امام جعفر صادق (علیه السلام)
مَنْ يَضْمَنُ لِي أَرْبَعَةً بِأَرْبَعَةِ أَبْيَاتٍ فِي اَلْجَنَّةِ مَنْ أَنْفَقَ وَ لَمْ يَخَفْ فَقْراً وَ أَنْصَفَ اَلنَّاسَ مِنْ نَفْسِهِ وَ أَفْشَى اَلسَّلاَمَ فِي اَلْعَالَمِ وَ تَرَكَ اَلْمِرَاءَ وَ إِنْ كَانَ مُحِقّاً.
امام صادق(ع)فرمود: کیست که چهار چیز را تعهد کند تا من در عوض چهار خانه در بهشت برای او تعهد کنم آنکه(در راه خدا)خرج کند و از نادار شدن نهراسد و برفتار مردم در باره خود با دیده انصاف بنگرد و سلام را در میان مردم جهان آشکار کند و خودنمایی نکند هر چند حق بجانب او باشد.
أَرْبَعَةٌ يَنْظُرُ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِلَيْهِمْ يَوْمَ اَلْقِيَامَةِ مَنْ أَقَالَ نَادِماً أَوْ أَغَاثَ لَهْفَانَ أَوْ أَعْتَقَ نَسَمَةً أَوْ زَوَّجَ عَزَباً.
امام صادق(ع)فرمود: چهار کس را خداوند روز رستاخیز مورد نظر قرار دهد آنکه معامله پشیمان از معامله را پس بگیرد یا بفریاد ستمدیده ای برسد یا بنده ای را آزاد کند یا جوان بی زنی را زن بدهد.
مَا اِبْتَلَى اَللَّهُ بِهِ شِيعَتَنَا فَلَنْ يَبْتَلِيَهُمْ بِأَرْبَعٍ بِأَنْ يَكُونُوا لِغَيْرِ رِشْدَةٍ أَوْ أَنْ يَسْأَلُوا بِأَكُفِّهِمْ أَوْ أَنْ يُؤْتَوْا فِي أَدْبَارِهِمْ أَوْ أَنْ يَكُونَ فِيهِمْ أَخْضَرُ أَزْرَقُ. .
امام صادق(ع)فرمود: خداوند شیعیان ما را بهر چه گرفتار فرماید هرگز بچهار درد گرفتار نفرماید باینکه زنازاده باشند یا اینکه دست گدایی بسوی مردم دراز کنند یا با آنان عمل جنسی انجام داده شود یا گندم گون و چشم زاغ باشد.
بُنِيَ اَلْجَسَدُ عَلَى أَرْبَعَةِ أَشْيَاءَ عَلَى اَلرُّوحِ وَ اَلْعَقْلِ وَ اَلدَّمِ وَ اَلنَّفَسِ فَإِذَا خَرَجَ اَلرُّوحُ تَبِعَهُ اَلْعَقْلُ وَ إِذَا رَأَى اَلرُّوحُ شَيْئاً حَفِظَهُ عَلَيْهِ اَلْعَقْلُ وَ بَقِيَ اَلدَّمُ وَ اَلنَّفَسُ.
امام صادق علیه السلام فرمود: پی ریزی بدن بر چهار چیز است: روان و خرد و خون و تنفس، بهنگام خواب که روان از بدن بیرون رود خرد نیز از آن پیروی کند و چون روان چیزی به بیند خرد برایش نگهداری کند ولی خون و نفس هم چنان در بدن باقی میماند.
