احادیث درباره اخلاق حاکم از امام علی (ع)

اَلْحِلْمُ رَأْسُ اَلرِّئَاسَة

بردباری، سر مهتری است.

اَلْحِلْمُ رَأْسُ اَلرِّئَاسَة

بردباری، سر مهتری است.

اَلْعَفْوُ زَيْنُ اَلْقُدْرَة

بخشش، زینت قدرت است.

اَلْإِنْصَافُ زَيْنُ اَلْإِمْرَة

انصاف، زینت حکمرانی است.

اِضْرِبْ خَادِمَكَ إِذَا عَصَى اَللَّهَ وَ اُعْفُ عَنْهُ إِذَا عَصَاك

بزن گماشتۀ خود را آنگاه که خدا را معصیت کرد؛ و از او بگذر، اگر تو را نافرمانی کرد.

تَجَاوَزْ مَعَ اَلْقُدْرَةِ وَ أَحْسِنْ مَعَ اَلدَّوْلَةِ تَكْمُلْ لَكَ اَلسِّيَادَة

در گذر در هنگامۀ قدرت، و نیکی کن در هنگام توانمندی تا مهتری تو کامل گردد.

ذُو اَلشَّرَفِ لاَ تُبْطِرُهُ مَنْزِلَةٌ نَالَهَا وَ إِنْ عَظُمَتْ كَالْجَبَلِ اَلَّذِي لاَ تُزَعْزِعُهُ اَلرِّيَاحُ وَ اَلدَّنِيُّ تُبْطِرُهُ أَدْنَى مَنْزِلَةٍ نزلة كَالْكَلَإِ اَلَّذِي يُحَرِّكُهُ مَرُّ اَلنَّسِيم

انسان شرافتمند و بلند مرتبه را، مقام سرمست نسازد هر چند بزرگ باشد همانند کوهی که باد او را نجنباند؛ ولی پستان را سرمست سازد کوچکترین مقامی، همانند گیاه که نسیمی آن را به حرکت آورد.

ذَاكَ يَنْفَعُ سِلْمُهُ وَ لاَ يُخَافُ ظُلْمُهُ إِذَا قَالَ فَعَلَ وَ إِذَا وَلِيَ عَدَل

در ستایش مردی فرمود او مردی است که آشتی اش بهره می دهد و از ستم او ترسی نباشد.هرگاه بگوید، عمل کند و هر گاه امیر گردد، عدالت پیشه سازد.

زكوة القدرة الإنصاف.

زکات توانمندی، انصاف است.

العفو زكوة القدرة.

زکات توانمندی بخشش است.

اَلظَّفَرُ شَافِعُ اَلْمُذْنِب

پیروزی، شفاعت کنندۀ گناهکار است.

اَلطَّمَعُ يُذِلُّ اَلْأَمِير

آزمندی، امیر را ذلیل سازد.