احادیث درباره علی علیه السلام در بهشت از پیامبر اکرم (ص)

مَن بَنی عَلی ظَهرِ الطَّریقِ ما یأوی عابِرَ سَبیلٍ بَعَثَهُ اللّهُ یومَ القِیامَةِ عَلی نَجیبٍ مِن دُرٍّ، وَ وَجهُهُ یضیءُ لأِهلِ الجَنَّةِ نورا حَتّی یزاحِمَ إبراهیمَ خَلیلَ الرَّحمنِ علیه السلام فی قُبَّتِه.

هر کس در کنار راه، سرپناهی برای رهگذران بسازد، خداوند در روز قیامت، او را سوار بر شتر راهواری از مروارید، محشور فرماید، در حالی که چهره اش برای بهشتیان، نورافشانی می کند تا آنکه همنشین ابراهیم خلیل الرحمن در بارگاهش شود.

عن ابن مردویه: قال رسول الله صلی الله علیه وآله: فی الجَنَّةِ دَرَجَةٌ تُدْعی «الوَسِیلَةَ» فَإذا سَألْتُمُ اللهَ فَاسْألُوا لِی الْوَسیلَةَ، قالوُا: یا رَسُولَ اللهِ، مَنْ یسْکنُ مَعَک فِیها؟ قَال: عَلِی وَفاطِمَةُ وَالْحَسَنُ وَالْحُسَینُ.

از ابن مردویه نقل است که گفت: نبی مکرم صلی الله علیه وآله فرمود: در بهشت درجه ای «وسیله» نام است. پس وقتی که از خداوند چیزی برای من می خواهید، «وسیله» را درخواست کنید. افراد حاضر پرسیدند: چه کسی در جوار شما در آن درجه سکونت خواهد گزید؟ فرمود: علی و فاطمه و حسن و حسین.

1. تفسیر ابن کثیر 68: 2؛ کنز العمال، 103: 12/ 34195، و 639: 13/ 37616؛ مقتل الحسین علیه السلام، خوارزمی، 141/ 67، سیوطی در مسند علی بن ابی طالب علیه السلام، 350: 1، مسند فاطمه سلام الله علیه، 69؛ الجامع الکبیر 305: 16/ 8070 حدیث را روایت کرده. المناقب ابن مغازلی، 247/ 295.

قال رسول الله صلی الله علیه وآله: مَن سَرَّهُ أنْ یحْیا حَیاتی وَ یمُوتَ مَماتی وَ یسْکنَ جَنَّةَ عَدْنٍ غَرَسَها رَبّی فَلْیوالِ عَلِیاً مِنْ بَعْدی وَلْیوالِ وَلِیهُ، وَلْیقْتَدِ بِالْأئِمَّةِ مِنْ بَعْدی، فَإنَّهُمْ عِتْرَتی، خُلِقُوا مِنْ طینتی، رزِقُوا فَهْماً وَ عِلْماً، وَ وَیلٌ لِلْمُکذِّبینَ بِفَضْلِهِمْ مِنْ أمَّتی، القاطِعینَ فیهِمْ صِلَتی، لا أنا لَهُمُ اللهُ شَفاعَتی.

رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: هر که بدین دلشاد است که چون من زیست کند، و چون من بمیرد، و در بهشت عدن که پروردگار درختان آن را غرس کرده است جای گیرد، بایستی بعد از من از علی هواداری کند و هوادار هواداران او باشد، و از امامان پس از من پیروی کند؛ زیرا آنان عترت من هستند، از سرشت من آفریده شده اند و فهم و علم روزی آنان ساخته اند. پس بدا بر تکذیب کنندگان از امت من که پیوند مرا درباره آنان بگسلد، خداوند شفاعت مرا شامل حالشان نگرداند.

