احادیث درباره دست در دست خدا از امام علی (ع)

كُنْتُ عِنْدَ أَبِي جَعْفَرٍ ع فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ اَلْكُوفَةِ يَسْأَلُهُ عَنْ قَوْلِ أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ ع سَلُونِي عَمَّا شِئْتُمْ فَلاَ تَسْأَلُونِّي عَنْ شَيْ ءٍ إِلاَّ أَنْبَأْتُكُمْ بِهِ قَالَ إِنَّهُ لَيْسَ أَحَدٌ عِنْدَهُ عِلْمُ شَيْ ءٍ إِلاَّ خَرَجَ مِنْ عِنْدِ أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ ع فَلْيَذْهَبِ اَلنَّاسُ حَيْثُ شَاءُوا فَوَ اَللَّهِ لَيْسَ اَلْأَمْرُ إِلاَّ مِنْ هَاهُنَا وَ أَشَارَ بِيَدِهِ إِلَى بَيْتِهِ .

زراره گوید: خدمت امام باقر علیه السلام بودم که مردی از اهل کوفه از آن حضرت راجع بقول امیر المومنین علیه السلام: «هر چه خواهید از من بپرسید هر چه از من بپرسید بشما خبر دهم»سوال کرد، حضرت فرمود: هیچ کس علمی ندارد جز آنچه از امیر المومنین علیه السلام استفاده شده، مردم هر کجا خواهند بروند، بخدا علم درست جز اینجا نیست-و با دست اشاره بخانه خود کرد-(مقصود خانه وحی و نبوتست، نه خصوص خانه ملکی آن حضرت).

خَیْرُ نِسَائِکُمُ الْخَمْسُ قِیلَ یَا أَمِیرَالْمُؤْمِنِینَ وَ مَا الْخَمْسُ قَالَ الْهَیِّنَةُ اللَّیِّنَةُ الْمُؤَاتِیَةُ الَّتِی إِذَا غَضِبَ زَوْجُهَا لَمْ تَکْتَحِلْ بِغُمْضٍ حَتَّی یَرْضَی وَ إِذَا غَابَ عَنْهَا زَوْجُهَا حَفِظَتْهُ فِی غَیْبَتِهِ فَتِلْکَ عَامِلٌ مِنْ عُمَّالِ اللَّهِ وَ عَامِلُ اللَّهِ لَا یَخِیب.

بهترین زنان شما پنج دسته ‌اند. پرسیدند: آن پنج دسته کدامند؟ فرمود: زنان ساده و بی ‏آلایش، زنان دل رحم و خوش خو، زنان هم دل و همراه، زنی که چون شوهرش به خشم آید تا او را خشنود نسازد، خواب به چشمش نیاید و زنی که در نبود شوهرش از او دفاع کند؛ چنین زنی کارگزاری از کارگزاران خداوند است و کارگزار خدا هرگز خیانت نمی‌‏ورزد.

أَمَّا بَعْدُ یَا ابْنَ حُنَیْفٍ فَقَدْ بَلَغَنِی أَنَّ رَجُلًا مِنْ فِتْیَةِ أَهْلِ الْبَصْرَةِ دَعَاکَ إِلَی مَأْدُبَةٍ فَأَسْرَعْتَ إِلَیْهَا تُسْتَطَابُ لَکَ الْأَلْوَانُ وَ تُنْقَلُ إِلَیْکَ الْجِفَانُ وَ مَا ظَنَنْتُ أَنَّکَ تُجِیبُ إِلَی طَعَامِ قَوْمٍ عَائِلُهُمْ مَجْفُوٌّ وَ غَنِیُّهُمْ مَدْعُوٌّ فَانْظُرْ إِلَی مَا تَقْضَمُهُ مِنْ هَذَا الْمَقْضَمِ فَمَا اشْتَبَهَ عَلَیْکَ عِلْمُهُ فَالْفِظْهُ وَ مَا أَیْقَنْتَ بِطِیبِ وُجُوهِهِ فَنَلْ مِنْهُ أَلَا وَ إِنَّ لِکُلِّ مَأْمُومٍ إِمَاماً یَقْتَدِی بِهِ وَ یَسْتَضِی ءُ بِنُورِ عِلْمِهِ أَلَا وَ إِنَّ إِمَامَکُمْ قَدِ اکْتَفَی مِنْ…

