دست آوردن آن کوچ کنید و در این راه مرکبهای خود را در اثر پیمودن راه دور و دراز، خسته و لاغر سازید، مانند آن سخنان پیدا نخواهید کرد: هیچ بنده ای نترسد مگر از گناه خود، امیدوار نباشد جز به پروردگار خود، نادان را شرم نیاید اگر چیزی از او پرسیدند و او پاسخ آن را ندانست در پی فراگیری آن باشد، صبر نسبت به ایمان چون سراست نسبت به پیکر، و هر که صبر ندارد ایمان ندارد.

إِنَّ اَلدُّنْيَا قَدِ اِرْتَحَلَتْ مُدْبِرَةً وَ إِنَّ اَلْآخِرَةَ قَدْ تَرَحَّلَتْ مُقْبِلَةً وَ لِكُلِّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا بَنُونَ فَكُونُوا مِنْ أَبْنَاءِ اَلْآخِرَةِ وَ لاَ تَكُونُوا مِنْ أَبْنَاءِ اَلدُّنْيَا فَكُونُوا مِنَ اَلزَّاهِدِينَ فِي اَلدُّنْيَا اَلرَّاغِبِينَ فِي اَلْآخِرَةِ لِأَنَّ اَلزَّاهِدِينَ اِتَّخَذُوا أَرْضَ اَللَّهِ بِسَاطاً وَ اَلتُّرَابَ فِرَاشاً وَ اَلْمَدَرَ وِسَاداً وَ اَلْمَاءَ طِيباً وَ قَرَضُوا اَلْمَعَاشَ مِنَ اَلدُّنْيَا تَقْرِيضاً اِعْلَمُوا أَنَّهُ مَنِ اِشْتَاقَ إِلَى اَلْجَنَّةِ سَارَعَ إِلَى اَلْحَسَنَاتِ وَ سَلاَ عَنِ اَلشَّهَوَاتِ وَ مَنْ أَشْفَقَ مِنَ…

به راستی، دنیا کوچیده و پشت کرده و آخرت کوچیده و دارد می آید و هر کدام از آن دو، فرزندانی دارند؛ پس شما از فرزندان آخرت باشید نه از فرزندان دنیا. از آنان باشید که به دنیا تمایلی ندارند و مشتاق آخرت اند؛ زیرا آنان که تمایلی به دنیا ندارند، زمین را سفره و خاک را رختخواب و کلوخ را بالش و آب را عطر خود ساخته اند و گذران زندگی را از دنیا قیچی کرده اند. بدانید هر که مشتاق بهشت است به سوی خوبی ها شتاب گیرد و از شهوتها دست بردارد و هر که از دوزخ ترسد برای توبه کردن از گناهانش به درگاه خدا به سرعت حرکت نماید و از کارهای حرام عقب نشینی کند. هر که تمایلی به دنیا ندارد دشواریهای دنیا بر او آسان گردد و بر او ناخوشایند نباشد. به راستی، خداوند عز و جل بندگانی دارد که دلهایشان به آخرت و ثواب آن آویخته و…

ثَلاَثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ مِنَ اَلْمُؤْمِنِينَ كَانَ فِي كَنَفِ اَللَّهِ وَ أَظَلَّهُ اَللَّهُ يَوْمَ اَلْقِيَامَةِ فِي ظِلِّ عَرْشِهِ وَ آمَنَهُ مِنْ فَزَعِ اَلْيَوْمِ اَلْأَكْبَرِ مَنْ أَعْطَى اَلنَّاسَ مِنْ نَفْسِهِ مَا هُوَ سَائِلُهُمْ لِنَفْسِهِ وَ رَجُلٌ لَمْ يُقَدِّمْ يَداً وَ لاَ رِجْلاً حَتَّى يَعْلَمَ أَنَّهُ فِي طَاعَةِ اَللَّهِ قَدَّمَهَا أَوْ فِي مَعْصِيَتِهِ وَ رَجُلٌ لَمْ يَعِبْ أَخَاهُ بِعَيْبٍ حَتَّى يَتْرُكَ ذَلِكَ اَلْعَيْبَ مِنْ نَفْسِهِ وَ كَفَى بِالْمَرْءِ شُغُلاً بِعَيْبِهِ لِنَفْسِهِ عَنْ عُيُوبِ اَلنَّاسِ.

سه چیز است که در هر مومنی باشد در پناه خدا قرار گیرد و خداوند وی را در روز قیامت در سایه عرش خود جای دهد و از هراس آن روز بزرگ آسوده سازد: یکی از آنها کسی است که به مردم همان را دهد که خود از آنها انتظار دارد به او بدهند، یکی دیگر کسی که دست به کاری نزند و گامی برندارد مگر آن که بداند آن کار در راه طاعت خداست یا عدم طاعت او، مردی که به عیب و نقطه ضعف برادرش نپردازد مگر آن که آن عیب را از خود ریشه کن نماید و برای مرد همین بس است که به عیب خود پرداختن، او را از عیبجویی مردم باز دارد.

مَجَالِسُ اَلصَّالِحِينَ دَاعِيَةٌ إِلَى اَلصَّلاَحِ وَ آدَابُ اَلْعُلَمَاءِ زِيَادَةٌ فِي اَلْعَقْلِ وَ طَاعَةُ وُلاَةِ اَلْأَمْرِ تَمَامُ اَلْعِزِّ وَ اِسْتِنْمَاءُ اَلْمَالِ تَمَامُ اَلْمُرُوَّةِ وَ إِرْشَادُ اَلْمُسْتَشِيرِ قَضَاءٌ لِحَقِّ اَلنِّعْمَةِ وَ كَفُّ اَلْأَذَى مِنْ كَمَالِ اَلْعَقْلِ وَ فِيهِ رَاحَةٌ لِلْبَدَنِ عَاجِلاً وَ آجِلاً .