قِوَامُ اَلْإِنْسَانِ وَ بَقَاؤُهُ بِأَرْبَعَةٍ بِالنَّارِ وَ اَلنُّورِ وَ اَلرِّيحِ وَ اَلْمَاءِ فَبِالنَّارِ يَأْكُلُ وَ يَشْرَبُ وَ بِالنُّورِ يُبْصِرُ وَ يَعْقِلُ وَ بِالرِّيحِ يَسْمَعُ وَ يَشَمُّ وَ بِالْمَاءِ يَجِدُ لَذَّةَ اَلطَّعَامِ وَ اَلشَّرَابِ فَلَوْ لاَ اَلنَّارُ فِي مَعِدَتِهِ لَمَا هَضَمَتِ اَلطَّعَامَ وَ اَلشَّرَابَ وَ لَوْ لاَ أَنَّ اَلنُّورَ فِي بَصَرِهِ لَمَا أَبْصَرَ وَ لاَ عَقَلَ وَ لَوْ لاَ اَلرِّيحُ لَمَا اِلْتَهَبَتْ نَارُ اَلْمَعِدَةِ وَ لَوْ لاَ اَلْمَاءُ لَمْ يَجِدْ لَذَّةَ اَلطَّعَامِ وَ اَلشَّرَابِ قَالَ وَ سَأَلْتُهُ عَنِ اَلنِّيرَانِ فَقَالَ اَلنِّيرَانُ…
امام صادق(ع)فرمود: پایداری انسان و بقایش بچهار چیز است: به آتش و نور و باد و آب، آدمی بوسیله باد و تموج هوا می شنود و میبوید و بوسیله آب(و رطوبت بدن و دهان)لذت خوردن و آشامیدن را می یابد، پس اگر حرارت در معده آدمی نباشد خوراکی و آشامیدنی را هضم نمیکرد و اگر روشنی در دیده او نبود نه می دید و نمی فهمید و اگر باد نبود آتش معده بر افروخته نمیشد و اگر آب نبود لذت خوراکی و آشامیدنی را نمی یافت. راوی گوید: از حضرت پرسیدم از اقسام آتش فرمود: آتش بر چهار قسم است آتشی که میخورد و می آشامد و آتشی که میخورد ولی نمی آشامد و آتشی که می آشامد و نمی خورد و آتشی که نه می خورد و نه می آشامد اما آتشی که میخورد و می آشامد حرارت بدن آدمی و همه حیوانات است و آنکه میخورد و نمی آشامد آتش هیزم است و آتشی می آشامد و…
لَيْسَ تَخْلُو اَلْأَرْضُ مِنْ أَرْبَعَةٍ مِنَ اَلْمُؤْمِنِينَ وَ قَدْ يَكُونُونَ أَكْثَرَ وَ لاَ يَكُونُونَ أَقَلَّ مِنْ أَرْبَعَةٍ وَ ذَلِكَ أَنَّ اَلْفُسْطَاطَ لاَ يَقُومُ إِلاَّ بِأَرْبَعَةِ أَطْنَابٍ وَ اَلْعَمُودُ فِي وَسَطِهِ.
امام پنجم یا ششم(ع)فرمود: زمین از چهار تن مومن تهی نماند و گاهی هم بیشتر باشند ولی از چهار تن کمتر نگردند برای اینکه خیمه بر پا نمیشود جز با چهار طناب و یک ستون وسطی- شرح- مقصود از ستون وسطی امام وقت است و از مومنین پیروان خاص که بستگی کامل بحضرتش دارند.
أَرْبَعُ خِصَالٍ لاَ تَكُونُ فِي مُؤْمِنٍ لاَ يَكُونُ مَجْنُوناً وَ لاَ يَسْأَلُ عَنْ أَبْوَابِ اَلنَّاسِ وَ لاَ يُولَدُ مِنَ اَلزِّنَا وَ لاَ يُنْكَحُ فِي دُبُرِهِ.
امام صادق(ع)فرمود: مومن دارای چهار خصلت نگردد: دیوانه نشود از در خانه های مردم گدایی نکند و زنازاده نباشد و مفعول واقع نگردد.
أَخَذَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ مِيثَاقَ اَلْمُؤْمِنِ عَلَى أَنْ لاَ يُقْبَلَ قَوْلُهُ وَ لاَ يُصَدَّقَ حَدِيثُهُ وَ لاَ يَنْتَصِفَ مِنْ عَدُوِّهِ وَ لاَ يَشْفِيَ غَيْظَهُ إِلاَّ بِفَضِيحَةِ نَفْسِهِ لِأَنَّ كُلَّ مُؤْمِنٍ مُلْجَمٌ.
امام صادق(ع)فرمود: خدای عز و جل از مومن پیمان گرفته که گفتارش پذیرفته نشود و سخنش را باو نکنند و انتقامش از دشمن گرفته نشود و درد دل اش شفا نپذیرد مگر برسوایی خود زیرا هر مومنی لجام بر دهان دارد.
يَا سَمَاعَةُ لاَ يَنْفَكُّ اَلْمُؤْمِنُ مِنْ خِصَالٍ أَرْبَعٍ مِنْ جَارٍ يُؤْذِيهِ وَ شَيْطَانٍ يُغْوِيهِ وَ مُنَافِقٍ يَقْفُو أَثَرَهُ وَ مُؤْمِنٍ يَحْسُدُهُ ثُمَّ قَالَ يَا سَمَاعَةُ أَمَا إِنَّهُ أَشَدُّهُمْ عَلَيْهِ قُلْتُ كَيْفَ ذَاكَ قَالَ إِنَّهُ يَقُولُ فِيهِ اَلْقَوْلَ فَيُصَدَّقُ عَلَيْهِ .
