جستجوی «علم»

رُبَّ عَالِمٍ قَتَلَهُ عِلْمُه

بسا دانشمندی که دانشش او را می کشد.

مُدَارَسَةُ اَلْعِلْمِ لَذَّةُ اَلْعُلَمَاء

مباحثه علمی، لذّت دانشمندان است.

مُنَاقَشَةُ اَلْعُلَمَاءِ تَنْتِجُ فَوَائِدَهُمْ وَ تُكْسِبُ فَضَائِلَهُم

مناقشه و کنجکاوی با دانشمندان، سبب بهره وری بیشتر از فواید و فضایل آنان است.

لاَ فِقْهَ لِمَنْ لاَ يُدِيمُ اَلدَّرْس

برای کسی که درس را ادامه ندهد، دانایی نیست.

لاَ يُحْرِزُ اَلْعِلْمَ إِلاَّ مَنْ يُطِيلُ دَرْسَه

دانش را به دست نمی آورد، مگر کسی که درس خواندن خود را به درازا کشاند.

مِنْ كِتَابِ اَلْمَحَاسِنِ عَنْ عَلِيٍّ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِنَّ اَللَّهَ تَعَالَى إِذَا أَرَادَ بِعَبْدٍ خَيْرا فَقَّهَهُ فِي اَلدِّينِ.

علی علیه السّلام فرمود:هر گاه خداوند خیر بنده ای را بخواهد او را دانشمند در دین کند.

عَنْ عَلِيٍّ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِنَّ اَلْعَالِمَ اَلْكَاتِمَ عِلْمَهُ يُبْعَثُ أَنْتَنَ أَهْلِ اَلْقِيَامَةِ رِيحا تَلْعَنُهُ كُلُّ دَابَّةٍ حَتَّى دَوَابُّ اَلْأَرْضِ اَلصِّغَارُ.

علی علیه السّلام فرمود:دانشمندی که علمش را پنهان کند بر انگیخته خواهد شد در حالی که از بدبوترین اهل قیامت است، هر جنبنده ای او را لعن می کند حتّی جنبنده های کوچک روی زمین.

عَنْ أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ إِذَا جَلَسْتَ إِلَى عَالِمٍ فَكُنْ عَلَى أَنْ تَسْمَعَ أَحْرَصَ مِنْكَ عَلَى أَنْ تَقُولَ وَ تَعَلَّمْ حُسْنَ اَلاِسْتِمَاعِ كَمَا تَعَلَّمُ حُسْنَ اَلْقَوْلِ وَ لاَ تَقْطَعْ عَلَى أَحَدٍ حَدِيثَهُ.

از امیر مؤمنان علیه السّلام نقل شد که فرمود:هر گاه نزد عالمی نشستی بر شنیدن حریص تر باش تا بر حرف زدن، و یاد بگیر خوب شنیدن را همان طور که خوب گفتن را یاد می گیری، و گفتار و سخن هیچ کس را قطع مکن.

قَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ صَلَوَاتُ اَللَّهِ عَلَيْهِ خُذِ اَلْحِكْمَةَ وَ لَوْ مِنَ اَلْمُشْرِكِينَ.

امیر مؤمنان علیه السّلام فرمود:حکمت را بیاموزید، گرچه از مشرکان باشد.

وَ مِنْ كِتَابِ رَوْضَةِ اَلْوَاعِظِينَ قَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَصَمَ ظَهْرِي رَجُلاَنِ مِنَ اَلدُّنْيَا رَجُلٌ عَلِيمُ اَللِّسَانِ فَاسِقٌ وَ رَجُلٌ جَاهِلُ اَلْقَلْبِ نَاسِكٌ هَذَا يَصُدُّ بِلِسَانِهِ عَنْ فِسْقِهِ وَ هَذَا يَنْسُكُهُ عَنْ جَهْلِهِ فَاتَّقُوا اَلْفَاسِقَ مِنَ اَلْعُلَمَاءِ وَ اَلْجَاهِلَ مِنَ اَلْمُتَعَبِّدِينَ أُولَئِكَ فِتْنَةُ كُلِّ مَفْتُونٍ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ يَقُولُ يَا عَلِيُّ هَلاَكُ أُمَّتِي عَلَى يَدَيْ كُلِّ مُنَافِقٍ عَلِيمِ اَللِّسَانِ.

