احادیث درباره اقسام دین از امام علی (ع)

يَا أَبَا اَلطُّفَيْلِ اَلْعِلْمُ عِلْمَانِ عِلْمٌ لاَ يَسَعُ اَلنَّاسَ إِلاَّ اَلنَّظَرُ فِيهِ وَ هُوَ صِبْغَةُ اَلْإِسْلاَمِ وَ عِلْمٌ يَسَعُ اَلنَّاسَ تَرْكُ اَلنَّظَرِ فِيهِ وَ هُوَ قُدْرَةُ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ.

سلیم بن قیس هلالی گوید: شنیدم علی علیه السلام به ابی الطفیل عامر بن واثله کنانی میفرمود: ای ابا طفیل علم دو قسم است: یکی علمی که مردم را چاره جز فرا گرفتنش نیست و آن احکام و رنگ ظاهر دین است و دیگر علمی که مردم در فرا گرفتنش مختارند و آن تامل و تفکر در قدرت خدای عز و جل است.

اَلرِّجَالُ ثَلاَثَةٌ عَاقِلٌ وَ أَحْمَقُ وَ فَاجِرٌ فَالْعَاقِلُ اَلدِّينُ شَرِيعَتُهُ وَ اَلْحِلْمُ طَبِيعَتُهُ وَ اَلرَّأْيُ سَجِيَّتُهُ إِنْ سُئِلَ أَجَابَ وَ إِنْ تَكَلَّمَ أَصَابَ وَ إِنْ سَمِعَ وَعَى وَ إِنْ حَدَّثَ صَدَقَ وَ إِنِ اِطْمَأَنَّ إِلَيْهِ أَحَدٌ وَفَى وَ اَلْأَحْمَقُ إِنِ اُسْتُنْبِهَ بِجَمِيلٍ غَفَلَ وَ إِنِ اُسْتُنْزِلَ عَنْ حَسَنٍ نَزَلَ وَ إِنْ حُمِلَ عَلَى جَهْلٍ جَهِلَ وَ إِنْ حَدَّثَ كَذَبَ لاَ يَفْقَهُ وَ إِنْ فُقِّهَ لاَ يَتَفَقَّهُ وَ اَلْفَاجِرُ إِنِ اِئْتَمَنْتَهُ خَانَكَ وَ إِنْ صَاحَبْتَهُ شَانَكَ وَ إِنْ وَثِقْتَ بِهِ لَمْ يَنْصَحْكَ.

امیر المومنین(ع)فرمود: مردان بر سه قسم اند: خردمند و احمق و بدکار خردمند رفتارش مطابق با دین است و بردباری در سرشت او است و تیزبینی خوی او اگر سخنی از او پرسند پاسخ گوید و چون بسخن درآید درست گوید و چون گوش فرا دهد ضبط نماید و چون خبر دهد راست گوید و چون کسی باو اطمینان کند وفا نماید و بیخرد را اگر بکار خوبی متنبه اش سازی از یاد ببرد و اگر از کار خوبی منصرفش کنی دست بردارد و اگر بر نادانی وادارش کنند ندانسته وادار شود و اگر خبری دهد بدروغ گوید، او نفهمی است که اگر بفهمانندش باز نمی فهمد و بدکار را اگر امینش گردانی خیانت ورزد و اگر هم صحبتش شوی سرافکنده ات سازد و اگر باو اعتماد کنی بصلاح تو اقدام نکند.

