احادیث درباره گمان از امام علی (ع)

اَلظَّنُّ يُخْطِىءُ وَ اَلْيَقِينُ يُصِيبُ وَ لاَ يُخْطِىء

گمان اشتباه می کند و یقین درست می رود و اشتباه نمی کند.

اَلظَّنُّ اَلصَّوَابُ أَحَدُ اَلرَّأْيَيْنِ اَلصَّوَابَيْن

گمان درست، یکی از دو رأی است.

إِيَّاكَ أَنْ تَغْلِبَكَ نَفْسُكَ عَلَى مَا تَظُنُّ وَ لاَ تَغْلِبُهَا عَلَى مَا تَسْتَيْقِنُ فَإِنَّ ذَلِكَ مِنْ أَعْظَمِ اَلشَّر

بپرهیز از این که به آنچه گمان داری، نفس بر تو چیره شود، و به آنچه یقین داری، نتوانی بر نفس خود چیره شوی، پس بدرستی که این از بزرگترین بدیهاست.

رُبَّمَا أَدْرَكَ اَلظَّنُّ بِالصَّوَاب

گاهی گمان، بدرستی دریافت می کند.

ظَنُّ اَلرَّجُلِ عَلَى قَدْرِ عَقْلِه

گمان مرد، به اندازۀ خرد اوست.

ظَنُّ اَلْإِنْسَانِ مِيزَانُ عَقْلِهِ وَ فِعْلُهُ أَصْدَقُ شَاهِدٍ عَلَى أَصْلِه

گمان بشر، ترازوی خرد اوست و عملش، راست ترین گواه بر ریشۀ او.

لَيْسَ مِنَ اَلْعَدْلِ اَلْقَضَاءُ عَلَى اَلثِّقَةِ بِالظَّن

قضاوت کردن به گمان عادلانه نیست.

يَسِيرُ اَلظَّنِّ شَك

گمان اندک، شک است.