1. حلیة الاولیاء، 86: 1؛ تاریخ دمشق (ترجمة الامام علی علیه السلام) 95: 2/ 596؛ کنزالعمال، 6/ 217؛ منتخب کنز العمال (چاپ شده در حاشیه المسند، 945) و غیر آن مثل فرائدالسمطین، کفایة الطالب؛ مسند احمد، مناقب علی علیه السلام و. ... نک: کتاب دیگر ما به نام امان الأمة من الضلال و الاختلاف و در کنز العمال نیز مانند آن از زیاد بن مطرف، 6/ 55 نقل شده است.

عن عبدالله بن عمر. قال رسول الله صلی الله علیه وآله: عَلِی أخی فِی الدُّنْیا وَ الآخِرَةِ.

از عبدالله بن عمر روایت است که گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: علی برادر من است در این جهان و سرای دیگر.

1. ترمذی درسنن، 636: 5/ 7320 از ابن عمر روایت می کند که رسول خدا صلی الله علیه وآله میان اصحابش پیمان برادری بست (علی در این موقع تنها ماند) در این لحظه با دیدگان اشک آلود حضور پیامبر صلی الله علیه وآله رسید و گفت: «یا نبی الله! بین ملازمان و همراهانتان پیوند اخوت ایجاد کردی ولی میان من و کسی پیوند برادری برقرار نفرمودی.» حضرت فرمود: «تو برادر من در این جهان و سرای دیگر هستی.» حاکم در مستدرک، 14: 3 و سیوطی در الجامع الصغیر، ح 5589. و در کتاب مناقب سیدنا علی علیه السلام از زید بن ارقم نقل است که رسول خدا صلی الله علیه و آله به علی علیه السلام فرمود: «تو برادر و رفیق منی.» و در فردوس الاخبار، 15: 3/ 4182 از آن سرور صلی الله علیه وآله نقل است که فرمود: «علی برادر و عموزاده من است». ابن عساکر از عباس روایت آورده که رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: «بهترین برادرانم علی، بهترین عموهایم حمزه است.» تاریخ دمشق (ترجمة الامام علی علیه السلام) 138: 1 و رجوع شود به مجمع الزوائد، 9/ 111 باب منزلته و مؤاخاته. گفتنی است که حدیث مؤاخات از احادیث مشهور بین فریقین است. و ایجاد پیوند برادری بیش از یک نوبت انجام شده است. در حدیث دیگر از مسند زید بن ابی اوفی در باب مؤاخات چنین آمده است: وقتی علی علیه السلام از تأخیر پیوند برادری اش شِکوه کرد، نبی مکرّم صلی الله علیه وآله فرمود: «قسم به خدایی که مرا به حق مبعوث فرمود [پیمان ] تو را به عقب نینداختم مگر برای این که تو را برادر خود کنم. تو برادر منی و نسبت به من چون هارون نسبت به موسایی با این فرق که پس از من پیامبری نخواهد بود و تو برادر و وارث من هستی.» علی گفت: «از تو چه چیزی به ارث می برم یا رسول الله؟» فرمود: «آنچه را پیامبران پیش از من ارث گذاشتند.» پرسید: «انبیای پیشین چه چیزی به ارث گذاشتند؟» فرمود: «کتاب خدا و سنت پیامبرانشان و تو با منی در قصرم در بهشت با دخترم فاطمه و تو برادر و رفیق منی.» این حدیث را احمد در کتاب مناقب علی آورده. کنز العمال، 106 105: 13 ح 36345. می گویم: چه قدر شایسته است که دوستدار علی علیه السلام به هنگام ذکر احادیث «پیوند برادری» که روایاتش متواتر است به ترنم این اشعار که منسوب به امیر مؤمنان علیه السلام است بپردازد. ترجمه اشعار طبق نقل کنز العمال، 112: 13 چنین است: «رسول خدا صلی الله علیه وآله برادر و پدر خانم من است و حمزه سید الشهدا عمویم می باشد.» و جعفر طیار که (در بهشت) بامداد و شامگاه همراه فرشتگان پرواز می کند برادر من است. و فاطمه دخت محمد صلی الله علیه وآله همسر و آرام جان من است که گوشتش با گوشت و خونم در آمیخته است. و نواده های پیامبر صلی الله علیه وآله (حسنین علیهما السلام) دو فرزند من از فاطمه اند، چه کسی از شما را نصیبی همچون نصیب من هست؟ بر تمام شما در ایمان به خدا و پیامبر پیشتازم در حالی که هنوز خُرد بودم و به مرز بلوغ جسمی نرسیده بودم.

