گنجینه احادیث

أَدْرَكُ اَلنَّاسِ لِحَاجَتِهِ ذُو اَلْعَقْلِ اَلْمُتَرَفِّق

دریابنده ترین مردم نیاز خود را، خردمندی است که با مردم به ملایمت رفتار کند.

إِنَّ بِذَوِي اَلْعُقُولِ مِنَ اَلْحَاجَةِ إِلَى اَلْأَدَبِ كَمَا يَظْمَأُ اَلزَّرْعُ إِلَى اَلْمَطَر

نیاز خردمندان به ادب، چون نیاز کشتزار تشنه به باران است.

إِذَا تَمَّ اَلْعَقْلُ نَقَصَ اَلْكَلاَم

آنگاه که خرد کامل شود، گفتار کاسته می شود.

بِالْعَقْلِ يُسْتَخْرَجُ غَوْرُ اَلْحِكْمَة

با خرد، ژرفای حکمت بیرون آورده می شود.

بِالْعَقْلِ تُنَالُ اَلْخَيْرَات

با خرد، نیکیها به دست می آید.

بِوُفُورِ اَلْعَقْلِ يَتَوَفَّرُ اَلْحِلْم

با افزونی خرد، بردباری فراوان می گردد.

بِالْعَقْلِ كَمَالُ اَلنَّفْس

کمال نفس به خردمندی است.

ثَمَرَةُ اَلْعَقْلِ اَلاِسْتِقَامَة

میوۀ خرد، استقامت است.

ثَمَرَةُ اَلْعَقْلِ لُزُومُ اَلْحَق

میوۀ خرد، جدا نشدن از حق است.

ثَمَرَةُ اَلْعَقْلِ صُحْبَةُ اَلْأَخْيَار

میوۀ خرد، همسخنی با نیکان است.

ثَمَرَةُ اَلْعَقْلِ اَلْعَمَلُ لِلنَّجَاة

میوۀ خرد، کار برای رهایی است.

ثَمَرَةُ اَلْعَقْلِ مُدَارَاةُ اَلنَّاس

میوۀ خرد، راستگویی است. ثمرة العقل مقت الدّنیا و قمع الهوی م