مَنْ أَسْبَغَ وُضُوءَهُ وَ أَحْسَنَ صَلاَتَهُ وَ أَدَّى زَكَاةَ مَالِهِ وَ كَفَّ غَضَبَهُ وَ سَجَنَ لِسَانَهُ وَ اِسْتَغْفَرَ لِذَنْبِهِ وَ أَدَّى اَلنَّصِيحَةَ لِأَهْلِ بَيْتِ نَبِيِّهِ ص فَقَدِ اِسْتَكْمَلَ حَقَائِقَ اَلْإِيمَانِ وَ أَبْوَابُ اَلْجَنَّةِ مَفْتُوحَةٌ لَهُ.
امام کاظم علیه السلام از پدرش امام صادق علیه السلام روایت نموده که پیامبر خدا صلی الله علیه و آله فرمود: آن کس که کامل وضو گیرد و نیکو نماز گزارد و زکات دارایی اش را بپردازد و خشمش را فرو برد و زبانش را به بند کشد و برای گناهانش آمرزش جوید و نیک خواه خاندان پیامبر صلی الله علیه و آله باشد، بی گمان حقیقت های ایمان در او به کمال رسیده و درهای بهشت برای او گشوده شده است
مَا أَنْفَقَ مُؤْمِنٌ مِنْ نَفَقَةٍ هِيَ أَحَبُّ إِلَى اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ مِنْ قَوْلِ اَلْحَقِّ فِي اَلرِّضَا وَ اَلْغَضَبِ.
رسول خدا(ص)فرمود: مومن هر چه انفاق کند، نزد خداوند از حق گویی در حال رضا و خشم محبوبتر نیست.
ثَلاَثُ خِصَالٍ مَنْ كُنَّ فِيهِ أَوْ وَاحِدَةٌ مِنْهُنَّ كَانَ فِي ظِلِّ عَرْشِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ يَوْمَ اَلْقِيَامَةِ يَوْمَ لاَ ظِلَّ إِلاَّ ظِلُّهُ رَجُلٌ أَعْطَى اَلنَّاسَ مِنْ نَفْسِهِ مَا هُوَ سَائِلُهُمْ لَهَا وَ رَجُلٌ لَمْ يُقَدِّمْ رِجْلاً وَ لَمْ يُؤَخِّرْ أُخْرَى حَتَّى يَعْلَمَ أَنَّ ذَلِكَ لِلَّهِ فِيهِ رِضًى أَوْ سَخَطٌ وَ رَجُلٌ لَمْ يَعِبْ أَخَاهُ اَلْمُسْلِمَ بِعَيْبٍ حَتَّى يَنْفِيَ ذَلِكَ اَلْعَيْبَ مِنْ نَفْسِهِ فَإِنَّهُ لاَ يَنْفِي مِنْهَا عَيْباً إِلاَّ بَدَا لَهُ عَيْبٌ وَ كَفَى بِالْمَرْءِ شُغُلاً بِنَفْسِهِ عَنِ اَلنَّاسِ.
رسول خدا(ص)فرمود: در هر کس سه صفت و یا یکی از آن سه باشد بروز قیامت که هیچ سایه ای جز سایه الهی نیست او در سایه عرش خدا خواهد بود: مردیکه رفتارش با دیگران آنچنان باشد که همان رفتار را نسبت بخود از دیگران انتظار دارد و مردی که تا رضا و خشم الهی را در کاری احراز نکرده گامی پس و پیش ننهد و مردیکه تا عیبی را از خویشتن دور نساخته از برادرش در آن باره عیب جویی ننماید و البته چنین است که هر عیبی را از خود دور بکند عیبی دیگر در خویشتن مشاهده خواهد نمود و هر کس بخویشتن بپردازد مجال عیب جویی دیگران را نخواهد داشت.