عن أبی سعید: قال رسول الله صلی الله علیه وآله: یا عَلِی، مَعَک یوْمَ القِیامَةِ عَصاً مِنْ عُصِی الجَنَّةِ تَذوُدُ بِها المُنافِقِینَ عَنْ حَوْضِی.

ابو سعید گوید: رسول خدا صلی الله علیه وآله فرمود: ای علی! دررستاخیز عصایی از عصاهای بهشتی در اختیار داری که به وسیله آن منافقان را از حوضم خواهی راند.

1. الفردوس، 317: 5/ 8305؛ مجمع الزوائد، 135: 9؛ المعجم الصغیر/ 1014 و طبرانی در المعجم الاوسط (71: 6/ 5149) از عبدالله بن اجارة بن قیس نقل کرده که گفت: شنیدم علی بر فراز منبر می گفت: «با دستان کوتاه خویش کفار و منافقان را از حوض رسول خدا صلی الله علیه وآله دور می سازم آنسان که آب دهندگان شتر (ساربانان)، شترهای بیگانه را از حوض هایشان دور می کنند.» و در المعجم الکبیر (319: 1/ 948) از ابو رافع نقل شده که رسول خدا صلی الله علیه وآله فرمود: «تو و پیروانت برمن در کنار حوض کوثر وارد می شوید در حالی که از آب حوض سیراب گشته اید و رخسارتان سفیداست. اما دشمنانت با چهره ای کریه و قبیح المنظر و لب تشنه بر من وارد خواهند شد.» و در المعجم الکبیر: 319/ 948 از ابو رافع نقل شده که نبی مکرم صلی الله علیه وآله به علی علیه السلام فرمود: «تو و پیروانت در حالی بر من در کنار حوض در آیید که از آب بهره ور شده و سیراب گشته اید و رویتان سپید است. اما دشمنانت در حالی بر من وارد آیند که تشته کام و سیمایشان زشت و بدمنظر است.» نیز رجوع شود به: مجمع الزوائد، 131: 9/ 8310؛ کنز العمال، 157: 13/ 3684؛ تاریخ دمشق (ترجمة الامام علی علیه السلام)، ج 1، ح 329؛ جواهر المطالب از باعونی، 75: 1/ 233.

عن أنس بن مالک: قال رسول الله صلی الله علیه وآله: هَبَطَ عَلَی المَلِکانِ لَمْ یهْبِطا مُنْذُ کانَتِ الأرْضُ، فَبَشَّرانی أنَّ الحَسَنَ وَ الحُسَینَ سِیدا أهْلِ الجَنّةِ. فَقُلْتُ: ابُوهُما خَیرٌ مِنْهُما.

انس بن مالک نقل کرده که رسول خدا صلی الله علیه وآله فرمود: دو ملک بر من نازل شدند که از آغاز آفرینش زمین تا آن زمان، فرود نیامده بودند. آن دو به من بشارت دادند که حسن و حسین سَرور و آقای بهشتیان اند. من افزودم: «پدرشان از آن، بهتر است.»

1. الفردوس، 343: 4/ 6993؛ کنز العمال، 34293؛ زهر الفردوس، 134: 4.

عن جابر بن عبدالله: قال رسول الله صلی الله علیه وآله: مَکتُوبٌ عَلی بابِ الجَنِّةِ [لا إلهَ الّا اللهُ]، مُحمَّدٌ رَسُولُ اللهِ، عَلِی بْنُ أبی طالِبٍ أخَوُ رَسُولِ اللهِ قَبْلَ أنْ یخْلُقَ [اللهُ] السَّماواتِ وَ الْأرْضَ بِألْفَی عامٍ.