امام صادق علیه السلام به سماعه فرمود: ای سماعه مومن از چهار خصلت جدا نشود از همسایه ای که آزارش دهد و شیطانی که گمراهش کند و منافقی که بدنبال او باشد و کارهای او را بررسی کند و مومنی که بر او رشک برد سپس فرمود: ای سماعه این مومن حسود از همه بر او سخت تر است عرض کردم چگونه سختتر است فرمود: برای اینکه هر چه در باره او از روی حسد بگوید مردم تصدیقش نمایند.
إِنَّ نَجْدَةَ اَلْحَرُورِيَّ كَتَبَ إِلَى اِبْنِ عَبَّاسٍ يَسْأَلُهُ عَنْ أَرْبَعَةِ أَشْيَاءَ هَلْ كَانَ رَسُولُ اَللَّهِ ص يَغْزُو بِالنِّسَاءِ وَ هَلْ كَانَ يَقْسِمُ لَهُنَّ شَيْئاً وَ عَنْ مَوْضِعِ اَلْخُمُسِ وَ عَنِ اَلْيَتِيمِ مَتَى يَنْقَطِعُ يُتْمُهُ وَ عَنْ قَتْلِ اَلذَّرَارِيِّ فَكَتَبَ إِلَيْهِ اِبْنُ عَبَّاسٍ أَمَّا قَوْلُكَ فِي اَلنِّسَاءِ فَإِنَّ رَسُولَ اَللَّهِ ص كَانَ يُحْذِيهِنَّ وَ لاَ يَقْسِمُ لَهُنَّ شَيْئاً وَ أَمَّا اَلْخُمُسُ فَإِنَّا نَزْعُمُ أَنَّهُ لَنَا وَ زَعَمَ قَوْمٌ أَنَّهُ لَيْسَ لَنَا فَصَبَرْنَا فَأَمَّا اَلْيَتِيمُ فَانْقِطَاعُ يُتْمِهِ أَشُدُّهُ وَ هُوَ…
امام صادق(ع)فرمود: نجده حروری نامه ای بابن عباس نوشت و از او چهار چیز پرسید: آیا رسول خدا زنها را بجبهه جنگ میبرد و از غنیمت جنگی سهمی به آنان می داد؟ و مصرف خمس چیست؟ و یتیم چه وقت یتیمی اش پایان می یابد؟ و کشتن کودکان کفار، ابن عباس در جوابش نوشت: اما پرسش ات در باره زنان، رسول خدا چیز اندکی بآنان میداد(یا آنکه بهمراه خود بیرون می برد)و آنان را بکار میگماشت ولی سهمی از غنیمت بآنان نمی داد و اما خمس بعقیده ما آن از آن ما است و گروهی را اعتقاد این است که از آن ما نیست ما هم صبر کردیم و اما یتیم، پایان یتیمی اش به هنگام مردانگی است که علامتش احتلام است مگر آنکه رشد فکری در او نه بینی و او را احمق یا ضعیف العقل تشخیص دهی که باید ولی اش مال او را نگه داری کند و اما کودکان کفار را پیغمبر نمی کشت…
أَرْبَعٌ يُضِئْنُ اَلْوَجْهَ اَلنَّظَرُ إِلَى اَلْوَجْهِ اَلْحَسَنِ وَ اَلنَّظَرُ إِلَى اَلْمَاءِ وَ اَلنَّظَرُ إِلَى اَلْخُضْرَةِ وَ اَلْكُحْلُ عِنْدَ اَلنَّوْمِ.
امام صادق(ع)فرمود: چهار چیز صورت آدمی را روشن نماید: نگاه کردن بصورت زیبا و نگاه کردن بآب روان و نگاه بسبزه و سرمه کشیدن بهنگام خواب.
وَجَدْتُ عِلْمَ اَلنَّاسِ كُلِّهِمْ فِي أَرْبَعٍ أَوَّلُهَا أَنْ تَعْرِفَ رَبَّكَ وَ اَلثَّانِي أَنْ تَعْرِفَ مَا صَنَعَ بِكَ وَ اَلثَّالِثُ أَنْ تَعْرِفَ مَا أَرَادَ مِنْكَ وَ اَلرَّابِعُ أَنْ تَعْرِفَ مَا يُخْرِجُكَ مِنْ دِينِكَ.
سفیان بن عیینه گوید: شنیدم امام صادق(ع)میفرمود دانش همه مردم را در چهار جمله یافتم اولش اینکه پروردگارت را بشناسی دوم اینکه بشناسی ترا چگونه ساخته است(معرفه النفس)سوم اینکه بوظایف خود آشنا شوی چهارم اینکه عوامل انحراف از دین را بشناسی.