أَنَّهُ قَالَ فِي وَصِيَّتِهِ لَهُ يَا عَلِيُّ ثَلاَثٌ دَرَجَاتٌ وَ ثَلاَثٌ كَفَّارَاتٌ وَ ثَلاَثٌ مُهْلِكَاتٌ وَ ثَلاَثٌ مُنْجِيَاتٌ فَأَمَّا اَلدَّرَجَاتُ فَإِسْبَاغُ اَلْوُضُوءِ فِي اَلسَّبَرَاتِ وَ اِنْتِظَارُ اَلصَّلاَةِ بَعْدَ اَلصَّلاَةِ وَ اَلْمَشْيُ بِاللَّيْلِ وَ اَلنَّهَارِ إِلَى اَلْجَمَاعَاتِ وَ أَمَّا اَلْكَفَّارَاتُ فَإِفْشَاءُ اَلسَّلاَمِ وَ إِطْعَامُ اَلطَّعَامِ وَ اَلتَّهَجُّدُ بِاللَّيْلِ وَ اَلنَّاسُ نِيَامٌ وَ أَمَّا اَلْمُهْلِكَاتُ فَشُحٌّ مُطَاعٌ وَ هَوًى مُتَّبَعٌ وَ إِعْجَابُ اَلْمَرْءِ بِنَفْسِهِ وَ أَمَّا اَلْمُنْجِيَاتُ فَخَوْفُ اَللَّهِ فِي اَلسِّرِّ وَ…
رسول خدا(ص)در وصیتش بامیر المومنین(ع)فرمود: یا علی سه چیز باعث درجه است و سه چیز کفاره گناه و سه چیز کشنده و سه چیز نجات بخش. اما موجبات درجه: در هوای سرد وضوی کامل گرفتن، و پس از ادای نمازی بانتظار نماز دیگر بودن و در شبانه روز بنماز جماعت رفتن است. و اما کفارات: آشکار سلام دادن و اطعام نمودن و نماز شب خواندن است، و اما کشنده ها: بخل فرمانروا در وجود انسانی و هوای نفس پیروی شده و خود پسندی است. و اما نجات بخش ها: در پیدا و نهان از خدای ترسیدن و در حال بی نیازی و نیازمندی میانه رو بودن و در حال رضا و خشم بعدالت سخن گفتن است.
يَا أَنَسُ أَسْبِغِ اَلْوُضُوءَ تَمُرُّ عَلَى اَلصِّرَاطِ مَرَّ اَلسَّحَابِ أَفْشِ اَلسَّلاَمَ يَكْثُرْ خَيْرُ بَيْتِكَ أَكْثِرْ مِنْ صَدَقَةِ اَلسِّرِّ فَإِنَّهَا تُطْفِئُ غَضَبَ اَلرَّبِّ عَزَّ وَ جَلَّ.
انس بن مالک گوید: روزی رسول خدا فرمود: ای انس وضو را کامل بگیر و آب را بهمه اعضای وضو برسان تا از پل صراط همانند ابر بگذری و سلام را آشکارا بگو تا خیر و برکت خانه است زیاده شود و صدقه پنهانی بسیار بده که صدقه به پنهانی دادن آتش خشم پروردگار عز و جل را خاموش میکند
قَالَ سُئِلَ رَسُولُ اَللَّهِ ص عَنْ خِيَارِ اَلْعِبَادِ فَقَالَ اَلَّذِينَ إِذَا أَحْسَنُوا اِسْتَبْشَرُوا وَ إِذَا أَسَاءُوا اِسْتَغْفَرُوا وَ إِذَا أُعْطُوا شَكَرُوا وَ إِذَا اُبْتُلُوا صَبَرُوا وَ إِذَا غَضِبُوا غَفَرُوا .
امام باقر(ع)فرمود: از رسول خدا سوال شد از بهترین بندگان فرمود: کسانی هستند که چون نیکی کنند شاد گردند و چون بد کنند آمرزش بطلبند و چون چیزی بآنان داده شود سپاسگزار باشند و چون گرفتار شوند شکیبایی کنند و چون خشم گیرند گذشت کنند.