از جابر بن عبدالله روایت است که رسول خدا صلی الله علیه وآله فرمود: بر سر درِ بهشت نوشته شد: [خدایی جز الله نیست] محمد فرستاده خداست، و علی برادر فرستاده خداست و پیش از دوهزار سال از آنکه خداوند آسمان و زمین را بیافریند.

1. الفردوس، 123: 4/ 6380 و 257: 2/ 3195؛ کنزالعمال/ 36435؛ توضیح الدلائل، 208؛ حلیة الاولیاء، 251: 7؛ تاریخ بغداد، 7/ 387. ابن عباس از رسول خدا صلی الله علیه وآله روایت کرده که حضرت فرمود: «شبی که به معراج برده شدم، مشاهده کردم بر سر در بهشت نگاشته شده: خدایی جز خدای یگانه نیست، محمد فرستاده پروردگارت وعلی حبیب او وحسن وحسین برگزیده اش، و فاطمه، منتخبش، و لعنت حق نثار دشمنانشان.» تاریخ بغداد، 209: 1؛ تهذیب تاریخ دمشق، 322: 4؛ المناقب خوارزمی، 302/ 297؛ و در مجمع الزوائد، 9/ 11 چنین آمده است: خدایی جز خدای یکتا نیست، محمد فرستاده خدا و علی برادر پیامبر است دوهزار سال قبل از آفریدن آفرینش.

عن علی بن ابی طالب علیه السلام: قال رسول الله صلی الله علیه و آله: لَوْ أنَّ عَبْداً عَبَداللهَ مِثْلَ ما قامَ نُوحٌ فی قَوْمِهِ، وَکانَ لَهُ مِثْلُ احُدٍ ذَهَباً فَأنْفَقَهُ فی سَبیلِ اللهِ، وَ مُدَّ فی عُمْرِهِ حَتّی یحُجَّ ألْفَ عام عَلی قَدَمَیهِ، ثُمَّ قُتِلَ بَینَ الصّفا والْمَرْوَةِ مَظْلُوماً، ثمَّ لَمْ یوالِک یا عَلِی، لَمْ یشُمَّ رائِحَةَ الجَنّةَ وَلَمْ یدْخُلْها.

از علی بن ابی طالب علیه السلام روایت شده که رسول خدا صلی الله علیه وآله فرمود: هرگاه بنده ای خدا را به مدت عمر نوح که در میان قومش قیام کرد [نهصد و پنجاه سال] به عبادت خدا بپردازد، و به مقدار کوه احد طلا داشته باشد و در راه خدا انفاق کند، و بر فرض به قدری عمر کند تا بتواند با پای پیاده هزار سال حج به جا آورد، و بعد (دربهترین مکان) بین صفا و مروه به ناحق کشته شود، اما ولایت تو را قبول نداشته باشد بوی بهشت به مشام او نمی رسد و داخل آن نمی شود.

1. الفردوس، 364: 3/ 5103؛ تنزیه الشریعة، 1، ص 398؛ المناقب خوارزمی، 67/ 40.

عن علی علیه السلام قال: أخبرنی رسول الله صلی الله علیه وآله: إنَّ أوَّلَ مَنْ یدْخُلُ الْجَنَّةَ أنَا و فاطِمَةُ وَ الْحَسَنُ وَ الْحُسَینُ. فَقُلْتُ: یا رَسُولَ اللهِ، صَلَی اللهُ عَلَیهِ وَآلِهِ فَمُحِبُّونا؟ قالَ: مِنْ وَرائِکمْ.

از علی نقل است که فرمود: رسول خدا صلی الله علیه وآله به من فرمود: همانا نخستین گروهی که به بهشت در آیند من و فاطمه و حسن و حسین می باشیم. پرسیدم: «دوستداران ما چه موقعیتی دارند؟» فرمود: «ایشان به دنبال سر شما وارد بهشت می شوند.»

