قِوَامُ اَلدُّنْيَا بِأَرْبَعٍ عَالِمٌ يَعْمَلُ بِعِلْمِهِ وَ جَاهِلٌ لاَ يَسْتَنْكِفُ أَنْ يَتَعَلَّمَ وَ غَنِيٌّ يَجُودُ بِمَالِهِ عَلَى اَلْفُقَرَاءِ وَ فَقِيرٌ لاَ يَبِيعُ آخِرَتَهُ بِدُنْيَاهُ فَإِذَا لَمْ يَعْمَلِ اَلْعَالِمُ بِعِلْمِهِ اِسْتَنْكَفَ اَلْجَاهِلُ أَنْ يَتَعَلَّمَ وَ إِذَا بَخِلَ اَلْغَنِيُّ بِمَالِهِ بَاعَ اَلْفَقِيرُ آخِرَتَهُ بِدُنْيَاه
نظام دنیا به چهار چیز است: دانشمندی که به دانش خود عمل می کند. نادانی که از آموختن شانه خالی نمی کند. توانگری که با دارایی خود به تهیدستان بخشش می کند. تهیدستی که آخرت خود را به دنیا نمی فروشد.پس هر گاه دانشمند به دانش خود عمل نکند، نادان از آموختن باز ایستد.و هرگاه توانگر در مال خود خسیسی کند، تهیدست آخرت خود را به دنیا فروشد.
من جمع المال لينفع لينفع به النّاس أطاعوه و من جمع لنفسه أضاعوه.
هر کس دارایی جمع کند برای آن به مردم سود رساند، او را اطاعت کنند؛ و هر گاه برای خود جمع کند، او را ضایع سازند.
من كثرت نعم اللّه عليه كثرت حوائج النّاس إليه.
هر که نعمتهای خدا بر او زیاد شود، نیاز مردم به او بسیار شود.
مَنْ كَثُرَتْ نِعَمُ اَللَّهِ عَلَيْهِ كَثُرَتْ حَوَائِجُ اَلنَّاسِ إِلَيْهِ فَإِنْ قَامَ فِيهَا بِمَا أَوْجَبَ اَللَّهُ سُبْحَانَهُ عَلَيْهِ فَقَدْ عَرَضَهَا أَهَّلَهَا لِلدَّوَامِ وَ إِنْ مَنَعَ مَا أَوْجَبَ اَللَّهُ سُبْحَانَهُ فِيهَا فَقَدْ عَرَضَهَا لِلزَّوَال
هر که نعمتهای خدا بر او زیاد شود، نیاز مردم به او بسیار شود.پس اگر به آنچه خداوند بر او واجب کرده، اقدام کرد، پس آن را در معرض پایداری قرار داده؛ و اگر از آنچه خداوند بر او واجب کرده، باز ایستد، پس آن را در معرض زوال و نابودی قرار داده است.
مَنْ حَرَمَ اَلسَّائِلَ مَعَ اَلْقُدْرَةِ عُوقِبَ بِالْحِرْمَان
هر که با داشتن توانایی، نیازمند را محروم کند، به محرومیت کیفر داده شود.
مَنْ لَمْ يَحْتَمِلْ مَؤُنَةَ اَلنَّاسِ فَقَدْ أَهَّلَ قُدْرَتَهُ لاِنْتِقَالِهَا
هر که هزینۀ مردم را بر دوش نگیرد، پس توانایی خود را سزاوار انتقال به دیگری کرده است.
مِنَ اَلْوَاجِبِ عَلَى اَلْغَنِيِّ أَنْ لاَ يَضُنَّ عَلَى اَلْفَقِيرِ بِمَالِه
بر توانگر واجب است به تهیدستان در مال خود خسیسی نکند.
وقود النّار يوم القيامة كلّ غنيّ بخل بماله على الفقراء و كلّ عالم باع الدّين بالدّنيا.
آتش گیرۀ جهنّم در روز قیامت، توانگری است که به مال خود بر تهیدستان خسیسی کند و دانشمندی است که دین خود را به دنیا فروشد.
لا تردّ السّائل وصن مروّتك عن حرمانه.
نیازمند را رد مکن و جوانمردی خود را از محروم کردن او نگاه دار.
لاَ وِزْرَ أَعْظَمُ مِنْ وِزْرِ غَنِيٍّ مَنَع
گناهی بزرگتر نیست از گناه توانگری که نیازمند را رد کند.
اَلنَّاسُ رَجُلاَنِ جَوَادٌ لاَ يَجِدُ وَ وَاجِدٌ لاَ يُسْعِف
مردم دو دسته اند:بخشنده ای که ندارد، و دارایی که نمی بخشد.
إِذَا رُزِقْتَ فَأَوْسِع
هرگاه روزی داده شدی، پس فراخی ده.