وَ أَتَاهُ رَجُلٌ مِنْ بَنِي تَمِيمٍ يُقَالُ لَهُ أَبُو أُمَيَّةَ فَقَالَ إِلاَمَ تَدْعُو اَلنَّاسَ يَا مُحَمَّدُ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اَللَّهِ ص أَدْعُوا إِلَى اَللّهِ عَلى بَصِيرَةٍ أَنَا وَ مَنِ اِتَّبَعَنِي َ أَدْعُو إِلَى مَنْ إِذَا أَصَابَكَ ضُرٌّ فَدَعَوْتَهُ كَشَفَهُ عَنْكَ وَ إِنِ اِسْتَعَنْتَ بِهِ وَ أَنْتَ مَكْرُوبٌ أَعَانَكَ وَ إِنْ سَأَلْتَهُ وَ أَنْتَ مُقِلٌّ أَغْنَاكَ فَقَالَ أَوْصِنِي يَا مُحَمَّدُ فَقَالَ لاَ تَغْضَبْ قَالَ زِدْنِي قَالَ اِرْضَ مِنَ اَلنَّاسِ بِمَا تَرْضَى لَهُمْ بِهِ مِنْ نَفْسِكَ فَقَالَ زِدْنِي فَقَالَ لاَ تَسُبَّ اَلنَّاسَ فَتَكْتَسِبَ اَلْعَدَاوَةَ…
مردی به نام ابو امیه از قبیله بنی تمیم نزد پیامبر آمد و گفت: ای محمد مردم را به چه فرا می خوانی؟ پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: من و پیروان من از روی آگاهی و بصیرت، مردم را به سوی خدا دعوت می کنیم؛ من به سوی کسی دعوت می کنم که چون به تو زیانی رسد و تو او را بخوانی آن را از تو دور می سازد و چون گرفتار شوی و از او درخواست کمک نمایی، تو را کمک می کند. اگر تهیدست باشی و دست نیاز به سوی او گشایی بی نیازت گرداند. آن مرد عرض کرد: ای محمد مرا اندرز ده پیامبر فرمود: خشم مگیر. ابو امیه گفت: بیشتر فرما پیامبر فرمود: آنچه را برای خود می پسندی برای مردم نیز بپسند. گفت: زیاده تر لطف کن پیامبر فرمود: به مردم دشنام مده که سبب دشمنی شود گفت: برایم بیشتر فرما پیامبر فرمود: از نیکی و احسان به اهلش دریغ…
قَالَ عِيسَى اِبْنُ مَرْيَمَ لِلْحَوَارِيِّينَ تَحَبَّبُوا إِلَى اَللَّهِ وَ تَقَرَّبُوا إِلَيْهِ قَالُوا يَا رُوحَ اَللَّهِ بِمَا ذَا نَتَحَبَّبُ إِلَى اَللَّهِ وَ نَتَقَرَّبُ قَالَ بِبُغْضِ أَهْلِ اَلْمَعَاصِي وَ اِلْتَمِسُوا رِضَا اَللَّهِ بِسَخَطِهِمْ قَالُوا يَا رُوحَ اَللَّهِ فَمَنْ نُجَالِسُ إِذاً قَالَ مَنْ يُذَكِّرُكُمُ اَللَّهَ رُؤْيَتُهُ وَ يَزِيدُ فِي عِلْمِكُمْ مَنْطِقُهُ وَ يُرَغِّبُكُمْ فِي اَلْآخِرَةِ عَمَلُهُ.
عیسی بن مریم علیهما السلام به حواریون خود فرمود: خود را دوست خدا نمایید و به او تقرب جویید. عرض کردند: ای روح الله چگونه خود را دوست خدا سازیم و به او تقرب جوییم؟ فرمود: به وسیله دشمن داشتن مردم نافرمان و گناهکار و نیز خشنودی خدا را با به خشم آوردن آنان بجویید. گفتند: ای روح الله در این صورت با چه کسانی همنشین باشیم؟ فرمود: با آن که دیدارش شما را به یاد خدا اندازد و گفتارش بر علم شما بیفزاید و کردارش شما را به آخرت ترغیب نماید.