بِسْمِ اَللّهِ اَلرَّحْمنِ اَلرَّحِيمِ هَذَا مَا أَمَرَ بِهِ عَبْدُ اَللَّهِ عَلِيٌّ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ مَالِكَ بْنَ اَلْحَارِثِ اَلْأَشْتَرَ فِي عَهْدِهِ إِلَيْهِ حِينَ وَلاَّهُ مِصْرَ جِبَايَةَ خَرَاجِهَا وَ مُجَاهَدَةَ عَدُوِّهَا وَ اِسْتِصْلاَحَ أَهْلِهَا وَ عِمَارَةَ بِلاَدِهَا أَمَرَهُ بِتَقْوَى اَللَّهِ وَ إِيثَارِ طَاعَتِهِ وَ اِتِّبَاعِ مَا أَمَرَ اَللَّهُ بِهِ فِي كِتَابِهِ مِنْ فَرَائِضِهِ وَ سُنَنِهِ اَلَّتِي لاَ يَسْعَدُ أَحَدٌ إِلاَّ بِاتِّبَاعِهَا وَ لاَ يَشْقَى إِلاَّ مَعَ جُحُودِهَا وَ إِضَاعَتِهَا وَ أَنْ يَنْصُرَ اَللَّهَ بِيَدِهِ وَ قَلْبِهِ وَ لِسَانِهِ فَإِنَّهُ قَدْ…

فرمان امیر المومنین علی علیه السلام به مالک اشتر -هنگامی که او را به فرمانروایی مصر و توابع آن گماشت به نام خداوند رحمتگر مهربان این فرمانی است از بنده خدا، علی امیر مومنان به مالک اشتر پسر حارث در پیمانی که با او می گذارد، هنگامی که او را به فرمانروایی مصر می گمارد تا خراج آنجا را فراهم آورد و با دشمن پیکار نماید و کار مردم را سامان دهد و شهرهای آن را آباد سازد. او را امر می نماید به تقوای الهی و مقدم داشتن طاعت خدا بر دیگر کارها و پیروی از هر چه خدا در کتاب خود بدانها امر فرموده، از واجبات و سنتهایی که کسی به نیک بختی دست نیابد مگر با پیروی از آنها و به بدبختی نیفتد مگر به انکار و تباه ساختن آنها. و باید که خدای سبحان را با دست و دل و زبانش یاری نماید؛ زیرا او ضامن گشته که یاوران خود را…

أَمَّا بَعْدُ أَيُّهَا اَلنَّاسُ فَإِنَّا نَحْمَدُ رَبَّنَا وَ إِلَهَنَا وَ وَلِيَّ اَلنِّعْمَةِ عَلَيْنَا ظَاهِرَةً وَ بَاطِنَةً بِغَيْرِ حَوْلٍ مِنَّا وَ لاَ قُوَّةٍ إِلاَّ اِمْتِنَاناً عَلَيْنَا وَ فَضْلاً لِيَبْلُوَنَا أَ نَشْكُرُ أَمْ نَكْفُرُ فَمَنْ شَكَرَ زَادَهُ وَ مَنْ كَفَرَ عَذَّبَهُ وَ أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اَللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ أَحَداً صَمَداً وَ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّداً عَبْدُهُ وَ رَسُولُهُ بَعَثَهُ رَحْمَةً لِلْعِبَادِ وَ اَلْبِلاَدِ وَ اَلْبَهَائِمِ وَ اَلْأَنْعَامِ نِعْمَةً أَنْعَمَ بِهَا وَ مَنّاً وَ فَضْلاً صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ…

سخنرانی امیر المومنین علی علیه السلام در پاسخ به کسانی که به تقسیم یکسان بیت المال اعتراض داشتند -اما بعد؛ ای مردم همانا ما پروردگار و معبود و ولی نعمت خود را سپاسگزاریم که نعمت های خود را از درون و بیرون بدون توان و نیروی ما بر ما منت نهاد و تفضلی کرد تا ما را امتحان نماید که آیا سپاسگزاریم یا نه؟ پس هر که سپاسگزار شد فزودش و هر که ناسپاسی نمود عذابش کرد و گواهی می دهم که خدایی جز الله نیست، یکتاست و شریکی ندارد و یگانه و بی نیاز است و گواهی می دهم که محمد بنده و فرستاده اوست که او را رحمت بر بندگان و شهرها و جانداران و چهار پایان فرستاده است. او نعمتی است که بر ما ارزانی فرموده و منت و تفضلی است که بر ما نهاده است. صلی الله علیه و آله و سلم. ای مردم بهترین مردم از نظر شان و منزلت در پیشگاه…