قال رسول اللّه صلى الله عليه و آله

احادیث درباره علم از پیامبر اکرم (ص)

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله

۲۲۲ حدیث · صفحه ۱۲ از ۱۹

اَلْعِلْمُ خَلِيلُ اَلْمُؤْمِنِ وَ اَلْحِلْمُ وَزِيرُهُ وَ اَلْعَقْلُ دَلِيلُهُ وَ اَلْعَمَلُ قَيِّمُهُ وَ اَلصَّبْرُ أَمِيرُ جُنُودِهِ وَ اَلرِّفْقُ وَالِدُهُ وَ اَلْبِرُّ أَخُوهُ وَ اَلنَّسَبُ آدَمُ وَ اَلْحَسَبُ اَلتَّقْوَى وَ اَلْمُرُوءَةُ إِصْلاَحُ اَلْمَالِ .

علم و دانش، دوست مومن است و بردباری، وزیرش و عقل، راهنمایش و کردار، سرپرستش و شکیبایی، فرمانده لشکرش و نرم رفتاری، پدرش و نیکوکاری، برادرش؛ نژاد او از آدم علیه السلام است و اصالت خانوادگی اش در پارسایی است و مردانگی او در پاکسازی مالش می باشد.

تحف العقول عن آل الرسول صلی الله علیه و آله، ج 2، ص 55

وَ قَالَ ص لِأَبِي ذَرٍّ أَيُّ عُرَى اَلْإِيمَانِ أَوْثَقُ قَالَ اَللَّهُ وَ رَسُولُهُ أَعْلَمُ فَقَالَ اَلْمُوَالاَةُ فِي اَللَّهِ وَ اَلْمُعَادَاةُ فِي اَللَّهِ وَ اَلْبُغْضُ فِي اَللَّهِ .

پیامبر صلی الله علیه و آله به ابو ذر، فرمود: کدام رشته ایمان محکم تر است؟ گفت: خدا و پیامبرش داناترند. پیامبر فرمود: دوستی کردن در راه خدا، دشمنی نمودن به خاطر خدا و کینه داشتن به خاطر خدا.

تحف العقول عن آل الرسول صلی الله علیه و آله، ج 2، ص 55

حُسْنُ اَلْمَسْأَلَةِ نِصْفُ اَلْعِلْمِ وَ اَلرِّفْقُ نِصْفُ اَلْعَيْشِ.

خوب پرسیدن نیمی از دانش و نرم رفتاری نیمی از زندگی خوش است.

تحف العقول عن آل الرسول صلی الله علیه و آله، ج 2، ص 56

وَ قَالَ ص أَرْبَعَةٌ تَلْزَمُ كُلَّ ذِي حِجًى وَ عَقْلٍ مِنْ أُمَّتِي قِيلَ يَا رَسُولَ اَللَّهِ مَا هُنَّ قَالَ اِسْتِمَاعُ اَلْعِلْمِ وَ حِفْظُهُ وَ نَشْرُهُ وَ اَلْعَمَلُ بِهِ .

چهار چیز است که هر هوشمند و خردمندی از امت من باید به آنها ملزم باشند. عرض شد: ای پیامبر خدا آنها چیست؟ فرمود: شنیدن علم، حفظ کردن آن، نشر آن و عمل کردن به آن.

تحف العقول عن آل الرسول صلی الله علیه و آله، ج 2، ص 57

إِنَّ مِنَ اَلْبَيَانِ سِحْراً وَ مِنَ اَلْعِلْمِ جَهْلاً وَ مِنَ اَلْقَوْلِ عِيّاً .

همانا برخی از سخنرانی ها سحرانگیز است و بعضی از معلومات، نادانی است و پاره ای از سخنان، بی زبانی است.

