امیر المؤمنین علی بن ابیطالب (علیه السلام)
مِنْ كُنُوزِ اَلْجَنَّةِ اَلْبِرُّ وَ إِخْفَاءُ اَلْعَمَلِ وَ اَلصَّبْرُ عَلَى اَلرَّزَايَا وَ كِتْمَانُ اَلْمَصَائِبِ.
سخنان کوتاهی که از امیر المومنین علی علیه السلام روایت شده است -1-از گنج های بهشت است: نیکی کردن، پنهانکاری در اعمال نیک، شکیبایی بر بلاهای سخت و عدم اظهار گرفتاریها و مشکلات.
حُسْنُ اَلْخُلُقِ خَيْرُ قَرِينٍ وَ عُنْوَانُ صَحِيفَةِ اَلْمُؤْمِنِ حُسْنُ خُلُقِهِ.
خوش اخلاقی بهترین همنشین است و سرآغاز دفتر مومن، خوش اخلاقی اوست.
اَلزَّاهِدُ فِي اَلدُّنْيَا مَنْ لَمْ يَغْلِبِ اَلْحَرَامُ صَبْرَهُ وَ لَمْ يَشْغَلِ اَلْحَلاَلُ شُكْرَهُ.
زاهد به دنیا کسی است که در مقابل حرام، شکیبایی خود را از دست ننهد و حلال، او را از شکرگزاری غافل نسازد.
أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ اَلْمَرْءَ يَسُرُّهُ دَرْكُ مَا لَمْ يَكُنْ لِيَفُوتَهُ وَ يَسُوءُهُ فَوْتُ مَا لَمْ يَكُنْ لِيُدْرِكَهُ فَلْيَكُنْ سُرُورُكَ بِمَا نِلْتَهُ مِنْ آخِرَتِكَ وَ لْيَكُنْ أَسَفُكَ عَلَى مَا فَاتَكَ مِنْهَا وَ مَا نِلْتَهُ مِنَ اَلدُّنْيَا فَلاَ تُكْثِرَنَّ بِهِ فَرَحاً وَ مَا فَاتَكَ مِنْهَا فَلاَ تَأْسَفَنَّ عَلَيْهِ حَزَناً وَ لْيَكُنْ هَمُّكَ فِيمَا بَعْدَ اَلْمَوْتِ .
امیر المومنین علی علیه السلام به عبد الله بن عباس نوشت: اما بعد، به راستی، گاه آدمی را دست یافتن به چیزی که برای او مقدر بوده، شادمان می سازد و گاه از دست دادن چیزی که دست یافتن به آن برایش مقدر نبوده است، غمگین می کند؛ پس باید شادمانی تو به چیزی باشد که برای آخرتت به دست آورده ای و اندوهت به چیزی باشد که از آخرتت از دست داده ای. هر چه از دنیا به دست آوری فراوان شادی مکن و بر آنچه از دنیایت از دست می دهی، تاسف و افسوس مخور؛ باید همه توجه تو منحصر به کارهای پس از مرگ باشد.
أَوَّلُهَا عَنَاءٌ وَ آخِرُهَا فَنَاءٌ فِي حَلاَلِهَا حِسَابٌ وَ فِي حَرَامِهَا عِقَابٌ مَنْ صَحَّ فِيهَا أَمِنَ وَ مَنْ مَرِضَ فِيهَا نَدِمَ مَنِ اِسْتَغْنَى فِيهَا فُتِنَ وَ مَنِ اِفْتَقَرَ فِيهَا حَزِنَ مَنْ سَاعَاهَا فَاتَتْهُ وَ مَنْ قَعَدَ عَنْهَا أَتَتْهُ وَ مَنْ نَظَرَ إِلَيْهَا أَعْمَتْهُ وَ مَنْ نَظَرَ بِهَا بَصَّرَتْهُ .