1. کنز العمال، 639: 12/ 37613 به نقل از مستدرک حاکم و صواعق و ذخائر العقبی و غیر آن.

عن حذیفة: قال رسول الله صلی الله علیه وآله: عَلی قَسیمُ النّارِ.

از حذیفه روایت است که رسول خدا صلی الله علیه وآله فرمود: علی تقسیم گر آتش دوزخ است.

1. الفردوس، 64: 3/ 4180. نیز مراجعه شود به طبقات الحنابله، 32: 1؛ تاریخ دمشق (ترجمة الامام علی علیه السلام) 253: 2/ 775. دار قطنی در العلل الواردة (273: 6/ 1132) از ابوذر روایت کرده که رسول اکرم صلی الله علیه وآله فرمود: «علی تقسیم گر آتش دوزخ است، دوستانش را به بهشت و دشمنانش را به دوزخ می افکند.» در طبقات الحنابله (320: 1/ 448) محمد بن منظور طوسی می گوید: نزد احمد بن حنبل بودیم که مردی به وی گفت: ای اباعبدالله! چه گویی درباره این حدیثی که علی گفته است: «من تقسیم کننده آتش دوزخم.» احمد گفت: چه انکاری در این حدیث دارید؟ مگر برای ما از پیامبر روایت نشده که به علی فرمود: «جز مؤمن تو را دوست نمی دارد، و جز منافق تو را دشمن نمی دارد؟» گفتم: [چرا.] گفت: [جای ] مؤمن کجاست؟ گفتیم: بهشت. گفت: [جای ] منافق در کجاست؟ پاسخ دادیم، در آتش. گفت بنابراین علی تقسیم گر آتش دوزخ است.

عن أنس: قال رسول الله صلی الله علیه وآله: ثَلاثَةٌ تَشْتاقُ إلَیهِمُ الجَنَّةُ: عَلی وَ عَمّارٌ وَ سَلْمانُ.

انس از رسول خدا صلی الله علیه وآله روایت کرده است که حضرت فرمود: بهشت در آرزوی دیدار سه تن به سر می برد: علی، عمار و سلمان. [i]

1. [i] الفردوس، 100: 2/ 2530، تاریخ دمشق (ترجمة الامام علی علیه السلام)، 2/ 178، 182/ 666؛ جواهر المطالب، 227: 1؛ فرائد السمطین، 292: 1. انس درضمن حدیثی روایت کرده که رسول اکرم صلی الله علیه وآله به علی علیه السلام فرمود: «به خدا سوگند تو نخستین آنهایی» و این را سه مرتبه بیان فرمود. علی سؤال کرد: پدر و مادرم به فدایت آن سه تن کیان اند؟ جواب داد: «مقداد و سلمان و ابوذر رضوان الله علیهم» مجمع الزوائد، 9/ 117. و از ابن عباس روایت شده که رسول خدا صلی الله علیه وآله فرمود: «از هیچ آسمانی نگذشتم جز آنکه اهل آن را در آرزوی دیدار علی بن ابی طالب یافتم. و هیچ پیامبری در بهشت نیست جز آنکه مشتاق علی بن ابی طالب است». جواهرالمطالب، 1/ 257.

عن عمر، قال: سمعت رسول الله صلی الله علیه وآله یقول لعلی: یا عَلی یدُک فی یدی تَدْخُلُ مَعِی الجَنَّةَ حَیثُ أدْخُلُ.

از عمر بن خطاب نقل است که گفت: شنیدم پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله به علی فرمود: ای علی! روز قیامت در حالی که دست تو در دست من باشد وارد بهشت می شوی و من هر کجا که داخل شدم، وارد خواهی شد. [i]

1. [i] تاریخ دمشق( ترجمة الامام علی علیه ‏السلام) 337: 2/ 846؛ ذخایر العقبی، 89؛ الریاض النضرة، 2/ 209؛ جواهر المطالب، 1/ 227.