امام علی علیه السلام در نامه تاریخی به عثمان بن حنیف انصاری، فرماندار بصره، وقتی به حضرت خبر رسید او را به مهمانی خاصی دعوت کرده اند و او به آنجا رفته چنین نوشت: اما بعد، ای پسر حنیف، به من خبر رسیده که مردی از جوانان اهل بصره تو را به مهمانی خوانده و تو هم به آن مهمانی شتافته ای، با غذاهای رنگارنگ، و ظرف هایی پر از طعام که به سویت آورده می شده پذیراییت کرده اند، خیال نمی کردم مهمان شدن به سفره قومی را قبول کنی که محتاجشان را به جفا می رانند، و توانگرشان را به مهمانی می خوانند به لقمه ای که بر آن دندان می گذاری دقت کن، لقمه ای را که حلال و حرامش بر تو روشن نیست بیرون افکن، و آنچه را می دانی از راه های حلال به دست آمده بخور. معلومت باد که هر مأمومی را امامی است که به او اقتدا می کند، و از نور…

عن أمیر المؤمنین علیه السلام: جاءَ سُهَیلُ بنُ عَمْرو إلی رَسُولِ اللهِ صَلَّی اللهُ عَلَیهِ وَآلِهِ فَقالَ: یا مُحَمَّدُ، إنَّهُ قَدْ خَرَجَ إلَیک اناسٌ مِنْ أرِقّائِنا لَیسَ بِهِمْ لِلدّینِ تَعَبُّداً فَارْدُدْهُمْ عَلَینا. فَقالَ ابُوبَکرٍ وَ عُمَرْ: صَدَقَ یا رَسُولَ الله. فَقَالَ النَّبی صَلَّی اللهُ عَلَیهِ وَآلِهِ: لَنْ تَنْتَهُوا یا مَعْشَرَ قُرَیشٍ حَتّی یبْعَثَ اللهُ عَلَیکمْ رَجُلًا مِنّی امْتَحَنَ اللهُ قَلْبَهُ لِلْإیمانِ یضْرِبُ رِقابَکمْ عَلَی الدّینِ وَ أنْتُمْ مُتَجَفِّلُونَ عَنْهُ اجْفالَ النِّعَمِ. فَقالَ ابُوبَکرٍ: أنَا هُوَ یا رَسُولَ اللهِ؟ قالَ: لا. قالَ عُمَرُ: أنَا…

از علی علیه السلام نقل شده که فرمود: سهیل بن عمرو [همراه عده ای از قریشیان مکه] نزد رسول خدا صلی الله علیه وآله آمد و عرض کرد: یا محمد! گروهی از فرزندان، برادران و بردگان ما نزد تو آمده اند. آنان نه به دلیل علاقه به دین و نه برای فهم واندیشه آمده اند (به عبارت دیگر) نسبت به دین، هیچ التزام و تعبدی ندارند آنان را به سوی ما بازگردان. ابوبکر و عمر بر سخنان او صحه گذاشتند اما نبی اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: ای گروه قریش! شما هرگز به اصلاح نمی رسید تا آن که کسی را به سویتان گسیل دارم که خداوند، دلش را به ایمان آزموده است تا شما را بر اساس آموزه های دینی گردن زند و شما همچون شترمرغ سرکش از او فرار می کنید و طغیان می ورزید. ابوبکر گفت: آیا آن مرد که می گویید منم ای پیامبر خدا؟ فرمود: خیر. عمر…

1. تاریخ بغداد، 133: 1 و 433: 8؛ تاریخ دمشق (ترجمة الامام علی علیه السلام)، 366: 2/ 873؛ خصائص علی علیه السلام از نسایی، 85/ 31.

قال رسول الله صلی الله علیه وآله- فی صفة علی علیه السلام-: یا أیهَا النّاسُ، إمْتَحِنُوا أوْلادَکمْ بِحُبِّهِ، فَإِنَّ عَلِیاً لا یدْعُو إلی ضَلالَةٍ وَ لایبْعُدُ عَنْ هدی، فَمَنْ أحَبَّهُ فَهُوَ مِنْکمْ، وَ مَنْ أبْغَضَهُ فَهُو لَیسَ مِنْکمْ.

رسول خدا صلی الله علیه وآله در صفت علی علیه السلام فرمود: ای مردم! فرزندانتان را به دوستی علی علیه السلام آزمایش کنید، زیرا علی به گمراهی نمی خواند، و کسی را از هدایت دور نمی نماید، هر فرزندی او را دوست داشت از شماست (حلال زاده است) و هر فرزندی او را دشمن داشت، از آن شما نیست (نامشروع است).

