ما نزلت آية إلاّ و قد علمت فيما نزلت و أين نزلت في نهار أو في ليل،في جبل أو سهل و إنّ ربّي وهب لي قلبا عقولا و لسانا قؤولا
آیه ای نازل نگردید، مگر این که می دانستم در چه و در کجا نازل شده است:در روز یا در شب، در کوه یا در زمین هموار، و پروردگارم به من دلی دریابنده و زبانی گوینده بخشیده است.
ما بات لرجل عندي موعد قطّ فبات يتململ على فراشه ليغدوا بالظّفر بحاجته أشدّ من تململي على فراشي حرصا على الخروج إليه من دين عدته و خوفا من عائق يوجب الخلف، فإنّ خلف الوعد ليس من أخلاق الكرام
هر گاه با مردی پیمان داشتم، آن مرد شب را به روز نمی آورد مگر این که در رختخواب خود بی قرار است تا صبح بر نیاز خود دست یابد، ولی من از او در رختخواب خود اضطراب بیشتری دارم برای بیرون آمدن به سوی او که وعده کرده ام و می ترسم از مانعی که سبب خلف وعده می شود.بدرستی که خلف وعده از اخلاق کریمان نیست.
وَ سُئِلَ عَلَيْهِ السَّلاَمُ عَنْ مَسَافَةِ مَا بَيْنَ اَلْمَشْرِقِ وَ اَلْمَغْرِبِ فَقَالَ مَسِيرُ يَوْمٍ لِلشَّمْس
از آن حضرت از مسافت بین شرق و مغرب سؤال شد، پس فرمود: مسیر حرکت یک روز خورشید.
نَحْنُ أَقَمْنَا عَمُودَ اَلْحَقِّ وَ هَزَمْنَا جُيُوشَ اَلْبَاطِل
ما پایه های حق را استوار کردیم و سپاه باطل را شکست دادیم.
نَسْأَلُ اَللَّهَ سُبْحَانَهُ لِمِنَّتِهِ تَمَاما وَ بِحَبْلِهِ اِعْتِصَاما
از خداوند تقاضا می کنم که نعمت خود را بر ما تمام کند و به ریسمان او چنگ زنیم.
هَيْهَاتَ لَوْ لاَ اَلتُّقَى لَكُنْتُ أَدْهَى اَلْعَرَب
هیهات، اگر پرهیزگاری نمی بود، من زیرکترین عرب بودم.
وَا عَجَبَا أَنْ تَكُونَ اَلْخِلاَفَةُ بِالصَّحَابَةِ وَ لاَ تَكُونُ بِالصَّحَابَةِ وَ اَلْقَرَابَة
شگفتا از این که خلافت به همسخنی با رسول خدا باشد، ولی به همسخنی و خویشاوندی نباشد.
وَ اَللَّهِ مَا كَتَمْتُ وَشْمَة وَ لاَ كَذَبْتُ كَذْبَة
به خدا سوگند هیچ کلمۀ حقّی را پنهان نکرده و هیچ دروغی نگفته ام.
وَ اَللَّهِ مَا فَجَعَنِي مِنَ اَلْمَوْتِ وَارِدٌ كَرِهْتُهُ وَ لاَ طَالِعٌ أَنْكَرْتُهُ وَ مَا كُنْتُ إِلاَّ كَغَارِبٍ وَرَدَ أَوْ طَالِبٍ وَجَد
به خدا سوگند که علاماتی از مرگ ناآگاه بر من برنیامد که آن را ناخوش داشته باشم و یا آن را نشناخته باشم.و من نبودم مگر مانند مسافری که وارد شده و یا جوینده ای که یافته است.
و لقد علم المستحفظون من أصحاب رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله،أنّني لم أردّ على اللّه سبحانه و لا على رسوله ساعة قطّ و لقد واسيته بنفسي في المواطن الّتي تنكص فيها الأبطال و تتأخّر عنها الأقدام نجدة أكرمني اللّه بها و لقد بذلت في طاعته صلوات اللّه عليه و آله جهدي و جاهدت أعداءه بكلّ طاقتي و وقيته بنفسي و لقد أفضى إليّ من علمه بما لم يفض به إلى أحد غيري و لقد قبض رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و إنّ رأسه على صدري و لقد سالت نفسه في كفّي فأمررتها على وجهي و لقد وليت غسله صلّى اللّه عليه و آله و الملائكة أعواني،فضجّت الدّار و الأفنية، ملأ يعرج و ما فارقت سمعي هينمة منهم يصلّون عليه حتّى واريناه…
قطعا نگاهبانان دین از اصحاب رسول خدا ص می دانند بدرستی که من فرمانی از خدا و رسول او را به قدر ساعتی هرگز تأخیر نینداخته ام و البته آن را بر نفس خودم مقدّم داشتم در جایگاههایی که شجاعان در آن باز می ایستادند و قدمها از آن پس می رفت، ولی خداوند مرا به شجاعتی گرامی گردانیده بود.و به تحقیق در فرمانبرداری آن حضرت ص تلاش خود را بذل نمودم و با تمام توان خود با دشمنان او جنگ کردم و آنها را با نفس خود نگاه داشتم.و قطعا از دانش او رسول خدا به اندازه ای که به هیچ کس به آن اندازه نرسید، به من رسید.و روح پیامبر ص قبض شد در حالی که سر مبارک او بر سینۀ من بود و نفس او بر کف دست من روان شد، پس آن را بر روی خود کشیدم.و هر آینه آن حضرت را غسل دادم در حالی که فرشتگان مرا کمک می کردند. پس از ترس و فزع، خانه و…
وَ اَلَّذِي فَلَقَ اَلْحَبَّةَ وَ بَرَأَ اَلنَّسَمَةَ لَوْ لاَ حُضُورُ اَلْحَاضِرِ وَ قِيَامُ اَلْحُجَّةِ بِوُجُودِ اَلنَّاصِرِ وَ مَا أَخَذَ اَللَّهُ سُبْحَانَهُ عَلَى اَلْعُلَمَاءِ أَنْ لاَ يُقَارُّوا عَلَى كِظَّةِ ظَالِمٍ وَ لاَ سَغَبِ مَظْلُومٍ لَأَلْقَيْتُ حَبْلَهَا عَلَى غَارِبِهَا وَ لَسَقَيْتُ آخِرَهَا بِكَأْسِ أَوَّلِهَا وَ لَأَلْفَيْتُمْ دُنْيَاكُمْ هَذِهِ عِنْدِي أَزْهَدَ مِنْ عَفْطَةِ عَنْز
سوگند به آن که دانه را شکافت و بنده را آفرید، اگر نبود حاضر شدن حاضر، و یافت شدن یاری کننده، و آنچه خداوند از دانشمندان پیمان گرفته است که بر سیری ستمگران و گرسنگی ستم شدگان آرام نگیرند، هر آینه ریسمان خلافت را بر دوش آن می انداختم و آب می دادم آخر آن را به جام اوّل آن. یعنی چون ابتدای خلافت آن را رها می کردم .و البته می فهمیدید که دنیای شما نزد من، از عطسۀ بزی ناچیزتر است.
قد استدار الزّمان كهيئته يوم خلق السّموات و الأرض
برگردیده روزگار، مانند هیئت و شکل روزی که آسمان و زمین آفریده شده است.