حدیث امام علی (ع) درباره علم و دانش

علم و دانش
شماره ۲۱۰۶ امام علی (ع)

قال الإمام عليّ عليه السلام:

خَطَبَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ عَلَى مِنْبَرِ اَلْكُوفَةِ بِخُطْبَةٍ فِيهَا أَيُّهَا اَلنَّاسُ اِعْلَمُوا أَنَّ كَمَالَ اَلدِّينِ طَلَبُ اَلْعِلْمِ وَ اَلْعَمَلُ بِهِ وَ أَنَّ طَلَبَ اَلْعِلْمِ أَوْجَبُ عَلَيْكُمْ مِنْ طَلَبِ اَلْمَالِ إِنَّ اَلْمَالَ مَقْسُومٌ بَيْنَكُمْ مَضْمُونٌ لَكُمْ قَدْ قَسَمَهُ عَادِلٌ بَيْنَكُمْ وَ ضَمِنَهُ وَ سَيَفِي لَكُمْ بِهِ وَ اَلْعِلْمَ مَخْزُونٌ عَنْكُمْ عِنْدَ أَهْلِهِ قَدْ أُمِرْتُمْ بِطَلَبِهِ مِنْهُمْ فَاطْلُبُوهُ وَ اِعْلَمُوا أَنَّ كَثْرَةَ اَلْمَالِ مَفْسَدَةٌ فِي اَلدِّينِ مَقْسَاةٌ لِلْقَلْبِ وَ أَنَّ كَثْرَةَ اَلْعِلْمِ وَ اَلْعَمَلَ بِهِ مَصْلَحَةٌ فِي اَلدِّينِ سَبَبٌ لِلْجَنَّةِ وَ اَلْمَالَ يُبْخِلُ اَلنَّاسَ وَ يَبْخَلُونَ بِهِ عَنْ أَنْفُسِهِمْ وَ عَنِ اَلنَّاسِ وَ اَلنَّفَقَاتُ تَنْقُصُ اَلْمَالَ وَ اَلْعِلْمُ يَزْكُو عَلَى إِنْفَاقِهِ وَ إِنْفَاقُهُ بَثُّهُ إِلَى حَفَظَتِهِ وَ رُوَاتِهِ وَ اِعْلَمُوا أَنَّ صُحْبَةَ اَلْعَالِمِ وَ اِتِّبَاعَهُ دِينٌ يُدَانُ بِهِ وَ طَاعَتَهُ مَكْسَبَةٌ لِلْحَسَنَاتِ مَمْحَاةٌ لِلسَّيِّئَاتِ وَ ذَخِيرَةٌ لِلْمُؤْمِنِينَ وَ رِفْعَةٌ فِي حَيَاتِهِمْ وَ مَمَاتِهِمْ وَ جَمِيلُ اَلْأُحْدُوثَةِ عَنْهُمْ بَعْدَ مَوْتِهِمْ أَلاَ وَ إِنَّ اَلْمَالَ يَزُولُ كَزَوَالِ صَاحِبِهِ وَ اَلْعُلَمَاءَ وَ اَلْعِلْمَ بَاقُونَ مَا بَقِيَ اَلدَّهْرُ وَ اَلْعِلْمَ حَاكِمٌ وَ اَلْمَالَ مَحْكُومٌ عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ فِي خُطْبَةٍ كَيْلٌ يُكَالُ بِلاَ ثَمَنٍ لَوْ كَانَ مَنْ سَمِعَهُ يَعْقِلُهُ فَيَعْرِفُهُ وَ يُؤْمِنُ بِهِ فَيَتَّبِعُهُ وَ يَنْهَجُ مَنْهَجَهُ فَيُفْلِحُ بِهِ.

امیر مؤمنان علیه السّلام بر منبر کوفه خطبه ای خواندند که در آن فرمود:ای مردم آگاه باشید کمال دین به تحصیل دانش و عمل کردن به آن است، تحصیل دانش برای شما از تهیّه مال واجبتر است، مال بین شما تقسیم و تضمین شده، دادگری؛ آن را بین شما تقسیم کرده و ضمانت فرموده، و به عهد خود وفا خواهد نمود، ولی دانش را برای شما در سینۀ اهلش اندوخته و دستور داده که به دنبالش بروید، اینک آن را بجویید و بدانید که ثروت زیاد باعث تباهی دین و قساوت قلب است، و زیادی علم به شرط عمل کردن به آن باعث اصلاح دین و رسیدن به بهشت است، مال انسان را بخیل می کند، و به آن نسبت به خودشان و مردم بخیل می شوند، مال با مصرف کاهش پذیرد، و حال اینکه علم با بذل و انفاق فزون گردد، انفاق علم به نشر آن در بین حافظان و راویان آن است، و بدانید که همنشینی و پیروی دانشمند دینی است که خدا بر آن پاداش دهد، اطاعت عالم نیکیها را بیافزاید، بدیها را محو سازد، و برای مؤمنان پس اندازی باشد، و در زندگی و مرگ باعث سربلندی، و نیکنامی پس از مرگشان باشد، بدان که مال از بین می رود مثل از بین رفتن صاحبش، و دانشمندان و علم باقیند تا زمانی که روزگار باقی است، و دانش حاکم است و مال محکوم.

موضوع:
علم و دانش
منبع:
مشکاة الأنوار فی غرر الأخبار، ج 1، ص 271
Esc
↑ ↓ جابه‌جاییEnter باز کردن/ یا Ctrl K از هر صفحه