تحف العقول عن آل الرسول صلی الله علیه و آله، ج 2، ص 57

وَ كَتَبَ ص إِلَى مُعَاذٍ يُعَزِّيهِ بِابْنِهِ مِنْ مُحَمَّدٍ رَسُولِ اَللَّهِ إِلَى مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ سَلاَمٌ عَلَيْكَ فَإِنِّي أَحْمَدُ اَللَّهَ اَلَّذِي لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ أَمَّا بَعْدُ فَقَدْ بَلَغَنِي جَزَعُكَ عَلَى وَلَدِكَ اَلَّذِي قَضَى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ إِنَّمَا كَانَ اِبْنُكَ مِنْ مَوَاهِبِ اَللَّهِ اَلْهَنِيئَةِ وَ عَوَارِيهِ اَلْمُسْتَوْدَعَةِ عِنْدَكَ فَمَتَّعَكَ اَللَّهُ بِهِ إِلَى أَجَلٍ وَ قَبَضَهُ لِوَقْتٍ مَعْلُومٍ فَ إِنّا لِلّهِ وَ إِنّا إِلَيْهِ راجِعُون َ يَحْبِطَنَّ جَزَعُكَ أَجْرَكَ وَ لَوْ قَدِمْتَ عَلَى ثَوَابِ مُصِيبَتِكَ لَعَلِمْتَ أَنَّ اَلْمُصِيبَةَ قَدْ…

پیامبر این نامه تسلیت را به معاذ در مرگ پسرش نگاشت: از محمد رسول خدا به معاذ بن جبل، سلام بر تو به تحقیق من سپاس می گزارم خداوندی را که جز او معبودی نیست. اما بعد، به من خبر رسید که تو در فراق فرزندت که به قضای الهی رحلت کرده بیتابی می کنی، همانا پسرت از مواهب ارزنده خدا و یکی از امانت های او به تو بود و تو را از وجود او بهره مند ساخته بود تا موعد مرگ او فرا رسید و خداوند جانش ستاند. / انا لله و انا الیه راجعون / مبادا بیتابی تو در فراق او اجر و ثواب تو را از بین ببرد، اگر به ثواب مصیبت خود برسی خواهی دانست که مصیبت در برابر آن ثواب بزرگی که خدا برای آن تدارک دیده نسبت به اهل تسلیم و صبر، بسیار کم و کوتاه است. بدان که بیتابی کردن، مرده را برنمی گرداند و از تقدیر الهی جلوگیری نمی نماید؛ پس…

تحف العقول عن آل الرسول صلی الله علیه و آله، ج 2، ص 59

مَنْ لاَ يَسْتَحْيِ مِنَ اَلْحَلاَلِ نَفَعَ نَفْسَهُ وَ خَفَّتْ مَئُونَتُهُ وَ نَفَى عَنْهُ اَلْكِبْرَ وَ مَنْ رَضِيَ مِنَ اَللَّهِ بِالْيَسِيرِ مِنَ اَلرِّزْقِ رَضِيَ اَللَّهُ مِنْهُ بِالْقَلِيلِ مِنَ اَلْعَمَلِ وَ مَنْ يَرْغَبْ فِي اَلدُّنْيَا فَطَالَ فِيهَا أَمَلُهُ أَعْمَى اَللَّهُ قَلْبَهُ عَلَى قَدْرِ رَغْبَتِهِ فِيهَا وَ مَنْ زَهِدَ فِيهَا فَقَصَّرَ فِيهَا أَمَلَهُ أَعْطَاهُ اَللَّهُ عِلْماً بِغَيْرِ تَعَلُّمٍ وَ هُدًى بِغَيْرِ هِدَايَةٍ فَأَذْهَبَ عَنْهُ اَلْعَمَى وَ جَعَلَهُ بَصِيراً أَلاَ إِنَّهُ سَيَكُونُ بَعْدِي أَقْوَامٌ لاَ يَسْتَقِيمُ لَهُمُ اَلْمُلْكُ إِلاَّ بِالْقَتْلِ وَ…