با صالحان نشستن، زمینه نیکی و صلاح را فراهم آرد و آداب دانشمندان را فراگرفتن خرد افزاید و اطاعت از پیشوایان الهی موجب کمال عزت گردد و سود دهی ثروت برای جامعه کمال مردانگی است و راهنمایی آن که از تو مشورتی خواهد، گزاردن حق نعمت است و خودداری از آزار مردم، نشانه کمال خرد است و مایه آسایش دنیا و آخرت.

وَ كَانَ عَلِيُّ بْنُ اَلْحُسَيْنِ ع إِذَا قَرَأَ هَذِهِ اَلْآيَةَ وَ إِنْ تَعُدُّوا نِعْمَتَ اَللّهِ لا تُحْصُوها َقُولُ ع سُبْحَانَ مَنْ لَمْ يَجْعَلْ فِي أَحَدٍ مِنْ مَعْرِفَةِ نِعَمِهِ إِلاَّ اَلْمَعْرِفَةَ بِالتَّقْصِيرِ عَنْ مَعْرِفَتِهَا كَمَا لَمْ يَجْعَلْ فِي أَحَدٍ مِنْ مَعْرِفَةِ إِدْرَاكِهِ أَكْثَرَ مِنَ اَلْعِلْمِ بِأَنَّهُ لاَ يُدْرِكُهُ فَشَكَرَ عَزَّ وَ جَلَّ مَعْرِفَةَ اَلْعَارِفِينَ بِالتَّقْصِيرِ عَنْ مَعْرِفَتِهِ وَ جَعَلَ مَعْرِفَتَهُمْ بِالتَّقْصِيرِ شُكْراً كَمَا جَعَلَ عِلْمَ اَلْعَالِمِينَ أَنَّهُمْ لاَ يُدْرِكُونَهُ إِيمَاناً عِلْماً مِنْهُ أَنَّهُ قَدْرُ وُسْعِ…

هنگامی که امام سجاد علیه السلام این آیه را تلاوت می کرد: «و اگر نعمت خدا را شماره کنید، نمی توانید آن را به شمار درآورید». سوره ابراهیم ، آیه 34 ، پاک و منزه است آن کس که«نعمت شناسی»را نصیب کسی نساخت مگر همان اندازه که فهمید از «نعمت شناسی»عاجز است و خداشناسی را نصیب کسی نکرد مگر همان اندازه که فهمید از شناختن کامل خدا ناتوان است و خداوند عز و جل از همین اندک شناخت عارفان که وجودش را مورد تقدیر قرار داده و این اعتراف به عجز از خداشناسی آنها را به عنوان سپاس پذیرفته، همان طور که علم دانشمندان را در عدم درک وجودش را به عنوان ایمان از آنها قبول نموده است؛ زیرا خداوند به خوبی می داند که وجودش گسترده تر از آن است که در فهم بندگان بگنجد و از آن حد فراتر رود.

مجالَسَهُ الصَّالِحیِنَ داعِیَهٌ إلى الصَّلاحِ، وَ أَدَبُ الْعُلَماءِ زِیادَهٌ فِى الْعَقْلِ.

هم نشینی با صالحان انسان را به سوی صلاح و خیر می کشاند؛ و معاشرت و هم صحبت شدن با علماء، سبب افزایش شعور و بینش می باشد.

مَا يَنْقِمُ اَلنَّاسُ مِنَّا فَنَحْنُ وَ اَللَّهِ شَجَرَةُ اَلنُّبُوَّةِ وَ بَيْتُ اَلرَّحْمَةِ وَ مَعْدِنُ اَلْعِلْمِ وَ مُخْتَلَفُ اَلْمَلاَئِكَةِ .

علی بن الحسین علیهما السلام فرمود: مردم چه خرده گیری بر ما دارند؟ بخدا که ما درخت نبوت 135 - 2 و خانه رحمت و کانون علم و آمد و شدگاه فرشتگانیم.

اِعلَموا أنَّ اللّهَ لَم يُحِبَّ زَهرَةَ الدُّنيا و عاجِلَها لاِءَحَدٍ مِن أولِيائِهِ و لَم يُرَغِّبهُم فيها و في عاجِلِ زَهرَتِها و ظاهِرِ بَهجَتِها؛

بدانید که خداوند زرق و برق زودگذر دنیا را برای هیچ یک از دوستانش نخواسته است و آنان را به دنیا و به زیور گذرای آن و زیبایی ظاهری آن، ترغیب نکرده است.

حَقُّ وَلَدِكَ فَأن تَعلَمَ أنَّهُ مِنكَ و مُضافٌ إلَيكَ في عاجِلِ الدُّنيا بِخَيرِهِ وَ شَرِّهِ،؛

حقّ فرزندت این است که بدانی او از توست و با خوب و بدش در دنیا، منتسب به توست.

مَنْ كَانَ عِنْدَهُ فَضْلُ ثَوْبٍ فَعَلِمَ أَنَّ بِحَضْرَتِهِ مُؤْمِناً مُحْتَاجاً إِلَيْهِ فَلَمْ يَدْفَعْهُ إِلَيْهِ أَكَبَّهُ اَللَّهُ تَعَالَى فِي اَلنَّارِ عَلَى مَنْخِرَيْهِ.

کیفر آن کس که لباسی دیگر نیز بر تن کند و مومنی برهنه باشد 1-. . . امام سجاد علیه السلام فرمود: هر که لباس اضافی داشته باشد و بداند که در نزدیکی او مومنی نیازمند لباس است و لباس را به او ندهد خدای گرامی و بزرگ او را بر روی صورت به دوزخ افکند.