گنجینه احادیث

اَلْمُؤْمِنُ قَرِيبٌ أَمْرُهُ بَعِيدٌ هَمُّهُ كَثِيرٌ صَمْتُهُ خَالِصٌ عَمَلُه

کار مؤمن نزدیک، اندوه او دور، خاموشی او بسیار و عمل او بی آلایش است.

اَلْمُؤْمِنُ عَلَى اَلطَّاعَاتِ حَرِيصٌ وَ عَنِ اَلْمَحَارِمِ عَف

مؤمن بر فرمانبرداری حریص و از حرامها خود بازدارنده است.

اَلْمُؤْمِنُ نَفْسُهُ أَصْلَبُ مِنَ اَلصَّلْدِ وَ هُوَ أَذَلُّ مِنَ اَلْعَبْد

نفس مؤمن، سخت تر از زمین سخت و صاف است و فروتنی کننده تر از بنده می باشد.

اَلْمُؤْمِنُ إِذَا نَظَرَ اِعْتَبَرَ وَ إِذَا سَكَتَ تَفَكَّرَ وَ إِذَا تَكَلَّمَ ذَكَرَ وَ إِذَا أُعْطِيَ شَكَرَ وَ إِذَا اُبْتُلِيَ صَبَر

آنگاه که مؤمن بنگرد، عبرت گیرد و هر گاه خاموش باشد، اندیشه کند و هر گاه بگوید، یاد خدا کند و هر گاه به او عطا شود، شکر نماید و هنگام گرفتاری، شکیبا باشد.

اَلْمُؤْمِنُ إِذَا وُعِظَ اِزْدَجَرَ وَ إِذَا حُذِّرَ حَذِرَ وَ إِذَا عُبِّرَ اِعْتَبَرَ وَ إِذَا ذُكِّرَ ذَكَرَ وَ إِذَا ظُلِمَ غَفَر

هر گاه به مؤمن پند داده شود، باز ایستد و هر گاه ترسانیده شود، دوری کند و هر گاه عبرت داده شود، عبرت گیرد و هر گاه یاد آوری شود، توجه کند و هر گاه ستم شود، درگذرد.

اَلْعَقْلُ خَلِيلُ اَلْمُؤْمِنِ وَ اَلْعِلْمُ وَزِيرُهُ وَ اَلصَّبْرُ أَمِيرُ جُنُودِهِ وَ اَلْعَمَلُ قَيِّمُه

خرد، دوست مؤمن و دانش، وزیر و شکیبایی، فرمانده و عمل، کارگزار اوست.

اَلْمُؤْمِنُ دَأْبُهُ زَهَادَتُهُ وَ هَمُّهُ دِيَانَتُهُ وَ عِزُّهُ قَنَاعَتُهُ وَ جِدُّهُ لِآخِرَتِهِ قَدْ كَثُرَتْ آثَرَتْ حَسَنَاتُهُ وَ عَلَتْ دَرَجَاتُهُ وَ شَارَفَ رشاف خَلاَصَهُ وَ نَجَاتَه

عادت مؤمن، بی رغبتی است و همّت او، دینداری و شرافت او، صرفه جویی و تلاش او، برای آخرت.نیکیهای او بسیار شده و رتبه و مقام او عالی و بلند گردیده و بر رهایی و رستگاری خود مشرف شده است.

اَلْمُؤْمِنُ يَنْظُرُ إِلَى اَلدُّنْيَا بِعَيْنِ اَلاِعْتِبَارِ وَ يَقْتَاتُ فِيهَا بِبَطْنِ اَلاِضْطِرَارِ وَ يَسْمَعُ فِيهَا بِأُذُنِ اَلْمَقْتِ وَ اَلْإِبْغَاض

مؤمن، به دیدۀ عبرت به دنیا می نگرد و از آن به اندازۀ ضرورت شکم می خورد، و در دنیا به گوش دشمنی و بغض می شنود.

اَلْمُؤْمِنُونَ لِأَنْفُسِهِمْ مُتَّهِمُونَ وَ مِنْ فَارِطِ زَلَلِهِمْ وَجِلُونَ وَ لِلدُّنْيَا عَائِفُونَ عَاقُّونَ وَ إِلَى اَلْآخِرَةِ مُشْتَاقُونَ وَ إِلَى اَلطَّاعَاتِ مُسَارِعُون

مؤمنان به نفس خود بدگمان و از لغزشهای گذشتۀ خود ترسان هستند و دنیا را ناخوش دارند و به آخرت مشتاقند و از برای فرمانبرداری شتابانند.

اَلْمُؤْمِنُ مَنْ تَحَمَّلَ أَذَى اَلنَّاسِ وَ لاَ يَتَأَذَّى أَحَدٌ بِهِ مِنْه

مؤمن کسی است که آزار مردم را تحمّل می کند و کسی از او آزار نمی بیند.

اَلْمُؤْمِنُ مَنْ وَقَى دِينَهُ بِدُنْيَاهُ. وَ اَلْفَاجِرُ مَنْ وَقَى دُنْيَاهُ بِدِينِه

مؤمن کسی است که دین خود را به وسیلۀ دنیا نگاه می دارد و گناهکار کسی است که دنیای خود را به وسیلۀ دین نگاه می دارد.

اَلْمُؤْمِنُ أَمِينٌ عَلَى نَفْسِهِ مُغَالِبٌ غَالِبٌ لِهَوَاهُ وَ حِسِّه

مؤمن بر نفس خود امین و بر خواهشهای نفسانی و حسّی خود، غلبه کننده است.