هر کس از طلب حلال خجالت نکشد به خود سود رساند و خرجش سبک گردد و تکبر از او دور شود و هر کس از خدا به خاطر روزی اندک خشنود باشد، خدا از او به عمل اندک خشنود گردد و هر کس شیفته دنیا شود، آرزویش در آن دراز گردد و خدا به اندازه شیفتگی او به دنیا دلش را کور سازد. و هر کس شیفته دنیا نشود و آرزویش را در آن کوتاه نماید، خداوند به او علم لدنی عطا فرماید و بدون هدایتگر، خودش هدایتش می نماید و کور دلی را از او می زداید و چشم بصیرت به وی می بخشد. هان بعد از من مردمی به قدرت می رسند که جز با کشتار و زورگویی حکومتشان تثبیت نگردد و توانگری برای آنان جز با تنگ نظری حاصل نشود و محبوبیت در بین مردم پیدا نکنند جز با هوسرانی و سهل انگاری در دین. هلا هر کس این روزگار را دریابد و با آن که به توانگری تواند رسید…

تحف العقول عن آل الرسول صلی الله علیه و آله، ج 2، ص 59

قَالَ اَللَّهُ جَلَّ جَلاَلُهُ مَنْ أَذْنَبَ ذَنْباً فَعَلِمَ أَنَّ لِي أَنْ أُعَذِّبَهُ وَ أَنَّ لِي أَنْ أَعْفُوَ عَنْهُ عَفَوْتُ.

امام صادق علیه السلام روایت نموده که پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: خدای شکوهمند می فرماید: هر که گناهی کند و بداند که اگر خواهم عذابش می کنم و اگر خواهم او را می بخشم، او را خواهم بخشید.

ثواب الأعمال و عقاب الأعمال، ج 2، ص 179

قَالَ رَجُلٌ لِلنَّبِيِّ ص عَلِّمْنِي شَيْئاً إِذَا أَنَا فَعَلْتُهُ أَحَبَّنِيَ اَللَّهُ مِنَ اَلسَّمَاءِ وَ أَحَبَّنِيَ اَلنَّاسُ مِنَ اَلْأَرْضِ قَالَ فَقَالَ لَهُ اِرْغَبْ فِيمَا عِنْدَكَ سَيُحِبُّكَ اَللَّهُ وَ اِزْهَدْ فِيمَا عِنْدَ اَلنَّاسِ يُحِبَّكَ اَلنَّاسُ .

مردی به پیامبر صلی الله علیه و آله عرض کرد: مرا چیزی آموز که چون آن را به کار برم خداوند در آسمان و مردم در زمین مرا دوست بدارند. آن حضرت صلی الله علیه و آله فرمود: به آن چه در نزد خداست رغبت داشته باش تا خدا تو را دوست بدارد و به آنچه در نزد مردم است بی میل باش تا مردم تو را دوست بدارند

ثواب الأعمال و عقاب الأعمال، ج 2، ص 182

مَنْ أَمَّ قَوْماً وَ فِيهِمْ مَنْ هُوَ أَعْلَمُ مِنْهُ وَ أَفْقَهُ لَمْ يَزَلْ أَمْرُهُمْ إِلَى سقال سَفَالٍ إِلَى يَوْمِ اَلْقِيَامَةِ .

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله فرمود: هر که بر قومی رهبری کند و در میان آنان داناتری دین شناس تر باشد کار آن قوم پیوسته تا روز رستاخیز رو به تباهی رود

ثواب الأعمال و عقاب الأعمال، ج 2، ص 206

إِذَا كَانَ يَوْمُ اَلْقِيَامَةِ جَاءَتْ فَاطِمَةُ ع فِي لُمَةٍ مِنْ نِسَائِهَا فَيُقَالُ لَهَا اُدْخُلِي اَلْجَنَّةَ فَتَقُولُ لاَ أَدْخُلُ حَتَّى أَعْلَمَ مَا صُنِعَ بِوُلْدِي مِنْ بَعْدِي فَيُقَالُ لَهَا اُنْظُرِي فِي قَلْبِ اَلْقِيَامَةِ فَتَنْظُرُ إِلَى اَلْحُسَيْنِ ع قَائِماً وَ لَيْسَ عَلَيْهِ رَأْسٌ فَتَصْرُخُ صَرْخَةً وَ أَصْرُخُ لِصُرَاخِهَا وَ تَصْرُخُ اَلْمَلاَئِكَةُ لِصُرَاخِهَا فَيَغْضَبُ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ عِنْدَ ذَلِكَ فَيَأْمُرُ نَاراً يُقَالُ لَهَا هَبْهَبُ قَدْ أُوقِدَ عَلَيْهَا أَلْفَ عَامٍ حَتَّى اِسْوَدَّتْ لاَ يَدْخُلُهَا رَوْحٌ أَبَداً وَ لاَ يَخْرُجُ مِنْهَا غَمٌّ…

