احادیث درباره فکر و اندیشه از امام علی (ع)

اَلْعُقُولُ أئِمَّةُ الأفْکارِ، وَ الاْفْکارُ أئِمَّةُ الْقُلُوبِ

عقل هر انسانی پیشوای فکر و اندیشه اوست، و فکر پیشوای قلب است.

إِذَا عَلَوْتَ فَلاَ تُفَكِّرْ فِيمَنْ دُونَكَ مِنَ اَلْجُهَّالِ وَ لَكِنِ اِقْتَدِ بِمَنْ فَوْقَكَ مِنَ اَلْعُلَمَاء

هر گاه بلند مرتبه گردیدی، به افراد نادان که از تو پست ترند اندیشه مکن، بلکه به دانشمندانی که از تو برترند، اقتدا کن.

دَوَامُ اَلذِّكْرِ يُنِيرُ اَلْقَلْبَ وَ اَلْفِكْر

مداومت ذکر، دل و اندیشه را روشن می کند.

وَ قَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ جُمِعَ اَلْخَيْرُ كُلُّهُ فِي ثَلاَثِ خِصَالٍ اَلنَّظَرِ وَ اَلسُّكُوتِ وَ اَلْكَلاَمِ فَكُلُّ نَظَرٍ لَيْسَ فِيهِ اِعْتِبَارٌ فَهُوَ سَهْوٌ وَ كُلُّ سُكُوتٍ لَيْسَ فِيهِ فِكْرَةٌ فَهُوَ غَفْلَةٌ وَ كُلُّ كَلاَمٍ لَيْسَ فِيهِ ذِكْرٌ فَهُوَ لَغْوٌ.

امیر المؤمنین علیه السّلام فرمود:تمامی خیر در سه خصلت جمع شده:نگاه کردن، و خاموشی، و سخن گفتن؛ هر نگاهی که عبرت انگیز نباشد خطاست، و هر خاموشی که بی اندیشه باشد غفلت است، و هر سخنی که خدا را به یاد نیاورد بیهوده است.

اَلْمُؤْمِنُ إِذَا نَظَرَ اِعْتَبَرَ وَ إِذَا سَكَتَ تَفَكَّرَ وَ إِذَا تَكَلَّمَ ذَكَرَ وَ إِذَا أُعْطِيَ شَكَرَ وَ إِذَا اُبْتُلِيَ صَبَر

آنگاه که مؤمن بنگرد، عبرت گیرد و هر گاه خاموش باشد، اندیشه کند و هر گاه بگوید، یاد خدا کند و هر گاه به او عطا شود، شکر نماید و هنگام گرفتاری، شکیبا باشد.

اَلْقَلْبُ مُصْحَفُ اَلْفِكْر

دل، کتاب اندیشه است.

أَصْلُ اَلْعَقْلِ اَلْفِكْرُ وَ ثَمَرَتُهُ اَلسَّلاَمَة

پایۀ خرد، اندیشه است و میوۀ آن، سلامتی.

إِنَّمَا اَلْبَصِيرُ مَنْ سَمِعَ فَفَكَّرَ وَ نَظَرَ فَأَبْصَرَ وَ اِنْتَفَعَ بِالْعِبَر

بینا کسی است که بشنود و سپس اندیشه کند و بنگرد و سپس بینا گردد و از عبرتها بهره برد.

أَلاَ وَ إِنَّ اَللَّبِيبَ مَنِ اِسْتَقْبَلَ وُجُوهَ اَلْآرَاءِ بِفِكْرٍ صَائِبٍ وَ نَظَرَ فِي اَلْعَوَاقِب

بدانید خردمند کسی است که از اندیشه ها استقبال کند پس از درست فکر نمودن و در عاقبت اندیشه کردن.

بِالْفِكْرِ تَصْلُحُ اَلرَّوِيَّة

اندیشه با فکر اصلاح شود.

بِالْفِكْرِ تَنْجَلِي غَيَاهِبُ اَلْأُمُور

تاریکیهای کارها با فکر روشن شود.

صَوَابُ اَلرَّأْيِ بِإِجَالَةِ اَلْأَفْكَار

درستی رأی به جولان فکرهاست.