امیر مؤمنان علیه السّلام فرمود:از مردم دنیا دو نفر پشت مرا شکستند:یکی مرد سخنور بدکردار، و دیگری مرد نادان عابد، این یکی به کمک زبان بر کارهای زشت خود پرده می کشد، و آن دیگری با عبادتش نادانی خود را پنهان می کند، از دانشمندان گنهکار و عبادت کنندگان نادان بپرهیزید، زیرا که اینان باعث فریب فریفتگان می باشند، از رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله شنیدم که می فرمود:ای علی هلاک امت من به دست سخنوران منافق و دورو است.

عَنْهُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ مَنْ طَلَبَ اَلْعِلْمَ لِلَّهِ لَمْ يُصِبْ مِنْهُ بَابا إِلاَّ اِزْدَادَ بِهِ فِي نَفْسِهِ ذُلاّ وَ فِي اَلنَّاسِ تَوَاضُعا وَ لِلَّهِ خَوْفا وَ فِي اَلدِّينِ اِجْتِهَادا وَ ذَلِكَ اَلَّذِي يَنْتَفِعُ بِالْعِلْمِ فَلْيَتَعَلَّمْهُ وَ مَنْ طَلَبَ اَلْعِلْمَ لِلدُّنْيَا وَ اَلْمَنْزِلَةِ عِنْدَ اَلنَّاسِ وَ اَلْحُظْوَةِ عِنْدَ اَلسُّلْطَانِ لَمْ يُصِبْ مِنْهُ بَابا إِلاَّ اِزْدَادَ فِي نَفْسِهِ عَظَمَة وَ عَلَى اَلنَّاسِ اِسْتِطَالَة وَ بِاللَّهِ اِغْتِرَارا وَ مِنَ اَلدِّينِ جَفَاء فَذَلِكَ اَلَّذِي لاَ يَنْتَفِعُ بِالْعِلْمِ فَلْيَكُفَّ…

از رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله مروی است که فرمود:هر که برای رضای خدا طلب علم نماید به بابی از علم نمی رسد مگر اینکه فروتنی او زیادتر می شود، و تواضع او در میان مردم بسیار گردد، و ترسش برای خدا بیشتر شود، و جدّیت و کوشش او در راه دین بیشتر گردد، چنین عالمی است که از علم خود نفع برد و دیگران را بهره مند سازد. و هر که برای طلب دنیا، و منزلت نزد مردم، و برای دستیابی و راه یافتن نزد پادشاه طلب علم نماید، هر بابی از علم را که فرا می گیرد تکبرش بیشتر گردد، و پستی و خواری او نزد مرد بیشتر شود، و نسبت به خدا مغرور گردد، و به دین جفا کند، چنین کسی از علم خود استفاده نخواهد کرد، در این صورت او حجّتی برای خود ندارد، و پشیمانی و حسرت و ذلّت در روز قیامت نصیبش گردد.

قَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ يَا مُؤْمِنُ إِنَّ هَذَا اَلْعِلْمَ وَ اَلْأَدَبَ ثَمَنُ نَفْسِكَ فَاجْتَهِدْ فِي تَعَلُّمِهِمَا فَمَا يَزِيدُ مِنْ عِلْمِكَ وَ أَدَبِكَ يَزِيدُ فِي ثَمَنِكَ وَ قَدْرِكَ فَإِنَّ بِالْعِلْمِ تَهْتَدِي إِلَى رَبِّكَ وَ بِالْأَدَبِ تُحْسِنُ خِدْمَةَ رَبِّكَ وَ بِأَدَبِ اَلْخِدْمَةِ يَسْتَوْجِبُ اَلْعَبْدُ وَلاَيَتَهُ وَ قُرْبَهُ فَاقْبَلِ اَلنَّصِيحَةَ كَيْ تَنْجُوَ مِنَ اَلْعَذَابِ.

امیر مؤمنان علیه السّلام فرمود:ای مؤمن این علم و ادب قیمت جان توست، در آموختن آن بکوش، هر قدر به علم و ادبت افزوده گردد قیمت و منزلتت زیادتر شود، زیرا به وسیلۀ علم به سوی پروردگارت هدایت می شوی، و به وسیلۀ ادب به پروردگارت بهتر خدمت می کنی، و به وسیلۀ خدمت همراه ادب بنده سزاوار دوستی و قرب با خدا می شود، نصیحت پذیر باش تا از عذاب دوزخ نجات یابی.