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله فرمود: چون روز رستاخیز فرا رسد فاطمه سلام الله علیها با گروهی از زنان آید و او را گویند: به بهشت درآی. فاطمه سلام الله علیها گوید: به بهشت در نیایم تا اینکه بدانم پس از من با فرزندم چه کردند. به او گفته شود: به میانه محشر بنگر و او بنگرد و حسین علیه السلام را ایستاده و بی سر بیند و ناله ای سر دهد و از ناله او من ناله کنم و از ناله ما فرشتگان نیز ناله و شیون سر دهند و در این هنگام خدای گرامی و بزرگ خشم گیرد و آتشی را که به آن «هبهب»گویند و هزار سال شعله ور شده تا سیاه گشته است و هرگز آسودگی به آن راه نیافته و اندوه از آن بیرون نیامده است امر فرماید که قاتلان حسین علیه السلام را درربای و برچین هر چند حاملان قرآن باشند؛ پس آنان را برچیند و چون در کام خویش گیرد…

ثواب الأعمال و عقاب الأعمال، ج 2، ص 217

يَا مُوسَى لاَ تُطِلْ فِي اَلدُّنْيَا أَمَلَكَ فَيَقْسُوَ قَلْبُكَ وَ قَاسِي اَلْقَلْبِ مِنِّي بَعِيدٌ أَمِتْ قَلْبَكَ بِالْخَشْيَةِ وَ كُنْ خَلَقَ اَلثِّيَابِ جَدِيدَ اَلْقَلْبِ تُخْفَى عَلَى أَهْلِ اَلْأَرْضِ وَ تُعْرَفُ بَيْنَ أَهْلِ اَلسَّمَاءِ وَ صِحْ إِلَيَّ مِنْ كَثْرَةِ اَلذُّنُوبِ صِيَاحَ اَلْهَارِبِ مِنْ عَدُوِّهِ وَ اِسْتَعِنْ بِي عَلَى ذَلِكَ فَإِنِّي نِعْمَ اَلْمُسْتَعَانُ يَا مُوسَى إِنِّي أَنَا فَوْقَ اَلْعِبَادِ وَ اَلْعِبَادُ دُونِي وَ كُلٌّ لِي دَاخِرُونَ فَاتَّهِمْ نَفْسَكَ عَلَى نَفْسِكَ وَ لاَ تَأْتَمِنْ وَلَدَكَ عَلَى دِينِكَ إِلاَّ أَنْ يَكُونَ وَلَدُكَ مِثْلَكَ يُحِبُّ…

نجواهای خدای عزیز و جلیل با موسی بن عمران علیه السلام -1-ای موسی آرزویت را در دنیا دراز مدار که سنگ دل شوی و سنگ دل از من دور باشد، و دلت را با بیم از من بمیران. جامه ات کهنه و دلت تازه و سرزنده باشد. در میان زمینیان ناشناس و گمنام و در میان آسمانیان شناخته و نام آشنا باش. همچون گریزنده از دشمن خویش، به درگاه من، از گناهان بسیار فریاد برآور و بر این کار از من یاری بخواه؛ چرا که من نیکوترین یاری رساننده هستم. -2-ای موسی بی گمان، من فرادست بندگان و آنان فرودست من هستند و همگی در پیشگاهم زبون و درمانده اند. به زیان خود، خویشتن را متهم بدار و از دین فرزندت آسوده خاطر نباش، جز آنکه فرزندت همچون تو، درستکاران را دوست بدارد. -3-ای موسی خویشتن را بشوی و غسل ده و به بندگان درستکارم نزدیک شو. -4-ای…

تحف العقول عن آل الرسول صلی الله علیه و آله، ج 2، ص 490
Esc
↑ ↓ جابه‌جاییEnter باز کردن/ یا Ctrl K از هر صفحه