مِنْ كِتَابِ رَوْضَةِ اَلْوَاعِظِينَ قَالَ اَلنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ فِي اَلْإِنْسَانِ مُضْغَةٌ إِذَا هِيَ سَلِمَتْ وَ صَحَّتْ سَلِمَ بِهَا سَائِرُ اَلْجَسَدِ وَ إِذَا هِيَ سَقِمَتْ سَقِمَ بِهَا سَائِرُ اَلْجَسَدِ وَ فَسَدَ وَ هِيَ اَلْقَلْبُ.
پیامبر خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:در آدمی پارۀ گوشتی است که هر گاه سالم باشد تمام بدن سالم است، و هر گاه بیمار شود تمام بدن بیمار گردد، و آن قلب است.
وَ قَالَ : أَرْبَعٌ يُمِتْنَ اَلْقَلْبَ اَلذَّنْبُ عَلَى اَلذَّنْبِ وَ كَثْرَةُ مُثَافَنَةِ اَلنِّسَاءِ يَعْنِي مُحَادَثَتَهُنَّ وَ مُمَارَاةُ اَلْأَحْمَقِ تَقُولُ وَ يَقُولُ وَ لاَ يَرْجِعُ إِلَى خَيْرٍ أَبَدا وَ مُجَالَسَةُ اَلْمَوْتَى فَقِيلَ يَا رَسُولَ اَللَّهِ وَ مَا اَلْمَوْتَى قَالَ كُلُّ غَنِيٍّ مُتْرَفٍ .
رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:چهار چیز دل را می میراند:گناه روی گناه، زیاد حرف زدن و معاشرت کردن با زنان، مجادله با احمق، با او گفتگو کنی و او هرگز به سوی خیر کشیده نشود، همنشینی با مردگان، عرض شد:ای رسول خدا مردگان کیانند؟فرمود:هر ثروتمند خوش گذران.
قَالَ اَلنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ إِنَّ اَلْمَرْءَ إِذَا أَذْنَبَ كَانَتْ نُكْتَةٌ سَوْدَاءُ فِي قَلْبِهِ فَإِنْ تَابَ وَ نَزَعَ فَاسْتَغْفَرَ صُقِلَ قَلْبُهُ مِنْهَا وَ إِنْ زَادَ فَذَلِكَ اَلرَّيْنُ اَلَّذِي ذَكَرَهُ اَللَّهُ تَعَالَى فِي كِتَابِهِ كَلاّٰ بَلْ رٰانَ عَلىٰ قُلُوبِهِمْ مٰا كٰانُوا يَكْسِبُونَ : .
پیامبر خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:هنگامی که انسان گناه کند نقطۀ سیاهی در دل او پیدا می شود، اگر توبه کند و استغفار نماید دلش از آن پاک گردد، و اگر گناهش اضافه شود آن نقطه نیز بیشتر گردد، و این همان رین زنگاری است که خدای متعالی در کتابش فرموده: نه این چنین است که می پندارند، بلکه اعمالشان چون زنگاری بر دلهایشان نشسته .
قَالَ اَلنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ لِكُلِّ شَيْءٍ مَعْدِنٌ وَ مَعْدِنُ اَلتَّقْوَى قُلُوبُ اَلْعَارِفِينَ.
پیامبر خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:برای هر چیزی معدنی است، و معدن تقوا دلهای عارفین است.
حَدَّثَنَا اَلْفَقِيهُ مُوَفَّقُ اَلدِّينِ اَلْحَسَنُ بْنُ مُحَمَّدٍ اَلصُّوفِيُّ اَلسَّرْوِيُّ عَنْ شُيُوخِهِ عَنِ اَلنَّبِيِّ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ أَنَّهُ قَالَ : أَجِيعُوا أَكْبَادَكُمْ وَ أَعْرُوا صُوَرَكُمْ وَ أَشْعِثُوا رُءُوسَكُمْ وَ صُبُّوا عَلَيْكُمْ جِلْبَابَ اَلْحَزَنِ وَ جَالِسُوا اَلنَّاسَ قَلِيلا وَ مَعَ اَللَّهِ كَثِيرا لَعَلَّكُمْ تَرَوْنَ اَلْحَقَّ بِقُلُوبِكُمْ.
رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:جگرهای خود را گرسنه نگه دارید، و صورتهای خود را برهنه دارید، و موهای خود را ژولیده کنید، و لباس اندوه بپوشید، و با مردم کم نشینید و با خدا بسیار، شاید حق را با دلهایتان ببینید.
وَ قَالَ : ثَلاَثٌ يُمِتْنَ اَلْقَلْبَ اِسْتِمَاعُ اَللَّهْوِ وَ طَلَبُ اَلصَّيْدِ وَ إِتْيَانُ بَابِ اَلسُّلْطَانِ.
رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:سه چیز دل را می میراند:شنیدن لهو، به دنبال شکار رفتن، به در خانه سلطان رفتن.
وَ قَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ أَرْبَعٌ يُفْسِدْنَ اَلْقَلْبَ وَ يُنْبِتْنَ اَلنِّفَاقَ فِي اَلْقَلْبِ كَمَا يُنْبِتُ اَلْمَاءُ اَلشَّجَرَ اِسْتِمَاعُ اَللَّهْوِ وَ اَلْبَذَاءُ وَ إِتْيَانُ بَابِ اَلسُّلْطَانِ وَ طَلَبُ اَلصَّيْدِ.
پیامبر خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:چهار چیز قلب را فاسد و در آن نفاق را می رویاند، همان گونه که آب درخت را می رویاند:شنیدن لهو و سخنان بیهوده، یاوه سرایی، و رفتن به در خانۀ سلطان و دنبال شکار رفتن.
وَ قَالَ : مِنْ عَلاَمَاتِ اَلشَّقَاءِ جُمُودُ اَلْعَيْنِ وَ قَسْوَةُ اَلْقَلْبِ وَ شِدَّةُ اَلْحِرْصِ فِي طَلَبِ اَلرِّزْقِ وَ اَلْإِصْرَارُ عَلَى اَلذَّنْبِ.
رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:از علامات شقاوت:خشک شدن چشم از اشک و سنگدلی، و حریص بودن در طلب روزی، و اصرار بر گناه است.