عَنْ أَبِي حَمْزَةَ اَلثُّمَالِيِّ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : لَنْ تَبْقَى اَلْأَرْضُ إِلاَّ وَ فِيهَا عَالِمٌ يَعْرِفُ اَلْحَقَّ مِنَ اَلْبَاطِلِ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:همیشه در زمین عالمی است که حق را از باطل جدا کند.
عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ غَرِيبَتَانِ غريبة زائدة كَلِمَةُ حكيم حُكْمٍ مِنْ سَفِيهٍ فَاقْبَلُوهَا وَ كَلِمَةُ سفيه سَفَهٍ مِنْ حَكِيمٍ فَاغْفِرُوهَا.
امام صادق علیه السّلام بنقل از پیامبر صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:دو سخن غریب است:یک غریب سخن حکیمانه از بی خرد شنیدن است، آن را بپذیرید، و گفتار ناپسند از حکیم شنیدن، از آن بگذرید.
قَالَ اَلصَّادِقُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ مَنْ تَعَلَّمَ بَابا مِنَ اَلْعِلْمِ لِيُعَلِّمَهُ اَلنَّاسَ اِبْتِغَاءَ وَجْهِ اَللَّهِ أَعْطَاهُ اَللَّهُ أَجْرَ سَبْعِينَ نَبِيّا .
امام صادق علیه السّلام فرمود:کسی که بابی از علم را بیاموزد تا برای رضای خدا آن را به مردم بیاموزاند خداوند ثواب هفتاد پیامبر را به او عطا کند.
قَالَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ إِذَا كَانَ يَوْمُ اَلْقِيَامَةِ جَمَعَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ اَلنَّاسَ فِي صَعِيدٍ وَاحِدٍ وَ وُضِعَتِ اَلْمَوَازِينُ فَتُوزَنُ دِمَاءُ اَلشُّهَدَاءِ مَعَ مِدَادِ اَلْعُلَمَاءِ فَيَرْجَحُ مِدَادُ اَلْعُلَمَاءِ عَلَى دِمَاءِ اَلشُّهَدَاءِ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:در روز قیامت خداوند عزّ و جل مردم را در یک مکان جمع می کند و میزانهای اعمال را بر پا می دارد، در این هنگام خونهای شهدا با مداد علما سنجیده می شود، مداد علما بر خونهای شهدا برتری پیدا می کند.
عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : تَوَاضَعُوا لِمَنْ تَتَعَلَّمُونَ مِنْهُ وَ تَوَاضَعُوا لِمَنْ تُعَلِّمُونَ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:در مقابل کسی که از او دانش می آموزید فروتنی کنید، و در مقابل کسی که به او دانش می آموزید فروتنی کنید.
عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِنَّ لِكُلِّ شَيْءٍ زَكَاة وَ زَكَاةُ اَلْعِلْمِ أَنْ تُعَلِّمَهُ أَهْلَهُ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:برای هر چیزی زکاتی است، زکات دانش آموختن به اهلش می باشد.
عَنْ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : مَنْ عَمِلَ بِمَا عَلِمَ كُفِيَ مَا لاَ يَعْلَمُ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:هر که به دانسته هایش عمل کند، از آنچه نمی داند او را کفایت است.
عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ قَالَ قَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ مَنْ يُصَدِّقْ فِعْلُهُ قَوْلَهُ فَهُوَ اَلرَّجُلُ اَلتَّامُّ وَ مَنْ لَمْ يُصَدِّقْ قَوْلَهُ فِعْلُهُ فَإِنَّمَا يُوَبِّخُ نَفْسَهُ.
امام صادق علیه السّلام از قول امیر مؤمنان علیه السّلام فرمود:کسی که گفتار و عملش یکی باشد او مردی کامل است، و کسی که قول و عملش یکسان نباشد فقط خود را ملامت کند.
عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ جَابِرٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : اَلْعِلْمُ مَقْرُونٌ إِلَى اَلْعَمَلِ فَمَنْ عَلِمَ عَمِلَ وَ مَنْ عَمِلَ عَلِمَ وَ اَلْعِلْمُ يَهْتِفُ بِالْعَمَلِ فَمَنْ أَجَابَهُ وَ إِلاَّ اِرْتَحَلَ عَنْهُ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:علم با عمل همدوش است، هر که بداند عمل می کند و هر که عمل کند می داند، علم عمل را صدا می زند، اگر پاسخش گوید بماند و گر نه کوچ کند.
عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : طَلَبَةُ اَلْعِلْمِ ثَلاَثَةٌ فَاعْرِفُوهُمْ بِأَعْيَانِهِمْ وَ صِفَاتِهِمْ صِنْفٌ يَطْلُبُهُ لِلْجَهْلِ وَ اَلْمِرَاءِ وَ صِنْفٌ يَطْلُبُهُ لِلاِسْتِطَالَةِ وَ اَلْخَتْلِ وَ صِنْفٌ يَطْلُبُهُ لِلْفِقْهِ وَ اَلْعَقْلِ فَصَاحِبُ اَلْجَهْلِ وَ اَلْمِرَاءِ مُؤْذٍ مُمَارٍ مُتَعَرِّضٌ لِلْمَقَالِ فِي أَنْدِيَةِ اَلرِّجَالِ بِتَذَاكُرِ اَلْعِلْمِ وَ صِفَةِ اَلْحِلْمِ قَدْ تَسَرْبَلَ بِالْخُشُوعِ وَ تَخَلَّى مِنَ اَلْوَرَعِ فَدَقَّ اَللَّهُ خَيْشُومَهُ وَ قَطَعَ مِنْهُ حَيْزُومَهُ وَ صَاحِبُ اَلاِسْتِطَالَةِ وَ اَلْخَتْلِ ذُو خِبٍّ وَ مَلَقٍ…
امام صادق علیه السّلام فرمود:دانشجویان سه دسته اند؛ آنان را با نشانه ها و صفاتشان بشناسید: دسته ای دانش را برای حربۀ نادانی و جدال می جویند، و دسته ای برای برتری جستن و فریفتن آن را می آموزند، و دسته ای برای خودورزیدن و فهمیدن یاد گیرند، یار نادانی و ستیزه، مردم آزار و ستیزه گر است، و در مجالس مردان به سخنگوئی متوسل می شود، از علم یاد می کند و حلم را می ستاید، به فروتنی تظاهر می کند ولی از پرهیزگاری تهی است، خدا بینیش را کوبیده و کمرش را جدا کرده. و یار برتری جستن و فریفتن، نیرنگ باز و چاپلوس است، و بر همگنان خود گردن فرازی کند، و برای ثروتمندان پست تر از خود کوچکی نماید، شیرینیهای آنان را بخورد و دین خود را بشکند، بنا بر این خدا چشمش را کور گردانیده و اثرش را از میان آثار علماء قطع نمود. و…
عَنْ أَبِي خَدِيجَةَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : مَنْ أَرَادَ اَلْحَدِيثَ لِمَنْفَعَةِ اَلدُّنْيَا لَمْ يَكُنْ لَهُ فِي اَلْآخِرَةِ مِنْ نَصِيبٍ : وَ مَنْ أَرَادَ بِهِ خَيْرَ اَلْآخِرَةِ أَعْطَاهُ اَللَّهُ خَيْرَ اَلدُّنْيَا وَ اَلْآخِرَةِ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:هر که حدیث را برای سود دنیا بخواهد برای او در آخرت بهره ای نخواهد بود، و هر که آن را برای خیر آخرت جوید خداوند خیر دنیا و آخرت را به او عطا فرماید.
عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِذَا رَأَيْتُمُ اَلْعَالِمَ مُحِبّا لِلدُّنْيَا فَاتَّهِمُوهُ عَلَى دِينِكُمْ فَإِنَّ كُلَّ مُحِبِّ شَيْءٍ يَحُوطُ مَا أَحَبَّ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:اگر دیدید عالم دنیا را دوست دارد نسبت به دینتان متهمش گردانید، زیرا دوست هر چیزی اسیر محبت آن است