1. تاریخ دمشق (ترجمة الامام علی علیه السلام)، 225: 2/ 730. از محبوب بن ابی الزناد نقل است که گفت: انصار گفتند: ما فرزندان نامشروع را به سبب دشمنی با علی بن ابیطالب داشتند می شناختیم. تاریخ دمشق (ترجمة الامام علی علیه السلام)، 224: 2/ 729 و 728؛ و به سند دیگر در ح 737. و از شافعی نقل است که گفت: شنیدم مالک بن انس گفت: «ما میزانی برای شناخت فرزندتان نامشروع جز بغض و دشمنی آنان با علی بن ابی طالب در دست نداشتیم.» مناقب علی بن ابی طالب، ابن مردویه، 76/ 57. و انس گوید: «پس از جنگ خیبر، عادت چنان شده بود که مرد، فرزند خود را به دوش می گرفت و سر راه علی می ایستاد، چون چشمش به آن حضرت می افتاد صورتش را به سوی علی می نمودو با انگشت به سوی او اشاره می کرد و به فرزند خود می گفت: «فرزندم! آیا این مرد که می آید دوست داری؟» اگر کودک می گفت آری، او را در بر می گرفت و می بوسید، و اگر می گفت: نه، او را بر زمین گذاشته و می گفت: برو به (قوم) مادرت بپیوند. من فرزندی که علی را دوست ندارد نمی خواهم.» تاریخ دمشق (ترجمة الامام علی علیه السلام)، 224: 2/ 837.

عن علی علیه السلام: بَینَما رَسُولُ اللهِ صلی الله علیه و آله آخِذٌ بِیدی، وَ نَحْنُ نَمْشی فی بَعْضِ سکک المَدینَةِ، إذْ أتَینا عَلی حَدیقَةٍ، فَقُلْتُ: یا رَسولَ اللهِ، ما أحْسَنَها مِنْ حَدیقَةٍ! قالَ: لَک فی الجَنَّةِ أحْسَنُ مِنْها. ثُمَّ مَرَرْنا بِاخْری فَقُلْتُ: یا رَسُولَ اللهِ، ما أحْسَنَها مِنْ حَدیقَةٍ! قالَ: لَک فِی الْجَنَّةِ أحْسَنُ مِنْها. حَتَّی مَرَرْنا بِسَبْعِ حَدائِقَ، کلُّ ذلِک أقُولُ: ما أحَسْنَهَا! وَ یقُوُل: لَک فِی الجَنَّةِ أحْسَنُ مِنْها. فَلَمّا خَلا لَهُ الطَّریقُ اعْتَنَقَنی، ثُمَّ أجْهَشَ باکیاً. [قالَ: قُلْتُ: یا رَسُولَ اللهِ، مَا یبْکیک؟ قالَ: ضَغائِنُ فی…

علی علیه السلام می گوید: روزی به اتفاق رسول خدا در حالی که دست مرا در دست خود داشت در بعضی از کوچه های مدینه می رفتیم. از کنار باغی گذشتیم. عرضه داشتم یا رسول الله! این باغ چه زیبا است! فرمود: باغی که در بهشت برای تو مهیا شده از این زیباتر است. سپس قدم زنان به باغ دیگری رسیدیم، گفتم: ای پیامبر خدا، صلی الله علیه وآله این باغ نیز زیبا است! فرمود: باغ تو در بهشت زیباتر از آن است. تا اینکه از هفت باغ گذشتیم در همه آنها من همان سخن پیشین را و آن حضرت همان پاسخ را تکرار کردیم. هنگامی که به پایان راه رسیدیم پیامبر صلی الله علیه وآله مرا در آغوش گرفت و سخت بگریست. عرضه داشتم: ای پیامبر خدا صلی الله علیه وآله، چرا می گریی؟ فرمود: از کینه هایی که در سینه گروهی علیه تو نهفته شده و آشکار نمی کنند مگر…

1. مسند ابی یعلی، 285: 1/ 561؛ تاریخ بغداد، 398: 12؛ تاریخ دمشق (ترجمة الامام علی علیه السلام)، 321: 2/ 831 827؛ فضائل الصحابة ابن حنبل، 2، ص 652/ 1102.

عن علی علیه السلام: قال رسول الله صلی الله علیه وآله: اذا جَمَعَ اللهُ الأوَّلینَ وَالآخِرِینَ یوْمَ القِیامَةِ وَ نَصَبَ الصِّراطَ عَلی جِسْرِ جَهَنَّمَ ما جازَها أحَدٌ حَتّی کانَ مَعَهُ بَراءَةٌ بِوِلایةِ عَلِی بْنِ أبی طالِبٍ.