وَ قَالَ ص يَوْماً أَيُّهَا اَلنَّاسُ مَا اَلرَّقُوبُ فِيكُمْ قَالُوا اَلرَّجُلُ يَمُوتُ وَ لَمْ يَتْرُكْ وَلَداً فَقَالَ ص بَلِ اَلرَّقُوبُ حَقُّ اَلرَّقُوبِ رَجُلٌ مَاتَ وَ لَمْ يُقَدِّمْ مِنْ وُلْدِهِ أَحَداً يَحْتَسِبُهُ عِنْدَ اَللَّهِ وَ إِنْ كَانُوا كَثِيراً بَعْدَهُ ثُمَّ قَالَ ص مَا اَلصُّعْلُوكُ فِيكُمْ قَالُوا اَلرَّجُلُ اَلَّذِي لاَ مَالَ لَهُ فَقَالَ ص بَلِ اَلصُّعْلُوكُ حَقُّ اَلصُّعْلُوكِ مَنْ لَمْ يُقَدِّمْ مِنْ مَالِهِ شَيْئاً يَحْتَسِبُهُ عِنْدَ اَللَّهِ وَ إِنْ كَانَ كَثِيراً مِنْ بَعْدِهِ ثُمَّ قَالَ ص مَا اَلصُّرَعَةُ فِيكُمْ قَالُوا اَلشَّدِيدُ اَلْقَوِيُّ اَلَّذِي لاَ…
روزی پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: ای مردم، رقوب به نظر شما چیست و کیست؟ گفتند: مردی که بمیرد و فرزند از خود باقی نگذارد. پیامبر فرمود: رقوب به معنای واقعی مردی است که بمیرد در حالی که از فرزندان خود کسی را پیش از خود تقدیم درگاه حضرت حق نکرده باشد تا نزد خود به حساب آورده شود، هر چند فرزندان بسیاری پس از مرگ خود داشته باشد، سپس فرمود: صعلوک در میان شما کیست؟ گفتند: آن مردی است که بینواست. پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: بلکه بینوا به معنای واقعی کسی است که چیزی از مال و ثروت خود پیش از مرگش تقدیم درگاه الهی نکرده باشد تا نزد خدا به حساب آورده شود، هر چند مال و منال بسیاری از خود به جا بگذارد. سپس فرمود قهرمان کشتی نزد شما کیست؟ گفتند: مرد پر قدرت و پر توانی که پشتش را به خاک نرسانده…
إِذَا غَضِبَ اَللَّهُ عَلَى أُمَّةٍ وَ لَمْ يُنْزِلِ اَلْعَذَابَ عَلَيْهِمْ غَلَتْ أَسْعَارُهَا وَ قَصُرَتْ أَعْمَارُهَا وَ لَمْ تَرْبَحْ تُجَّارُهَا وَ لَمْ تَزْكُ ثِمَارُهَا وَ لَمْ تَغْزُرْ أَنْهَارُهَا وَ حُبِسَ عَنْهَا أَمْطَارُهَا وَ سُلِّطَ عَلَيْهَا أَشْرَارُهَا.
هر گاه خداوند بر امتی خشم کند ولی عذابی بر آنان فرو نفرستد، نرخهاشان گران شود و عمرهاشان کوتاه گردد، و بازرگانانشان سود نکنند و میوه هاشان مرغوب نشود و رودهاشان پر آب نباشد و بارانشان نبارد و اشرارشان بر آنان مسلط شوند.
مَنْ طَلَبَ رِضَا مَخْلُوقٍ بِسَخَطِ اَلْخَالِقِ سَلَّطَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ عَلَيْهِ ذَلِكَ اَلْمَخْلُوقَ.
هر کس خشنودی مخلوق را به بهای خشم خالق جوید، خداوند-عز و جل- همان مخلوق را بر او مسلط سازد.
قَالَ اَللَّهُ جَلَّ جَلاَلُهُ مَنْ أَذْنَبَ ذَنْباً فَعَلِمَ أَنَّ لِي أَنْ أُعَذِّبَهُ وَ أَنَّ لِي أَنْ أَعْفُوَ عَنْهُ عَفَوْتُ.
امام صادق علیه السلام روایت نموده که پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: خدای شکوهمند می فرماید: هر که گناهی کند و بداند که اگر خواهم عذابش می کنم و اگر خواهم او را می بخشم، او را خواهم بخشید.