گنجینه احادیث

مَنْ أَكْثَرَ اَلْمَقَالَ سُئِم

کسی که زیاد سخن گوید، زشت داشته شود.

مَنْ أَطَالَ اَلْحَدِيثَ فِيمَا لاَ يَنْبَغِي فَقَدْ عَرَّضَ نَفْسَهُ لِلْمَلاَمَة

کسی که سخن گفتن را ناروا به درازا کشاند، پس خود را در برابر سرزنش قرار داده است.

مَنْ كَثُرَ كَلاَمُهُ كَثُرَ لَغَطُهُ وَ مَنْ كَثُرَ هَزْلُهُ كَثُرَ سَخْفُه

کسی که زیاد سخن گوید، داد و فریادش بسیار باشد و کسی که زیاد شوخی کند، سستی خرد او بسیار گردد.

اَلْكَلاَمُ فِي وَثَاقِكَ مَا لَمْ تَتَكَلَّمْ بِهِ فَإِذَا تَكَلَّمْتَ بِهِ صِرْتَ فِي وَثَاقِه

سخن در اختیار توست مادام که سخن نگفته باشی، پس آنگاه که سخن بگویی تو در اختیار آن هستی.

اَلْأَقَاوِيلُ مَحْفُوظَةٌ وَ اَلسَّرَائِرُ مَبْلُوَّةٌ وَ كُلُّ نَفْسٍ بِمٰا كَسَبَتْ رَهِينَة

سخنها محفوظ است و نهانهای مردم آزموده شده است و هر نفسی در گرو اعمال خویش است.

شَرُّ اَلْقَوْلِ مَا نَقَضَ بَعْضُهُ بَعْضا

بدترین سخن آن است که قسمتی از آن قسمت دیگر را رد کند.

لِكُلِّ مَقَامٍ مَقَال

هر جایی، سخنی می طلبد.

مَنْ قَالَ مَا لاَ يَنْبَغِي سَمِعَ مَا لاَ يَشْتَهِي

کسی که نا بایسته گوید، بشنود آنچه خوش ندارد.

مِنْ عَقْلِ اَلرَّجُلِ أَنْ لاَ يَتَكَلَّمَ بِجَمِيعِ بِكُلِّ مَا أَحَاطَ بِهِ عِلْمُه

از نشانۀ خرد مرد است که به هر آنچه در دایرۀ دانش اوست سخن نگوید.

نَكِيرُ اَلْجَوَابِ مِنْ نَكِيرِ اَلْخِطَاب

پاسخ ناخوشایند، نتیجۀ سخن ناخوشایند است.

لا تقولنّ ما يسوءك جوابه

هرگز سخنی نگو که پاسخش تو را اندوهگین سازد.

لاَ تُحَدِّثْ بِمَا تَخَافُ تَكْذِيبَه

سخنی که از تکذیب آن می ترسی، مگو.