از علی علیه السلام نقل است که رسول خدا صلی الله علیه وآله فرمود: چون خداوند، اولین و آخرین را در روز رستاخیز جمع آورد و صراط را بر روی پل دوزخ؛ نصب کند، احدی از آن عبور نکند مگر کسی که سند رهایی از آتش به واسطه ولایت علی بن ابی طالب را در دست داشته باشد.

1. جواهر المطالب فی مناقب الامام علی بن ابی طالب علیه السلام از باعونی شافعی، 88: 1؛ اخبار اصبهان، از ابو نعیم اصفهانی، 341: 1 حدیث را ابو الخیر طالقانی در باب 26، ح 33 از کتابش الأربعین المنتقی که در مجله وزین تراثنا، ش 1، ص 119 منتشر شده، آورده است. ابن مغازلی در المناقب، 119/ 153 از ابن عباس روایت کرده که رسول خدا صلی الله علیه وآله فرمود: «در روز رستاخیز علی علیه السلام مشرف بر حوض کوثر ایستاده است. احدی به بهشت در نیاید جز آنکه پروانه ای از علی بن ابی طالب با او باشد.» نیز این مطلب را از انس در حدیث، 289 ص 242 نقل کرده است. برای این حدیث منابع فراوانی وجود دارد که آنها را در فرائد السمطین، 289: 1/ 228؛ غایةالمرام، 262؛ الریاض النضرة، 122: 2؛ ذخائر العقبی، ص 71، می توان دید.

عن أبی ذر و سلمان: أخذ النبی صلی الله علیه و آله بید علی فقال: إنَّ هذا أوَّلُ مَنْ آمَنَ بی، وَ هذا أوَّلُ مَنْ یصافِحُنی یوْمَ القِیامَةِ، وَ هذا الصِدّیقُ الأکبَرُ، وَ هذا فارُوقُ هذِهِ الأُمَّةِ یفْرُقُ بینَ الحَقِّ وَ الباطِلِ، وَ هذا یعْسُوبُ المُؤمِنینَ، وَ المالُ یعْسُوبُ الظالِمینَ.

از ابوذر و سلمان روایت شده که رسول خدا صلی الله علیه وآله دست علی علیه السلام را گرفت و فرمود: به درستی که این مرد اولین کس از امت است که به من ایمان آورد. و نخستین کس است که در روز رستاخیز با من مصافحه کند و اوست صدّیق اکبر (بزرگترین راستگو) و فاروق امت که حق و باطل را از هم جدا و متمایز می سازد. و این است خسرو مؤمنان و مال، خسرو ستمکاران می باشد.

1. مجمع الزوائد هیثمی، 12: 9؛ لسان المیزان، 414: 2. نیز رجوع شود به المناقب ابن مغازلی، 65/ 93. او به اسناد خود نقل می کند که رسول اکرم صلی الله علیه وآله فرمود: «ای علی! تو آقای مسلمانان، پیشوای پروا پیشگان و رهبر نامدار وسپیدان و خسرو دینی.» تاریخ دمشق (ترجمة الامام علی علیه السلام) ح 119 و آنچه پیرامون حدیث نقل کرده اند.

لاَ يَصْدُقُ إِيمَانُ عَبْدٍ حَتَّى يَكُونَ بِمَا فِي يَدِ اَللَّهِ سُبْحَانَهُ أَوْثَقَ مِنْهُ بِمَا فِي يَدِه

ایمان بنده ای راست نگردیده، مگر آنگاه که به آنچه در دست خداوند است بیشتر اعتماد کند تا به آنچه در دست خود اوست.

اَلْجُلُوسُ فِي اَلْمَسْجِدِ مِنْ بَعْدِ طُلُوعِ اَلْفَجْرِ إِلَى حِينِ طُلُوعِ اَلشَّمْسِ لِلاِشْتِغَالِ بِذِكْرِ اَللَّهِ سُبْحَانَهُ أَسْرَعُ فِي تَيْسِيرِ اَلرِّزْقِ مِنَ اَلضَّرْبِ فِي أَقْطَارِ اَلْأَرْض

نشستن در مسجد بعد از برآمدن صبح تا برآمدن خورشید برای ذکر خداوند، از حرکت در اطراف زمین برای دستیابی به روزی، نزدیکتر است.

أَنْصِفْ مِنْ نَفْسِكَ قَبْلَ أَنْ يُنْتَصَفَ مِنْكَ فَإِنَّ ذَلِكَ أَجَلُّ لِقَدْرِكَ وَ أَجْدَرُ بِرِضَا رَبِّك

از خود، دادستانی کن پیش از آن که از تو دادستانی شود.این کار منزلت تو را بزرگ گرداند و به خشنودی خداوند سزاوارتر است.