امیر المومنین علی علیه السلام در نکوهش دنیا فرمود: آغازش رنج بردن است و پایانش مردن. در حلال آن حساب است و در حرام آن عقاب. هر که در آن تندرست است آسوده و هر که بیمار است پشیمان. هر که در آن بی نیاز شود در فتنه و بلا افتد و هر که نیازمند گردد به غم و اندوه گرفتار آید. هر که برای به جنگ آوردنش بکوشد به آن دست نیابد و هر که از به دست آوردن آن باز ایستد، دنیا خود به او روی نهد. هر که به دیده تمنا در آن نگرد، دیدگانش را کور گرداند و هر که به دیده عبرت به آن نگرد، از بینش و بصیرت برخوردارش نماید.
أَحْبِبْ حَبِيبَكَ هَوْناً مَا عَسَى أَنْ يَعْصِيَكَ يَوْماً مَا وَ أَبْغِضْ بَغِيضَكَ هَوْناً مَا عَسَى أَنْ يَكُونَ حَبِيبَكَ يَوْماً مَا.
دوستت را به اندازه دوست بدار، مبادا که روزی دشمنت شود و دشمنت را به اندازه دشمنی کن که بسا روزی دوستت گردد
لاَ غِنَى مِثْلُ اَلْعَقْلِ وَ لاَ فَقْرَ أَشَدُّ مِنَ اَلْجَهْلِ.
هیچ بی نیازی چون عقل نیست و هیچ فقری بدتر از جهل نیست.
قِيمَةُ كُلِّ اِمْرِئٍ مَا يُحْسِنُ.
ارزش هر کس چیزی است که نیکویش می داند.
قُرِنَتِ اَلْهَيْبَةُ بِالْخَيْبَةِ وَ اَلْحَيَاءُ بِالْحِرْمَانِ وَ اَلْحِكْمَةُ ضَالَّةُ اَلْمُؤْمِنِ فَلْيَطْلُبْهَا وَ لَوْ فِي أَيْدِي أَهْلِ اَلشَّرِّ.
ترس همراه نومیدی است و شرم موجب بی بهرگی است و حکمت گمشده مومن است که باید در طلب آن باشد گرچه در دست افراد بد باشد.
لَوْ أَنَّ حَمَلَةَ اَلْعِلْمِ حَمَلُوهُ بِحَقِّهِ لَأَحَبَّهُمُ اَللَّهُ وَ مَلاَئِكَتُهُ وَ أَهْلُ طَاعَتِهِ مِنْ خَلْقِهِ وَ لَكِنَّهُمْ حَمَلُوهُ لِطَلَبِ اَلدُّنْيَا فَمَقَتَهُمُ اَللَّهُ وَ هَانُوا عَلَى اَلنَّاسِ.
اگر حاملان علم، دانش را درست حمل کنند، خدا و فرشتگان و مردمان فرمانبردار الهی، آنان را دوست دارند؛ ولی آنان برای دست یافتن به دنیا آن را به دوش کشیدند و خدا آنان را دشمن گرفت و نزد مردم خوار شدند.
أَفْضَلُ اَلْعِبَادِةِ اَلصَّبْرُ وَ اَلصَّمْتُ وَ اِنْتِظَارُ اَلْفَرَجِ.
برترین عبادت، صبر و خاموشی و انتظار فرج است.
إِنَّ لِلنَّكَبَاتِ غَايَاتٍ لاَ بُدَّ أَنْ تَنْتَهِيَ إِلَيْهَا فَإِذَا حُكِمَ عَلَى أَحَدِكُمْ بِهَا فَلْيُطَأْطِئْ لَهَا وَ يَصْبِرْ حَتَّى تَجُوزَ فَإِنَّ إِعْمَالَ اَلْحِيلَةِ فِيهَا عِنْدَ إِقْبَالِهَا زَائِدٌ فِي مَكْرُوهِهَا.
همانا بدبختی ها را سرانجامی است که باید سپری شود پس اگر بر سر یکی از شما سایه انداخت باید بدان سر فرود آرد و شکیبایی پیشه سازد تا بگذرد؛ زیرا چاره جویی به هنگام روی آوردن بدبختی ها، سبب فزونی وخامت آنها گردد.
