احادیث درباره عدالت از امام علی (ع)

بِعَدْلِ اَلْمَنْطِقِ تَجِبُ اَلْجَلاَلَة

با سخن عادلانه، بزرگی واجب می شود.

فِي اَلْعَدْلِ صَلاَحُ إِصْلاَحُ اَلْبَرِيَّة

صلاح مردمان، در عدالت است.

كَفَى بِالْعَدْلِ سَايِسا

سیاست کننده را عدالت بس است.

مَنْ عَدَلَ عَظُمَ قَدْرُه

هر که عدالت ورزد، منزلتش بزرگ شود.

فِي اِحْتِجَاجِ أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ ع عَلَى عَاصِمِ بْنِ زِيَادٍ حِينَ لَبِسَ اَلْعَبَاءَ وَ تَرَكَ اَلْمُلاَءَ وَ شَكَاهُ أَخُوهُ اَلرَّبِيعُ بْنُ زِيَادٍ إِلَى أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ ع أَنَّهُ قَدْ غَمَّ أَهْلَهُ وَ أَحْزَنَ وُلْدَهُ بِذَلِكَ فَقَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ ع عَلَيَّ بِعَاصِمِ بْنِ زِيَادٍ فَجِي ءَ بِهِ فَلَمَّا رَآهُ عَبَسَ فِي وَجْهِهِ فَقَالَ لَهُ أَ مَا اِسْتَحْيَيْتَ مِنْ أَهْلِكَ أَ مَا رَحِمْتَ وُلْدَكَ أَ تَرَى اَللَّهَ أَحَلَّ لَكَ اَلطَّيِّبَاتِ وَ هُوَ يَكْرَهُ أَخْذَكَ مِنْهَا أَنْتَ أَهْوَنُ عَلَى اَللَّهِ مِنْ ذَلِكَ أَ وَ لَيْسَ اَللَّهُ يَقُولُ وَ…

زمانی که عاصم بن زیاد عبا پوشید و جامه نرم را بیرون کرد و برادرش ربیع بن زیاد، شکایت او را خدمت امیر المومنین علیه السلام آورد که او همسرش را غمگین نموده و فرزندانش را اندوهناک ساخته حضرت فرمود: عاصم را نزد من آورید، او را خدمتش آوردند، چون حضرت او را دید، چهره درهم کشید و فرمود: از همسرت خجالت نکشیدی؟ بفرزندانت رحم نکردی؟ گمان میکنی که خدا چیزهای خوب و پاکیزه را برای تو حلال کرده و نمیخواهد از آنها استفاده کنی، تو نزد خدا پست تر از آنی، مگر خدا نمیفرماید: «خدا زمین را برای استفاده مردم نهاد که در آن میوه و نخل غلافدار است-11 سوره 55-» مگر خدا نمی فرماید: «دو دریا را. گذاشت که بهم برسند، میانشان حایلی است که بهم تجاوز نکنند تا آنجا که فرماید: -از آنها لولو و مرجان بیرون می شود-22 سوره…

إِنَّ كَرَمَ اَللَّهِ سُبْحَانَهُ لاَ يَنْقُضُ حِكْمَتَهُ فَلِذَلِكَ لاَ يَقَعُ لاَ تَقَعُ اَلْإِجَابَةُ فِي كُلِّ دَعْوَة

همانا بخشش خداوند، عدالت او را نقض نمی کند؛ بنابر این هر خواسته ای برآورده نخواهد شد.

الكريم يعفو مع القدرة و يعدل في مع الإمرة و يكفّ إسائته و يبذل إحسانه

بزرگوار با توانایی گذشت می کند و در فرمانروایی به عدالت رفتار می کند و بدی خود را از مردم باز می دارد و نیکویی خود را بذل می کند .

كُنْ جَمِيلَ اَلْعَفْوِ إِذَا قَدَرْتَ عَامِلا بِالْعَدْلِ إِذَا مَلَكْت

هنگام توانایی، به زیبایی گذشت نما و هنگام مالکیت، به عدالت رفتار کن.

أَقْبَلَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ ع وَ مَعَهُ اَلْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ ع وَ هُوَ مُتَّكِئٌ عَلَى يَدِ سَلْمَانَ فَدَخَلَ اَلْمَسْجِدَ اَلْحَرَامَ فَجَلَسَ إِذْ أَقْبَلَ رَجُلٌ حَسَنُ اَلْهَيْئَةِ وَ اَللِّبَاسِ فَسَلَّمَ عَلَى أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ فَرَدَّ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمَ فَجَلَسَ ثُمَّ قَالَ يَا أَمِيرَ اَلْمُؤْمِنِينَ أَسْأَلُكَ عَنْ ثَلاَثِ مَسَائِلَ إِنْ أَخْبَرْتَنِي بِهِنَّ عَلِمْتُ أَنَّ اَلْقَوْمَ رَكِبُوا مِنْ أَمْرِكَ مَا قُضِيَ عَلَيْهِمْ وَ أَنْ لَيْسُوا بِمَأْمُونِينَ فِي دُنْيَاهُمْ وَ آخِرَتِهِمْ وَ إِنْ تَكُنِ اَلْأُخْرَى عَلِمْتُ أَنَّكَ وَ هُمْ شَرَعٌ سَوَاءٌ فَقَالَ…

امام محمد تقی علیه السلام فرمود: امیر المومنین همراه حسن بن علی علیهما السلام می آمد و بدست سلمان تکیه کرده بود تا وارد مسجد الحرام شد و بنشست، مردی خوش قیافه و خوش لباس پیش آمد و بامیر المومنین علیه السلام سلام کرد، حضرت جوابش فرمود و او بنشست آنگاه عرضکرد: یا امیر المومنین سه مساله از شما میپرسم، اگر جواب گفتی، میدانم که آن مردم(که بعد از پیغمبر حکومت را متصرف شدند) در باره تو مرتکب عملی شدند که خود را محکوم ساختند و در امر دنیا و آخرت خویش آسوده و در امان نیستند و اگر جواب نگفتی میدانم تو هم با آنها برابری. امیر المومنین علیه السلام باو فرمود: هر چه خواهی از من بپرس، او گفت: بمن بگو: 1-وقتی انسان میخوابد روحش کجا میرود؟ ، 2-و چگونه می شود که انسان گاهی بیاد می آورد و گاهی فراموش میکند؟…

اِجْعَلِ اَلدِّينَ كَهْفَكَ وَ اَلْعَدْلَ سَيْفَكَ تَنْجُ مِنْ كُلِّ سُوءٍ وَ تَظْفَرْ عَلَى كُلِّ عَدُو

دین را پناهگاه و عدالت را شمشیر خود قرار ده، تا از هر بدی رهایی یابی و بر هر دشمنی پیروز شوی.

مَنْ طَابَقَ سِرُّهُ عَلاَنِيَّتَهُ وَ وَافَقَ فِعْلُهُ مَقَالَتَهُ فَهُوَ اَلَّذِي أَدَّى اَلْأَمَانَةَ وَ تَحَقَّقَتْ عَدَالَتُه

کسی که نهان خود را با ظاهر خویش هماهنگ نماید و گفتار و عمل خویش را یگانه کند، پس او ودیعه را پرداخته و عدالت او تحقّق یافته است.

من أفضل الاختيار و أحسن الاستظهار أن تعدل في الحكم و تجريه في الخاصّة و العامّة على السّواء.

برترین گزینش و نیکوترین پشتگرمی آن است که به عدالت حکم کنی و آن را یکسان میان خاص و عام جاری سازی.