گنجینه احادیث

عَمَلُ اَلْجَاهِلِ وَبَالٌ وَ عِلْمُهُ ضَلاَل

کار نادان، سختی و عذاب است و دانش او گمراهی است.

مَوَدَّةُ اَلْجُهَّالِ مُتَغَيِّرَةُ اَلْأَحْوَالِ وَشِيكَةُ اَلاِنْتِقَال

دوستی افراد نادان، دگرگون و متغیّر است و زود انتقال و زوال می یابد.

مَوَدَّةُ اَلْعَوَامِ تَنْقَطِعُ كَانْقِطَاعِ اَلسَّحَابِ وَ تَنْقَشِعُ كَمَا يَنْقَشِعُ اَلسَّرَاب

دوستی مردم نادان مانند گسسته شدن ابر، گسسته می شود و مانند پراکنده شدن سراب، پراکنده می گردد.

نِعَمُ اَلْجُهَّالِ كَرَوْضَةٍ عَلَى مَزْبَلَةٍ فِي مَزْبَلَة

نعمتهای افراد نادان، مانند باغی در کناره های مزبله است.

لاَ تُعَاتِبِ اَلْجَاهِلَ فَيَمْقُتَكَ وَ عَاتِبِ اَلْعَاقِلَ يُحْبِبْك

با نادان عتاب مکن، چون با تو دشمن گردد. با خردمند عتاب کن، زیرا با تو دوست گردد.

لاَ يَرْدَعُ اَلْجَهُولَ إِلاَّ حَدُّ اَلْحُسَام

افراد نادان را جز دم شمشیرها باز نمی دارد.

أَبْغَضُ اَلْخَلاَئِقِ إِلَى اَللَّهِ تَعَالَى اَلْجَاهِلُ لِأَنَّهُ حَرَمَهُ أَفْضَلَ مَا مَنَّ بِهِ عَلَى خَلْقِهِ وَ هُوَ اَلْعَقْل

بدترین مردم نزد خداوند، نادان است، چون او را از برترین چیزی که به خلق خود ارزانی داشته منع نموده و آن خرد است.

أَهْوَنُ شَيْءٍ لاَئِمَةُ اَلْجُهَّال

بی ارزش ترین چیز، سرزنش نادانان است.

إِذَا عَلَوْتَ فَلاَ تُفَكِّرْ فِيمَنْ دُونَكَ مِنَ اَلْجُهَّالِ وَ لَكِنِ اِقْتَدِ بِمَنْ فَوْقَكَ مِنَ اَلْعُلَمَاء

هر گاه بلند مرتبه گردیدی، به افراد نادان که از تو پست ترند اندیشه مکن، بلکه به دانشمندانی که از تو برترند، اقتدا کن.

أَجْهَلُ اَلنَّاسِ مُسِيءٌ مُسْتَأْنَف

نادانترین مردم، گناهکار از سرگیرنده است.

أَجْهَلُ اَلنَّاسِ اَلْمُغْتَرُّ بِقَوْلِ مَادِحٍ مُتَمَلِّقٍ يُحَسِّنُ لَهُ اَلْقَبِيحَ وَ يُبَغِّضُ إِلَيْهِ اَلنَّصِيح

نادانترین مردم، کسی است که به گفتار ستایشگر چاپلوسی فریفته شود که زشتی را زیبا و پند دهنده را به او دشمن می نمایاند.

أَعْظَمُ اَلْجَهْلِ مُعَادَاةُ اَلْقَادِرِ وَ مُصَادَقَةُ اَلْفَاجِرِ وَ اَلثِّقَةُ بِالْغَادِر

بزرگترین نادانی، دشمنی با توانا، دوستی با تبهکار و اطمینان به حیله گر است.