گنجینه احادیث

مَنْ أُنْعِمَ عَلَيْهِ فَشَكَرَ كَمَنِ اِبْتَلَى فَصَبَر

هر که نعمت داده شود، شکر کند همانند کسی است که مبتلا شود و شکیبایی نماید.

مَنْ سَاءَ أساء ظَنُّهُ سَاءَتْ طَوِيَّتُه

بد گمان، بد طینت است.

يَنْبَغِي لِلْعَاقِلِ أَنْ يَحْتَرِسَ مِنْ سُكْرِ اَلْمَالِ وَ سُكْرِ اَلْقُدْرَةِ وَ سُكْرِ اَلْعِلْمِ وَ سُكْرِ اَلْمَدْحِ وَ سُكْرِ اَلشَّبَابِ فَإِنَّ لِكُلِّ ذَلِكَ رِيَاحا خَبِيثَة تَسْلُبُ اَلْعَقْلَ وَ تَسْتَخِفُّ اَلْوَقَار

سزاوار خردمند است که خود را از مستی ثروت و قدرت و دانش و ستایش و جوانی نگهداری کند؛ زیرا برای همۀ اینها بادهای پلیدی است که خرد را زایل و سنگینی را سبک گرداند.

اَلرَّجُلُ بِجَنَانِه

مرد، به دل است.

اَلْقَلْبُ خَازِنُ اَللِّسَان

دل، خزانه دار زبان است.

اَلصَّدْرُ رَقِيبُ اَلْبَدَن

سینه دل نگهبان بدن است.

اَلْقَلْبُ مُصْحَفُ اَلْفِكْر

دل، کتاب اندیشه است.

اَلْقَلْبُ يَنْبُوعُ اَلْحِكْمَةِ وَ اَلْأُذُنُ مَغِيضُهَا

دل، چشمۀ حکمت و گوش، محل فرو رفتن آن است.

اَلْمَرْءُ بِأَصْغَرَيْهِ بِقَلْبِهِ وَ لِسَانِهِ إِنْ قَاتَلَ قَاتَلَ بِجَنَانٍ وَ إِنْ نَطَقَ نَطَقَ بِبَيَان

آدمی به دو گوشت کوچک به نام دل و زبان، سنجیده شود:اگر دل جنگ کند، جنگ می کند.یعنی وقتی دل ارادۀ جنگ کند، می جنگد.و اگر زبان را به زبان آوری، گویا شود.

أَيْنَ اَلْقُلُوبُ اَلَّتِي وُهِبَتْ لِلَّهِ وَ عُوقِدَتْ عَلَى طَاعَةِ اَللَّه

کجایند دلهایی که به خداوند بخشیده شده و به پیروی خداوند پیمان بسته اند.

تَكَادُ ضَمَائِرُ اَلْقُلُوبِ تَطَّلِعُ عَلَى سَرَائِرِ اَلْعُيُوب

زود است که بر عیبهای پوشیده، اندرون دلها آگاه شوند.

نَاظِرُ قَلْبِ اَللَّبِيبِ بِهِ يُبْصِرُ رُشْدَهُ وَ يَعْرِفُ غَوْرَهُ وَ نَجْدَه

خردمند با چشم دل، ترقّی و بالیدگی خود را می بیند و پستی یا بلندی مرتبۀ خود را می شناسد .