احادیث درباره علم از امام علی (ع)

حَدَّثَنِي رَسُولُ اَللَّهِ ص بِأَلْفِ حَدِيثٍ لِكُلِّ حَدِيثٍ أَلْفُ بَابٍ.

اصبغ بن نباته گوید: شنیدم علی(ع)میفرمود رسول خدا هزار حدیث بمن بیان فرمود که برای هر حدیثی هزار باب است.

جَهْلُ اَلشَّابِّ مَعْذُورٌ وَ عِلْمُهُ مَحْقُور

نادانی جوان معذور، و دانش او خوار شمرده شده است.

عن علی علیه السلام و ابن عباس و جابر بن عبدالله: قال صلی الله علیه وآله: أنَا مَدِینَةُ الْعِلْمِ وَ عَلِی بابُها، فَمَنْ أرادَ العِلْمَ فَلْیأتِ الْبابَ.

علی علیه السلام و ابن عباس و جابر بن عبدالله روایت کرده اند که پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله فرمود: من شهر علمم و علی دروازه آن، پس هر کس طالب علم باشد ازدروازه آن وارد شود. [i] [i] الفردوس، ج 1، ص 44/ 106؛ المستدرک (حاکم)، ج 3، ص 126؛ تاریخ بغداد، ج 2، ص 277 و ج 4، ص 348؛ مجمع الزوائد، ج 9، ص 114؛ تهذیب تاریخ دمشق، ج 3، ص 38؛ اللآلی المصنوعة (سیوطی)، ج 1، ص 329؛ اسد الغابة، ج 4، ص 22. درکتاب فتح الملک العلی بصحة حدیث باب مدینة العلم علی، ص 164 این گونه آمده است: حافظ سیوطی در الجامع الکبیر می گوید: مدتی بود که در مقام پاسخگویی به این پرسش که سند این حدیث چگونه است می گفتم: حسن است تا از حسن اتفاق مواجه شدم با تصحیح ابن جریر در رابطه با نقل حدیث از علی از کتاب تهذیب الآثار به همراه تصحیح…

عِلْمٌ لاَ يُصْلِحُكَ ضَلاَلٌ وَ مَالٌ لاَ يَنْفَعُكَ وَبَال

دانشی که تو را اصلاح نکند گمراهی است.و مالی که تو را سود ندهد گرفتاری است.

غَنِيمَةُ اَلْأَكْيَاسِ مُدَارَسَةُ اَلْحِكْمَة

غنیمت زیرکان، مباحثۀ حکمت است.

لَنْ يُحْرِزَ اَلْعِلْمَ إِلاَّ مَنْ يُطِيلُ دَرْسَه

هرگز دانش را به دست نمی آورد، مگر کسی که درس خواندن خود را به درازا کشاند.

مَنْ أَكْثَرَ مُدَارَسَةَ اَلْعِلْمِ لَمْ يَنْسَ مَا عَلِمَ وَ اِسْتَفَادَ مَا لَمْ يَعْلَم

کسی که فراوان گفتگوی علمی کند، آنچه را می داند فراموش نکند و آنچه را نمی داند بازیابد.

لاَ عِلْمَ لِمَنْ لاَ بَصِيرَةَ لَه

کسی که بینایی ندارد، دانش ندارد.

أَنَّهُ سَأَلَ أَمِيرَ اَلْمُؤْمِنِينَ ع عَنْ قَوْلِهِ تَعَالَى أَنِ اُشْكُرْ لِي وَ لِوالِدَيْكَ إِلَيَّ اَلْمَصِيرُ فَقَالَ اَلْوَالِدَانِ اَللَّذَانِ أَوْجَبَ اَللَّهُ لَهُمَا اَلشُّكْرَ هُمَا اَللَّذَانِ وَلَدَا اَلْعِلْمَ وَ وَرَّثَا اَلْحُكْمَ وَ أَمَرَ اَلنَّاسَ بِطَاعَتِهِمَا ثُمَّ قَالَ اَللَّهُ إِلَيَّ اَلْمَصِيرُ فَمَصِيرُ اَلْعِبَادِ إِلَى اَللَّهِ وَ اَلدَّلِيلُ عَلَى ذَلِكَ اَلْوَالِدَانِ ثُمَّ عَطَفَ اَلْقَوْلَ عَلَى اِبْنِ حَنْتَمَةَ وَ صَاحِبِهِ فَقَالَ فِي اَلْخَاصِّ وَ اَلْعَامِّ وَ إِنْ جاهَداكَ عَلى أَنْ تُشْرِكَ بِي يَقُولُ فِي اَلْوَصِيَّةِ وَ تَعْدِلُ عَمَّنْ أُمِرْتَ…

اصبغ بن نباته از امیر المومنین علیه السلام راجع بقول خدای تعالی: «مرا و پدر و مادرت را سپاسگزاری کن و سرانجام بسوی منست-14 سوره 31-»پرسید، حضرت فرمود: پدر و مادری که خدا سپاسگزاری ایشان را واجب کرده، آنهایند که علم از آنها تراوش کند و حکمت را(پس از مرگ خود)بارث گذارند و مردم باطاعتشان مامورند. و خدا پس از آن فرماید: «سرانجام بسوی منست» سرانجام بندگان بسوی خداست و راهنمایش همان پدر و مادر هستند. سپس خدا روی سخن را متوجه پسر حنتمه و رفیقش نموده(یعنی عمر و ابو بکر، زیرا حنتمه نام مادر عمر است)و نسبت بخاص و عام(پیغمبر و سایر مردم)فرموده است: «و اگر با تو ستیزه کنند که بمن شرک آوری»یعنی از پیش خود در باره وصی ات سخنی گویی و از آنکه دستور اطاعتش داری برگردی از آنها فرمان مبر و سخنشان را مشنو. سپس…

اَلْعِلْمُ زَيْنُ اَلْحَسَب

دانش، آرایش نژاد است.

لاَ عِزَّ أَشْرَفُ مِنَ اَلْعِلْم

عزّتی بزرگتر از دانش نیست.

اَلْعِلْمُ عِزٌّ. اَلطَّاعَةُ حِرْز

دانش، عزّت و فرمانبرداری، پناهگاه است.