احادیث درباره پندهایی برای حاکمان از امام علی (ع)

اِجْعَلْ لِكُلِّ إِنْسَانٍ مِنْ خَدَمِكَ عَمَلا تَأْخُذُهُ بِهِ فَإِنَّ ذَلِكَ أَحْرَى أَنْ لاَ يَتَوَاكَلُوا فِي خِدْمَتِك

بر هر یک از کارگزاران خود، وظیفه ای قرار ده تا از او بازخواست کنی؛ این کار سزاوارتر از آن است که هر یک به دیگری واگذارد.

إِذَا تَغَيَّرَتْ نِيَّةُ اَلسُّلْطَانِ تَغَيَّرَ فَسَدَ اَلزَّمَان

هر گاه نیّت پادشاه تغییر کند، روزگار نیز تغییر یابد.

إِذَا رَأَيْتَ اَللَّهَ سُبْحَانَهُ يُتَابِعُ عَلَيْكَ اَلنِّعَمَ مَعَ اَلْمَعَاصِي فَهُوَ اِسْتِدْرَاجٌ لَك

هر گاه دیدی که در پی گناه، همواره خداوند نعمتهایش را بر تو فرو می فرستد، بدان که این، هلاکت تدریجی برای توست.

إِذَا نَفَذَ حُكْمُكَ فِي نَفْسِكَ تَدَاعَتْ أَنْفُسُ اَلنَّاسِ إِلَى عَدْلِك

هر گاه نسبت به خویشتن قضاوتی شایسته کردی، مردم به عدالت تو خوانده شوند.

تَكَبُّرُكَ فِي اَلْوِلاَيَةِ ذُلٌّ فِي اَلْعَزْل

گردن فرازی تو در هنگام مقام، همسنگ خواری توست در هنگام برکناری.

جُودُ اَلْوُلاَةِ بِفَيْءِ اَلْمُسْلِمِينَ جَوْرٌ وَ خَتَر

گشاده دستی امیران با اموال مسلمانها، ستم و تباهی است.

حُسْنُ اَلشُّهْرَةِ حِصْنُ اَلْقُدْرَة

نیکنامی، حافظ قدرت است.

دَاوُوا اَلْجَوْرَ بِالْعَدْلِ وَ دَاوُوا اَلْفَقْرَ بِالصَّدَقَةِ وَ اَلْبَذْل

ستم را با عدالت، و تنگدستی را با صدقه و بخشش مداوا کنید.

رُبَّ عَادِلٍ جَائِر

چه بسا عادلی، ستم کننده باشد.

رَحْمَةُ مَنْ لاَ يَرْحَمُ تَمْنَعُ اَلرَّحْمَةَ وَ اِسْتِبْقَاءُ مَنْ لاَ يَبْقَى يُهْلِكُ تُهْلِكُ اَلْأُمَّة

رحم کردن به کسی که رحم نمی کند، باز می دارد ترحّم را؛ و زنده گذاشتن خونخوار، امّتی را هلاک کند.

زَلَّةُ اَلرَّأْيِ تَأْتِي عَلَى اَلْمُلْكِ وَ تُؤْذِنُ بِالْهُلْك

ناراستی در اندیشه و رأی، پادشاهی را تباه سازد و اعلام هلاکت کند.

زَوَالُ اَلدُّوَلِ بِاصْطِنَاعِ اَلسُّفَّل

بزرگ کردن فرومایگان، سبب زوال دولتهاست.